Gipnoz: Difference between revisions

Latest revision as of 19:51, 1 April 2026

Gipnoz (latin.: hypnosis, grek.: ὕπνος — uni) om erazvuitte psihine tärtuz, kus üks’jäine om surenut keskendusen i suggestijan tarbhaižusen olendas. Venämas gipnozad kävutadas mediciniš, psihoterapijas, popularižes kul’turas i kuti meiden aigan vižastuz.

Määrendused

Gipnoz om suggestijan kontroliruidud process, kus specialižiden tehnikoiden abul lugetas üks’jäižes transan olend. Se ei ole uni, no muite alištunuz, kus fokusiruidud keskenduz i suggestijan tarbhaižuz oma lujas korktemb mi harjeližes olendas. Gipnozan olendas ristit kändase aktivižeks ühtnijaks, hän voib olda ozatoi ičeze kogemusidme. Venälaižes psihologijas gipnoz märhapanese kuti üks’ psihoterapijan metodoiden, kudambad voidas kävutada tervehtamižes i personaližes kehituses.

Istorii

Mail’man istorii

Gipnozan praktikad oma tetabad amuižiš aigoišpäi, erasti niid ühtištiba religiozižiden ritualidenke. Nügüd’aigaine gipnoz sündui 18. voz’sadal Franz Anton Mesmeran (Germanii) rados, kudamb pani alus magnetižele tervehtamižele (mesmerizm). 19. voz’sadal škotaine kirurg James Braid zavodi terminad «gipnoz» i tedoiži sen fiziologijad. Znamasižed tedomehed, kudambad edestiba gipnozan tedoidust, oliba Jean-Martin Charcot (Francii), kudamb radoi histerijanke, i hänen openikad, sigä mugažo Ivan Pavlov (Venäma), kudamb tedoiži kondicioniruindad i korktembid nervižid processid.

Venäman istorii

Venämas gipnoz om olmas amussai, sid’ keskaigan, konz tedomezid kuctihe «znaharikš» vai «charodeikš». Tedoližen gipnozan aluz om pandud 19. voz’sadal. Ivan Pavlovan radod klassificiruiba gipnozad kuti erilišt sugestionan olendad, kudamb sündub refleksiden abul. Nevondkundaližen aigan gipnoz oli aktivižesti kävutadud klinikaižes mediciniš, eriližešti psihiatrijas i nevrologijas. Vl 1922 oli sätud Moskvan psihonevrologine institut, kus gipnozad tedotihe sistematižešti. Nügüd’aigaižes Venämas gipnoz om tetab medicinine specialižuz, kudambad opetas medicinižes korktškolas.

Toižendad

Venämas erištadas mitte erazvuiččid gipnozan toižendoid, kudambid kävutadas erazvuiččiš situacijoiš.

Klassižine (direktižine) gipnoz: Suggester andab sel’ged käskused i visualizacijad. Se om populärine mediciniš psihosomatine lämoištoidendoidenke.
Eriklassižine (indirektižine) gipnoz: Suggester kävutab metaforid, lugendoid i toižid peittižid tehnikoid. Se om lasknus terapevtižes gipnozas, kudamb paneb ristit ičeze resursid löudmaha.
Ericksonan gipnoz: Nimitadud amerikalaižen psihiatran Milton Ericksonan mödhe. Se om eriližeks indirektižiš gipnoz, kus kävutadas individuališt kel’t i lugendoid. Venämas se metod om tetab i kävutadud.
Regressine gipnoz: Regressine gipnoz om metod, kus üks’jäine ozutab ičeze elon amuižid sündnuzid vai, teorinešti, edeližid incarnacijoid. Venämas se metod om populärine, no sikš ku se kacub ezitajid sündnuzid, hän om kritikad da juridižid küzundoid.
Avtogipnoz (samohipnoz): Ristit opendab ičeze transan olendad lugeta. Se om populärine stresan valdoičendas i sportiš.

Tedoližed tedod

Venäman tedokeskustoiš gipnozad tedotadas aktivižešti. Päine tedokeskuz om Venäman Tedoakademijan S. S. Korsakovan nimed psihiatrijan federaline keskuz. Tedomehed sel’gitadas gipnozan fiziologijad funkcionaližen magnitrezonansižen tomografijan (fMRT) abul, kudamb ozutab, miše transan aigan aktivižuz muutub ajukoš. Venäman tedomehed, kut Mihail Rait (Moskvan valdkundaline universitet), tedotihe gipnozan efektid boliš i imunaližele sistemale. Gipnoz om vahvištadud kuti efektiž metod boliš, stresan i fobijoiden tervehtamižes. Kacu, miše Venäman Tervhudenkaičendan ministerii om hyväksnuz kävutada gipnozad medicinižes praktikas.

