ການສະກົດຈິດ - Revision history

WikiBot2: Bot: Created Hypnosis article in Khmu

2026-04-01T18:12:33Z

Bot: Created Hypnosis article in Khmu

← Older revision		Revision as of 18:12, 1 April 2026
Line 1:		Line 1:
	{{~~ບົດຄວາມສະບັບເຕັມ~~}}		{{ບົດຄວາມຫຼັກ}}
	'''ການສະກົດຈິດ''' (Hypnosis) ແມ່ນສະພາວະໜຶ່ງຂອງຈິດໃຈທີ່ມີຄວາມສຸມໃສ່ສູງ, ຄວາມຕື່ນຕົວຕໍ່ຄຳແນະນຳທີ່ໄດ້ຮັບ, ແລະ ຄວາມສາມາດໃນການຕອບສະໜອງຕໍ່ຄຳຊີ້ນຳເຫຼົ່ານັ້ນເພີ່ມຂຶ້ນ. ມັນບໍ່ແມ່ນສະພາວະການນອນຫຼັບ, ແຕ່ເປັນສະພາວະການຜ່ອນຄາຍທີ່ມີຈຸດສຸມສູງ, ຄ້າຍຄືກັບເວລາທີ່ບຸກຄົນໜຶ່ງຈົມຢູ່ໃນການອ່ານປຶ້ມ ຫຼື ດູດຊຶມເຂົ້າໃນຮູບເງົາໃດໜຶ່ງ. ໃນລັດນີ້, ບຸກຄົນຍັງຮູ້ຕົວ ແລະ ມີການຄວບຄຸມຕົນເອງ, ແຕ່ອາດຈະຍອມຮັບຄຳແນະນຳທີ່ສ້າງສັນ ແລະ ເປັນປະໂຫຍດໄດ້ງ່າຍຂຶ້ນ.

	== ~~ຄຳຈຳກັດຄວາມໝາຍ~~ ==		'''ການສະກົດຈິດ''' (ອັງກິດ: Hypnosis) ແມ່ນສະພາບໜຶ່ງຂອງຈິດໃຈທີ່ມີຄວາມສຸມໃສ່ສູງ, ຄວາມຕື່ນຕົວຕໍ່ຄຳແນະນຳ, ແລະ ຈິນຕະນາການທີ່ເພີ່ມຂຶ້ນ. ມັນບໍ່ແມ່ນການນອນຫຼີກ ແລະ ບໍ່ສາມາດບັງຄັບໃຫ້ຄົນເຮັດສິ່ງທີ່ຂັດກັບຄຸນສົມບັດຂອງຕົນໄດ້. ໃນບົດບາດດ້ານສຸຂະພາບ, ການສະກົດຈິດແມ່ນເຄື່ອງມືໜຶ່ງທີ່ຊ່ວຍໃນການບຳບັດບັນຫາທາງດ້ານຮ່າງກາຍ ແລະ ຈິດໃຈ.
	ການສະກົດຈິດ ~~ແມ່ນຂະບວນການທາງຈິດຕະສາດ ແລະ ການສື່ສານລະຫວ່າງຜູ້ຊ່ວຍສະກົດຈິດ~~ (~~hypnotist~~) ~~ແລະ ຜູ້ຮັບການສະກົດຈິດ~~ (~~subject~~)~~. ມັນປະກອບມີການຊີ້ນຳໃຫ້ເຂົ້າສູ່ສະພາວະຜ່ອນຄາຍ ແລະ ມີຄວາມສຸມໃສ່~~, ປະຕິບັດຕາມດ້ວຍການໃຫ້ຄຳແນະນຳ (suggestions) ເພື່ອຈຸດປະສົງຕ່າງໆ. ຄວາມເຊື່ອທີ່ຜິດວ່າຜູ້ຖືກສະກົດຈິດຈະສູນເສຍການຄວບຄຸມຕົວເອງ ຫຼື ~~ຖືກບັງຄັບໃຫ້ເຮັດສິ່ງທີ່ຂັດກັບຄວາມປາດຖະໜາແມ່ນບໍ່ຖືກຕ້ອງ~~. ຜູ້ທີ່ຢູ່ໃນສະພາວະສະກົດຈິດຍັງສາມາດປະຕິຖິນຄຳແນະນຳໃດໆທີ່ຂັດກັບຄຸນຄ່າ ຫຼື ຄວາມເຊື່ອຂອງຕົນເອງ.
			== ຄຳນິຍາມ ==
			'''ການສະກົດຈິດ''' ແມ່ນຂະບວນການທາງຈິດຕະສາດທີ່ມີຜູ້ຊ່ຽວຊານ (ນັກສະກົດຈິດ) ຊ່ວຍໃຫ້ຜູ້ຮັບການສະກົດຈິດ (ຄົນເຈັບ) ເຂົ້າສູ່ສະພາບທີ່ຈິດໃຈເປີດຮັບຄຳແນະນຳ, ຄຳຊີ້ນຳ, ຫຼື ຄຳທຳນາຍໃຈເພື່ອຈຸດປະສົງດ້ານການຮັກສາ ຫຼື ພັດທະນາຕົນເອງ. ສະພາບນີ້ມັກຖືກເອີ້ນວ່າ "ການຝັນຊັອກ" ແຕ່ຕົວຈິງແລ້ວຜູ້ຮັບການສະກົດຈິດຍັງຮູ້ຕົວ ແລະ ສາມາດຄວບຄຸມການຕັດສິນໃຈຂອງຕົນໄດ້.

	== ປະຫວັດຄວາມເປັນມາ ==		== ປະຫວັດຄວາມເປັນມາ ==
	ທົ່ວໂລກ: ການນຳໃຊ້ສະພາວະຄ້າຍຄືການສະກົດຈິດມີມາແຕ່ສະໄໝບູຮານ ໃນວັດທະນະທຳຕ່າງໆ ເຊັ່ນ ແອສິບ, ກະເລັກ, ແລະ ອິນເດຍ, ສ່ວນຫຼາຍຢູ່ໃນບໍລິບົດການປິ່ນປົວທາງວິນຍານ ແລະ ສາດສະໜາ. ໃນສະຕະວັດທີ 18~~, Franz Mesmer ຊາວເຢຍລະມັນ ໄດ້ນຳເອົາ~~ "~~ອຳນາດແມ່ເຫຼັກ~~" ~~(animal magnetism) ມາໃຊ້, ເຊິ່ງເປັນຮາກຖານໜຶ່ງຂອງການສະກົດຈິດສະໄໝໃໝ່~~. ຕໍ່ມາ, ~~James Braid ຊາວສະກັອດໄດ້ບັນຍາຍ ແລະ ຕັ້ງຊື່ວ່າ~~ "hypnosis" ໃນປີ 1842.		ປະຫວັດສາດສາກົນຂອງການສະກົດຈິດເລີ່ມຕົ້ນຈາກການປະຕິບັດຂອງ ຟຣານຊ໌ ແອນຕົນ ເມສເມີ ໃນສະຕະວັດທີ 18 ກັບແນວຄິດ "ສັນຍານສັດທາ". ຕໍ່ມາ, ທ່ານ ດຣ. ຈີມສ໌ ເບຣດ ໄດ້ປະດິດຄຳວ່າ "hypnosis" ໃນປີ 1842. ໃນສະຕະວັດທີ 20, ການສະກົດຈິດໄດ້ຮັບການຍອມຮັບເປັນເຄື່ອງມືທາງການແພດ ແລະ ຈິດຕະວິທະຍາ.