Kävutand

Venämas gipnozad kävutadas znamasižešti kahtes sferas: mediciniš i psihoterapijas.

Medicin — boliš, stomatologiiš, hronižiden lämoištoidendoidenke (kut gastrit, koliit), allergijoidenke, kuti ližadus toižile metodile.
Psihoterapii — fobijoiden, depressijan, stresan, panikan ristitunke, samozvondoidenke, toižendoidenke sömižes. Gipnoz om kävutadud mugažo nikotin- da alkogoližen ristitunke.
Sport — sportnikoile abub parhaita rezul’tatoid, vägeda fokusišt da vägeda laskendad.
Pedagogik — opendusen effektivižusen parhaita miš, opendaižile abub vägeda laskendad.
Biznes — personalan kehitus, liderižed ožutused, stressanvaldand.

Juridine status Venämas

Venämas gipnoz om reguliruidud federaližil käskusil. Medicinine gipnoz om kävutadud vaiše medicinižen licenzijan al, i vaiše kvalificiruidud specialistal oiged: psihiatral, psihoterapevthal, nevrologal vai toižen erikškolan medicinižen specialistan, kudamb om läbitanu specialižen opendusen. Suggesterad, kudambad ei ole medicinižen erikškolan, voidas olda kriminaližes vastuses, ku niiden rad tegihe tervehtamižen vai psihologijan radon. Psihologad voidas kävutada gipnozad vaiše psihologižes konsul’tiroičendas, no ei voi diagnoziruida vai tervehtada fizinižid lämoištoidendoid. Regressižen gipnozan juridine status om eriližemb, sikš ku se voib olda ozatoi traumatiziruidud kogemusid, i sen tagut hän tarbiž mediciništ kontaktd.

Kul’turine suhtarv

Venämas suht gipnozha om ambivalentine. Toižed ristitud lugeda sidä vägevaks tervehtamižen instrumentaks, toižed — ezitajiden praktikaks vai ezimeletaden manipuliruindan vägevaks. Populärine kul’tur (fil’mad, TV-šou) saghas ozutada gipnozad kuti vägid, kudambad voidas kontrollirida toižiden mel’t. Se lugetab skepticižust. Ortodoksižen jumalankodikundan suht om varuliž, sikš ku gipnoz voib olda ristitun henghine tervhuz. Kacu, miše Venäman rahvahanikoiden keskes gipnoz om populärine kuti samozvondoiden tervehtamižen metod, i mitte tedomehed lugeda sidä tarbhaižeks psihoterapijan palaks.

Znamasižed praktikanted Venämas

Venämas om äi znamasižid specialistoid, kudambad oma tedoištuiba gipnozas.

Ivan Pavlov (1849–1936) — fiziolog, Nobelän premijan laureat. Hänen radod klassificiruiba gipnozad kuti sugestionan olendad.
Vladimir Behterev (1857–1927) — nevrolog i psihiatr, kudamb tedoiži gipnozad refleksologijan alusil.
Mihail Gipnoz (nimi om populärine, no ei ole tedoline) — tetab scenine gipnotizer, kudamb radab šou-biznesas.
Andrei Gorbov — nügüd’aigaine psihoterapevt, kudamb om kirjutanud äid tedoližid radoid gipnozas i kävutab sidä klinikaižes praktikas.
Dmitri Štats — psiholog, kudamb specializiruidase regressižes gipnozas i om kirjutanud äid populärid raamatoid.

Kacu mugažo

Kirjamižed

Pavlov I. P. Lekcii o rabote bol’ših polušarij golovnogo mozga. – M., 1952.
Behterev V. M. Vnusenie i ego rol’ v obščestvennoi žizni. – SPb., 1903.
Gorbov A. V. Gipnoz v kliniceskoi praktike. – Moskva: GEOTAR-Media, 2018.
Štats D. K. Vozvrašenie v prošloe: regressivnyi gipnoz. – Sankt-Peterburg: Piter, 2021.