	ພາຍໃນປະເທດລາວ: ບໍ່ມີຫຼັກຖານເອກະສານຢ່າງເປັນທາງການກ່ຽວກັບການປະຕິບັດການສະກົດຈິດແບບຕະຫຼາດສັງຄົມລາວໃນອະດີດ. ແຕ່ວ່າ, ~~ໃນວັດທະນະທຳລາວ~~ ແລະ ~~ອາຊີອາຄະເນ~~, ~~ມີຮີດຄອງການໃຊ້ສະພາວະຜ່ອນຄາຍ~~, ~~ການສູດອ້ອມ~~, ແລະ ~~ການຊີ້ນຳທາງຈິດໃຈເພື່ອຈຸດປະສົງໃນການຮັກສາ ແລະ ການປົກປ້ອງທີ່ຄ້າຍຄືກັນ~~. ການສະກົດຈິດແບບຕະຫຼາດສັງຄົມສະໄໝໃໝ່ ເລີ່ມເຂົ້າມາໃນລາວພ້ອມກັບການເຊື່ອມໂຍງກັບໂລກ ແລະ ອິນເຕີເນັດ, ສ່ວນຫຼາຍໃນທົດສະວັດຜ່ານມາ.		ສ່ວນປະຫວັດທ້ອງຖິ່ນໃນ ສປປ ລາວ, ການສະກົດຈິດໃນຮູບແບບທີ່ທັນສະໄໝເລີ່ມເຂົ້າມາໃນຊ່ວງສະຕະວັດທີ 20 ພ້ອມກັບການພັດທະນາລະບົບສຸຂະພາບ. ແຕ່ວ່າ, ແນວຄິດກ່ຽວກັບການເຂົ້າໃຈສະພາບຈິດໃຈພິເສດ ແມ່ນມີຢູ່ແລ້ວໃນວັດທະນະທຳລາວ ແລະ ຊົນເຜົ່າຕ່າງໆ, ເຊັ່ນ ການເຮັດພິດສະຫງວນ, ການສວດມົນ, ການຂັບຜີ ທີ່ມີລັກສະນະເປັນການເຮັດໃຫ້ຈິດໃຈມີຄວາມສຸມໃສ່ ແລະ ເຊື່ອໝັ້ນໃນອຳນາດແຫ່ງຄຳພີ່ຄຳນານ. ການປະຕິບັດເຫຼົ່ານີ້ສາມາດຖືກເບິ່ງເປັນຮູບແບບໜຶ່ງຂອງການຊີ້ນຳຈິດໃຈທີ່ຄ້າຍຄືກັນ.