Irdkosketused

@@ Line 1: / Line 1: @@
-'''Gipnoz''' (yunoncha ''hypnos'' – uyqu) – bu insonning ongi va eʼtibori oʻziga qaratilgan, chuqur dam olish holatiga oʻxshash, shu bilan birga gipnoterapevt yoki gipnologning soʻzlariga yuqori darajada sezgirlik (suggestiya) bilan tavsiflanadigan psixofiziologik holatdir. Bu holatda shaxsning tanqidiy fikrlashi vaqtincha susayadi, bu esa unga foydali psixologik oʻzgartirishlar yoki salbiy eʼtiqodlardan xalos boʻlish imkonini beradi. Gipnoz tibbiyot va psixologiyada diagnostika va davolash usuli sifatida qoʻllaniladi.
+'''Gipnoz''' (latin.: ''hypnosis'', grek.: ''ὕπνος'' — uni) om erazvuitte psihine tärtuz, kus üks’jäine om surenut keskendusen i suggestijan tarbhaižusen olendas. Venämas gipnozad kävutadas mediciniš, psihoterapijas, popularižes kul’turas i kuti meiden aigan vižastuz.
-== Taʼrifi ==
+== Määrendused ==
+Gipnoz om suggestijan kontroliruidud process, kus specialižiden tehnikoiden abul lugetas üks’jäižes transan olend. Se ei ole uni, no muite alištunuz, kus fokusiruidud keskenduz i suggestijan tarbhaižuz oma lujas korktemb mi harjeližes olendas. Gipnozan olendas ristit kändase aktivižeks ühtnijaks, hän voib olda ozatoi ičeze kogemusidme. Venälaižes psihologijas gipnoz märhapanese kuti üks’ psihoterapijan metodoiden, kudambad voidas kävutada tervehtamižes i personaližes kehituses.
-Gipnoz – bu tabiiy psixofiziologik hodisa boʻlib, u insonning ong holatining oʻziga xos oʻzgarishi hisoblanadi. Bu holatda odamning eʼtibori tor doirada markazlashgan boʻladi, tashqi dunyodan kelayotgan signallar sezilarli darajada kamayadi, gipnologning ovoziga esa chuqur eʼtibor qaratiladi. Gipnozni uyqu holati bilan adashtirib yuborish mumkin emas, chunki bu holatda odam butunlay hushyor boʻladi va gipnozdan chiqqach, jarayon davomida boʻlgan voqealarni eslashi mumkin. Gipnozning asosiy mexanizmlaridan biri '''suggestiya''' (psixik taʼsir)dir. Gipnoz holati tabiiy ravishda, masalan, kitob oʻqiyotganda yoki yoʻlda haydab ketayotganda ham paydo boʻlishi mumkin.
+== Istorii ==
+=== Mail’man istorii ===
+Gipnozan praktikad oma tetabad amuižiš aigoišpäi, erasti niid ühtištiba religiozižiden ritualidenke. Nügüd’aigaine gipnoz sündui 18. voz’sadal Franz Anton Mesmeran (Germanii) rados, kudamb pani alus magnetižele tervehtamižele (''mesmerizm''). 19. voz’sadal škotaine kirurg James Braid zavodi terminad «gipnoz» i tedoiži sen fiziologijad. Znamasižed tedomehed, kudambad edestiba gipnozan tedoidust, oliba Jean-Martin Charcot (Francii), kudamb radoi histerijanke, i hänen openikad, sigä mugažo Ivan Pavlov (Venäma), kudamb tedoiži kondicioniruindad i korktembid nervižid processid.
-== Tarixi (Jahon va Oʻzbekistonda) ==
+=== Venäman istorii ===
+Venämas gipnoz om olmas amussai, sid’ keskaigan, konz tedomezid kuctihe «znaharikš» vai «charodeikš». Tedoližen gipnozan aluz om pandud 19. voz’sadal. Ivan Pavlovan radod klassificiruiba gipnozad kuti erilišt sugestionan olendad, kudamb sündub refleksiden abul. Nevondkundaližen aigan gipnoz oli aktivižesti kävutadud klinikaižes mediciniš, eriližešti psihiatrijas i nevrologijas. Vl 1922 oli sätud Moskvan psihonevrologine institut, kus gipnozad tedotihe sistematižešti. Nügüd’aigaižes Venämas gipnoz om tetab medicinine specialižuz, kudambad opetas medicinižes korktškolas.
-Gipnozning tarixi qadimgi davrlarga borib taqaladi. Misr, Yunoniston va Hindistondagi ibodatxonalarda “ibodat uyqusi” deb atalgan, shifobaxsh taʼsir usullari qoʻllanilgan. Zamonaviy gipnozning asoschisi sifatida avstriyalik shifokor [[Frans Anton Mesmer]] (1734-1815) hisoblanadi, u “hayvoniy magnitizm” nazariyasini ilgari surgan. Keyinchalik ingliz shifokori Jeyms Bred (1795-1860) ushbu hodisani “gipnoz” deb atagan.
+== Toižendad ==
+Venämas erištadas mitte erazvuiččid gipnozan toižendoid, kudambid kävutadas erazvuiččiš situacijoiš.
-Oʻzbekiston hududida gipnozga oʻxshash amaliyotlar anʼanaviy tabobat va tasavvuf amaliyotlari bilan chambarchas bogʻliq boʻlgan. Dastgoh, ishonch, duo va sehrgarlik kabi marosimlarda suggestiv taʼsir elementlari mavjud edi. Sovet davrida gipnoz rasmiy tibbiyotning bir qismi sifatida rivojlandi, ammo maʼlum darajada mistika va sehr sifatidagi notoʻgʻri tushunchalar ham saqlanib qoldi.
+* '''Klassižine (direktižine) gipnoz''': Suggester andab sel’ged käskused i visualizacijad. Se om populärine mediciniš psihosomatine lämoištoidendoidenke.
+* '''Eriklassižine (indirektižine) gipnoz''': Suggester kävutab metaforid, lugendoid i toižid peittižid tehnikoid. Se om lasknus terapevtižes gipnozas, kudamb paneb ristit ičeze resursid löudmaha.
+* '''Ericksonan gipnoz''': Nimitadud amerikalaižen psihiatran Milton Ericksonan mödhe. Se om eriližeks indirektižiš gipnoz, kus kävutadas individuališt kel’t i lugendoid. Venämas se metod om tetab i kävutadud.
+* '''Regressine gipnoz''': [[Regressine gipnoz]] om metod, kus üks’jäine ozutab ičeze elon amuižid sündnuzid vai, teorinešti, edeližid incarnacijoid. Venämas se metod om populärine, no sikš ku se kacub ezitajid sündnuzid, hän om kritikad da juridižid küzundoid.
+* '''Avtogipnoz (samohipnoz)''': Ristit opendab ičeze transan olendad lugeta. Se om populärine stresan valdoičendas i sportiš.
-Mustaqillikdan keyin Oʻzbekistonda gipnoz amaliyoti yangi bosqichga koʻtarildi. Respublikada psixoterapiya va klinik psixologiya sohalari rivojlanib, gipnoz usullaridan foydalanadigan mutaxassislar soni ortdi. Toshkent, Samarqand va Buxoro kabi shaharlarda gipnoterapiya boʻyicha xususiy amaliyot olib boruvchi shifokorlar paydo boʻldi.
+== Tedoližed tedod ==
+Venäman tedokeskustoiš gipnozad tedotadas aktivižešti. Päine tedokeskuz om Venäman Tedoakademijan '''S. S. Korsakovan nimed psihiatrijan federaline keskuz'''. Tedomehed sel’gitadas gipnozan fiziologijad funkcionaližen magnitrezonansižen tomografijan (fMRT) abul, kudamb ozutab, miše transan aigan aktivižuz muutub ajukoš. Venäman tedomehed, kut Mihail Rait (Moskvan valdkundaline universitet), tedotihe gipnozan efektid boliš i imunaližele sistemale. Gipnoz om vahvištadud kuti efektiž metod boliš, stresan i fobijoiden tervehtamižes. Kacu, miše Venäman Tervhudenkaičendan ministerii om hyväksnuz kävutada gipnozad medicinižes praktikas.
-== Turlari ==
+== Kävutand ==
+Venämas gipnozad kävutadas znamasižešti kahtes sferas: mediciniš i psihoterapijas.
-Gipnozning bir necha turi mavjud, ularga quyidagilar kiradi:
+* '''Medicin''' — boliš, stomatologiiš, hronižiden lämoištoidendoidenke (kut gastrit, koliit), allergijoidenke, kuti ližadus toižile metodile.
+* '''Psihoterapii''' — fobijoiden, depressijan, stresan, panikan ristitunke, samozvondoidenke, toižendoidenke sömižes. Gipnoz om kävutadud mugažo nikotin- da alkogoližen ristitunke.
+* '''Sport''' — sportnikoile abub parhaita rezul’tatoid, vägeda fokusišt da vägeda laskendad.
+* '''Pedagogik''' — opendusen effektivižusen parhaita miš, opendaižile abub vägeda laskendad.
+* '''Biznes''' — personalan kehitus, liderižed ožutused, stressanvaldand.
-* '''Klassik (direktiv) gipnoz:''' Bu eng anʼanaviy usul boʻlib, gipnolog toʻgʻridan-toʻgʻri va qatʼiy koʻrsatmalar (suggestiyalar) beradi. Koʻpincha yomon odatlardan (chekish, ortiqcha ovqatlanish) qutulishda qoʻllaniladi.