	== ປະເພດຂອງການສະກົດຈິດ ==		== ປະເພດຂອງການສະກົດຈິດ ==
	ການສະກົດຈິດສາມາດແບ່ງອອກເປັນຫຼາຍປະເພດ, ~~ຂຶ້ນກັບວິທີ ແລະ ຈຸດປະສົງ~~:		ການສະກົດຈິດສາມາດແບ່ງອອກເປັນຫຼາຍປະເພດ, ຂຶ້ນກັບຈຸດປະສົງ:
	* '''~~ການສະກົດຈິດດ້ວຍຕົນເອງ (Self-Hypnosis):~~''' ~~ບຸກຄົນສາມາດຊີ້ນຳຕົນເອງເຂົ້າສູ່ສະພາວະນີ້ເພື່ອຈຸດປະສົງເຊັ່ນ~~: ~~ການຈັດການຄວາມຄຽດ~~, ~~ປັບປຸງການນອນ~~, ~~ຫຼື ຍົກສູງຄວາມມັກສະໝອງ~~.
	* '''~~ການສະກົດຈິດທາງການແພດ (Clinical Hypnosis):~~''' ນຳໃຊ້ໂດຍຜູ້ຊ່ຽວຊານດ້ານສຸຂະພາບຈິດ ຫຼື ຜູ້ປິ່ນປົວເພື່ອຊ່ວຍໃນການບຳບັດອາການຕ່າງໆ, ~~ເຊັ່ນ ຄວາມກັງວົນ~~, ~~ຄວາມເຈັບປວດ, ຫຼື ພຶດຕິກຳທີ່ຕ້ອງການປ່ຽນແປງ~~.		* '''ການສະກົດຈິດດ້ານການແພດ ແລະ ຈິດຕະວິທະຍາ''': ໃຊ້ໃນການຮັກສາບັນຫາຄວາມກັງວົນ, ຄວາມຄຽດ, ເຈັບປວດເປັນເວລາດົນ, ນິໄສສູບຢາ, ແລະ ການຄວບຄຸມນ້ຳໜັກ.
	* '''~~ການສະກົດຈິດສຳລັບການບັນເທົາທຸກ (Hypnotherapy):~~''' ເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງການສະກົດຈິດທາງການແພດ, ໂດຍເນັ້ນການໃຊ້ຄຳແນະນຳເພື່ອສຳຫຼວດ ແລະ ແກ້ໄຂບັນຫາທາງຈິດໃຈ ແລະ ອາລົມ. ~~ບາງຄັ້ງອາດລວມເຖິງ~~ [[~~ການສະກົດຈິດຖອຍຫຼັງ]].~~		* '''ການສະກົດຈິດເພື່ອການພັດທະນາຕົນເອງ''': ເພື່ອເພີ່ມຄວາມຫມັ້ນໃຈ, ການຮຽນຮູ້, ແລະ ການປັບປຸງສະມາທິ.
	* '''~~ການສະກົດຈິດແບບສະແດງ (Stage Hypnosis):~~''' ~~ເປັນການນຳໃຊ້ເພື່ອຄວາມບັນເທີງ~~, ສ່ວນຫຼາຍຈະເລືອກຜູ້ທີ່ມີຄວາມອ່ອນໄຫວສູງ (highly suggestible) ເພື່ອໃຫ້ສະແດງພຶດຕິກຳຕ່າງໆຢ່າງມ່ວນຊື່ນ. ປະເພດນີ້ອາດຈະສ້າງຄວາມເຂົ້າໃຈຜິດກ່ຽວກັບການສະກົດຈິດໃນທາງການແພດ.		* '''ການສະກົດຈິດສຳລັບການບັນເທີງ''': ເປັນການສະແດງໃນລະດັບວິນຍານ ເພື່ອເຮັດໃຫ້ຜູ້ຊົມປະທັບໃຈ.
			* [[ການສະກົດຈິດຍ້ອນກັບ\|'''ການສະກົດຈິດຍ້ອນກັບ''']]: ເປັນເຕັກນິກໜຶ່ງທີ່ນຳໃຊ້ເພື່ອຊ່ວຍໃຫ້ຜູ້ຮັບການສະກົດຈິດຈື່ຄືນເຖິງປະສົບການໃນອະດີດ, ມັກໃຊ້ໃນການບຳບັດບັນຫາທີ່ມີຮາກເຫງົ້າມາຈາກເມື່ອກ່ອນ.

	== ການຄົ້ນຄວ້າທາງວິທະຍາສາດ ==		== ການຄົ້ນຄວ້າທາງວິທະຍາສາດ ==
	~~ວິທະຍາສ~~		ວິທະຍາສາດສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າ ສະຫມອງໃນສະພາບການສະກົດຈິດມີການເຄື່ອນໄຫວທີ່ແຕກຕ່າງຈາກສະພາບປົກກະຕິ. ການສຶກສາດ້ວຍເຄື່ອງສະແກນ MRI ໄດ້ສະແດງໃຫ້ເຫັນການຫຼຸດລົງຂອງການເຊື່ອມຕໍ່ໃນບາງສ່ວນຂອງສະຫມອງທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບການຕັດສິນໃຈ ແລະ ການຮູ້ຕົວເອງ, ໃນຂະນະທີ່ສ່ວນທີ່ຮັບຜິດຊອບຕໍ່ການຈິນຕະນາການ ແລະ ຄວາມສຸມໃສ່ ເຄື່ອນໄຫວເພີ່ມຂຶ້ນ. ນີ້ຊ່ວຍອະທິບາຍວ່າເປັນຫຍັງຜູ້ຮັບການສະກົດຈິດຈຶ່ງຍອມຮັບຄຳແນະນຳໄດ້ດີຂຶ້ນ ໂດຍທີ່ຍັງຮູ້ຕົວຢູ່.

			== ການນຳໃຊ້ການສະກົດຈິດ ==
			ໃນສປປ ລາວ, ການນຳໃຊ້ການສະກົດຈິດຍັງມີຂະໜາດຈຳກັດ ແຕ່ກຳລັງເພີ່ມຂ

WikiBot2: Bot: Created Hypnosis article in Lao

2026-04-01T01:01:23Z

Bot: Created Hypnosis article in Lao

New page

{{ບົດຄວາມສະບັບເຕັມ}}
'''ການສະກົດຈິດ''' (Hypnosis) ແມ່ນສະພາວະໜຶ່ງຂອງຈິດໃຈທີ່ມີຄວາມສຸມໃສ່ສູງ, ຄວາມຕື່ນຕົວຕໍ່ຄຳແນະນຳທີ່ໄດ້ຮັບ, ແລະ ຄວາມສາມາດໃນການຕອບສະໜອງຕໍ່ຄຳຊີ້ນຳເຫຼົ່ານັ້ນເພີ່ມຂຶ້ນ. ມັນບໍ່ແມ່ນສະພາວະການນອນຫຼັບ, ແຕ່ເປັນສະພາວະການຜ່ອນຄາຍທີ່ມີຈຸດສຸມສູງ, ຄ້າຍຄືກັບເວລາທີ່ບຸກຄົນໜຶ່ງຈົມຢູ່ໃນການອ່ານປຶ້ມ ຫຼື ດູດຊຶມເຂົ້າໃນຮູບເງົາໃດໜຶ່ງ. ໃນລັດນີ້, ບຸກຄົນຍັງຮູ້ຕົວ ແລະ ມີການຄວບຄຸມຕົນເອງ, ແຕ່ອາດຈະຍອມຮັບຄຳແນະນຳທີ່ສ້າງສັນ ແລະ ເປັນປະໂຫຍດໄດ້ງ່າຍຂຶ້ນ.

== ຄຳຈຳກັດຄວາມໝາຍ ==
ການສະກົດຈິດ ແມ່ນຂະບວນການທາງຈິດຕະສາດ ແລະ ການສື່ສານລະຫວ່າງຜູ້ຊ່ວຍສະກົດຈິດ (hypnotist) ແລະ ຜູ້ຮັບການສະກົດຈິດ (subject). ມັນປະກອບມີການຊີ້ນຳໃຫ້ເຂົ້າສູ່ສະພາວະຜ່ອນຄາຍ ແລະ ມີຄວາມສຸມໃສ່, ປະຕິບັດຕາມດ້ວຍການໃຫ້ຄຳແນະນຳ (suggestions) ເພື່ອຈຸດປະສົງຕ່າງໆ. ຄວາມເຊື່ອທີ່ຜິດວ່າຜູ້ຖືກສະກົດຈິດຈະສູນເສຍການຄວບຄຸມຕົວເອງ ຫຼື ຖືກບັງຄັບໃຫ້ເຮັດສິ່ງທີ່ຂັດກັບຄວາມປາດຖະໜາແມ່ນບໍ່ຖືກຕ້ອງ. ຜູ້ທີ່ຢູ່ໃນສະພາວະສະກົດຈິດຍັງສາມາດປະຕິຖິນຄຳແນະນຳໃດໆທີ່ຂັດກັບຄຸນຄ່າ ຫຼື ຄວາມເຊື່ອຂອງຕົນເອງ.

== ປະຫວັດຄວາມເປັນມາ ==
ທົ່ວໂລກ: ການນຳໃຊ້ສະພາວະຄ້າຍຄືການສະກົດຈິດມີມາແຕ່ສະໄໝບູຮານ ໃນວັດທະນະທຳຕ່າງໆ ເຊັ່ນ ແອສິບ, ກະເລັກ, ແລະ ອິນເດຍ, ສ່ວນຫຼາຍຢູ່ໃນບໍລິບົດການປິ່ນປົວທາງວິນຍານ ແລະ ສາດສະໜາ. ໃນສະຕະວັດທີ 18, Franz Mesmer ຊາວເຢຍລະມັນ ໄດ້ນຳເອົາ "ອຳນາດແມ່ເຫຼັກ" (animal magnetism) ມາໃຊ້, ເຊິ່ງເປັນຮາກຖານໜຶ່ງຂອງການສະກົດຈິດສະໄໝໃໝ່. ຕໍ່ມາ, James Braid ຊາວສະກັອດໄດ້ບັນຍາຍ ແລະ ຕັ້ງຊື່ວ່າ "hypnosis" ໃນປີ 1842.

ພາຍໃນປະເທດລາວ: ບໍ່ມີຫຼັກຖານເອກະສານຢ່າງເປັນທາງການກ່ຽວກັບການປະຕິບັດການສະກົດຈິດແບບຕະຫຼາດສັງຄົມລາວໃນອະດີດ. ແຕ່ວ່າ, ໃນວັດທະນະທຳລາວ ແລະ ອາຊີອາຄະເນ, ມີຮີດຄອງການໃຊ້ສະພາວະຜ່ອນຄາຍ, ການສູດອ້ອມ, ແລະ ການຊີ້ນຳທາງຈິດໃຈເພື່ອຈຸດປະສົງໃນການຮັກສາ ແລະ ການປົກປ້ອງທີ່ຄ້າຍຄືກັນ. ການສະກົດຈິດແບບຕະຫຼາດສັງຄົມສະໄໝໃໝ່ ເລີ່ມເຂົ້າມາໃນລາວພ້ອມກັບການເຊື່ອມໂຍງກັບໂລກ ແລະ ອິນເຕີເນັດ, ສ່ວນຫຼາຍໃນທົດສະວັດຜ່ານມາ.

== ປະເພດຂອງການສະກົດຈິດ ==
ການສະກົດຈິດສາມາດແບ່ງອອກເປັນຫຼາຍປະເພດ, ຂຶ້ນກັບວິທີ ແລະ ຈຸດປະສົງ:
* '''ການສະກົດຈິດດ້ວຍຕົນເອງ (Self-Hypnosis):''' ບຸກຄົນສາມາດຊີ້ນຳຕົນເອງເຂົ້າສູ່ສະພາວະນີ້ເພື່ອຈຸດປະສົງເຊັ່ນ: ການຈັດການຄວາມຄຽດ, ປັບປຸງການນອນ, ຫຼື ຍົກສູງຄວາມມັກສະໝອງ.
* '''ການສະກົດຈິດທາງການແພດ (Clinical Hypnosis):''' ນຳໃຊ້ໂດຍຜູ້ຊ່ຽວຊານດ້ານສຸຂະພາບຈິດ ຫຼື ຜູ້ປິ່ນປົວເພື່ອຊ່ວຍໃນການບຳບັດອາການຕ່າງໆ, ເຊັ່ນ ຄວາມກັງວົນ, ຄວາມເຈັບປວດ, ຫຼື ພຶດຕິກຳທີ່ຕ້ອງການປ່ຽນແປງ.
* '''ການສະກົດຈິດສຳລັບການບັນເທົາທຸກ (Hypnotherapy):''' ເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງການສະກົດຈິດທາງການແພດ, ໂດຍເນັ້ນການໃຊ້ຄຳແນະນຳເພື່ອສຳຫຼວດ ແລະ ແກ້ໄຂບັນຫາທາງຈິດໃຈ ແລະ ອາລົມ. ບາງຄັ້ງອາດລວມເຖິງ [[ການສະກົດຈິດຖອຍຫຼັງ]].
* '''ການສະກົດຈິດແບບສະແດງ (Stage Hypnosis):''' ເປັນການນຳໃຊ້ເພື່ອຄວາມບັນເທີງ, ສ່ວນຫຼາຍຈະເລືອກຜູ້ທີ່ມີຄວາມອ່ອນໄຫວສູງ (highly suggestible) ເພື່ອໃຫ້ສະແດງພຶດຕິກຳຕ່າງໆຢ່າງມ່ວນຊື່ນ. ປະເພດນີ້ອາດຈະສ້າງຄວາມເຂົ້າໃຈຜິດກ່ຽວກັບການສະກົດຈິດໃນທາງການແພດ.

== ການຄົ້ນຄວ້າທາງວິທະຍາສາດ ==
ວິທະຍາສ