+== Juridine status Venämas ==
-* '''Erikson gipnozi:''' Amerikalik psixiatr Milton Erikson tomonidan ishlab chiqilgan usul. Direktiv usuldan farqli oʻlaroq, bu yerda ramzlar, metaforalar va hikoyalar orqali ongsiz miyaga taʼsir koʻrsatiladi. Bu usul yumshoqroq va qarshiliksiz hisoblanadi.
+Venämas gipnoz om reguliruidud federaližil käskusil. Medicinine gipnoz om kävutadud vaiše medicinižen licenzijan al, i vaiše kvalificiruidud specialistal oiged: psihiatral, psihoterapevthal, nevrologal vai toižen erikškolan medicinižen specialistan, kudamb om läbitanu specialižen opendusen. Suggesterad, kudambad ei ole medicinižen erikškolan, voidas olda kriminaližes vastuses, ku niiden rad tegihe tervehtamižen vai psihologijan radon. Psihologad voidas kävutada gipnozad vaiše psihologižes konsul’tiroičendas, no ei voi diagnoziruida vai tervehtada fizinižid lämoištoidendoid. Regressižen gipnozan juridine status om eriližemb, sikš ku se voib olda ozatoi traumatiziruidud kogemusid, i sen tagut hän tarbiž mediciništ kontaktd.
-* '''Regressiv gipnoz:''' Bu usul orqali shaxsni oʻtmishdagi, hatto bolalik davriga qaytarish mumkin. [[Regressiv gipnoz]] asosan psixologik travmalarni aniqlash va ularni bartaraf etish, shuningdek, oʻtmishdagi hayot tajribalarini oʻrganish maqsadida qoʻllaniladi.
-* '''Oʻz-oʻzini gipnozlash (avtogipnoz):''' Shaxsning oʻzi maʼlum texnikalar yordamida gipnoz holatiga kirishi. Bu stressni boshqarish, ogʻriqni kamaytirish va oʻziga ishonchni oshirishda samarali usuldir.
-== Ilmiy tadqiqotlar ==
+== Kul’turine suhtarv ==
+Venämas suht gipnozha om ambivalentine. Toižed ristitud lugeda sidä vägevaks tervehtamižen instrumentaks, toižed — ezitajiden praktikaks vai ezimeletaden manipuliruindan vägevaks. Populärine kul’tur (fil’mad, TV-šou) saghas ozutada gipnozad kuti vägid, kudambad voidas kontrollirida toižiden mel’t. Se lugetab skepticižust. Ortodoksižen jumalankodikundan suht om varuliž, sikš ku gipnoz voib olda ristitun henghine tervhuz. Kacu, miše Venäman rahvahanikoiden keskes gipnoz om populärine kuti samozvondoiden tervehtamižen metod, i mitte tedomehed lugeda sidä tarbhaižeks psihoterapijan palaks.
-Gipnozning ilmiy asoslari neyrofiziologiya va psixologiya sohalarida oʻrganiladi. Zamonaviy tadqiqotlar (funktsional magnit-rezonans tomografiya – fMRI) shuni koʻrsatadiki, gipnoz holatida miyaning maʼlum qismlarining faolligi sezilarli darajada oʻzgaradi. Xususan, oldingi singulyar korteks (tanqidiy fikrlash va qaror qabul qilish bilan bogʻliq) faolligi pasayadi, dorsolateral prefrontal korteks (eʼtibor va ish xotirasi bilan bogʻliq) faolligi esa ortadi.
+== Znamasižed praktikanted Venämas ==
+Venämas om äi znamasižid specialistoid, kudambad oma tedoištuiba gipnozas.
-Gipnozning samaradorligi koʻplab klinik sinovlar va meta-tahlillar orqali tasdiqlangan. Xususan, u quyidagi sohalarda samarali ekanligi isbotlangan:
+* '''Ivan Pavlov''' (1849–1936) — fiziolog, Nobelän premijan laureat. Hänen radod klassificiruiba gipnozad kuti sugestionan olendad.
-* Ogʻriqni boshqarish (migren, xronik ogʻriqlar, stomatologiyada)
+* '''Vladimir Behterev''' (1857–1927) — nevrolog i psihiatr, kudamb tedoiži gipnozad refleksologijan alusil.
-* Kayfiyat buzilishlari (tashvish, depressiya, PTSD)
+* '''Mihail Gipnoz''' (nimi om populärine, no ei ole tedoline) — tetab scenine gipnotizer, kudamb radab šou-biznesas.
-* Yomon odatlarni tark etish (chekish, giyohvandlik, tirnoq yeyish)
+* '''Andrei Gorbov''' — nügüd’aigaine psihoterapevt, kudamb om kirjutanud äid tedoližid radoid gipnozas i kävutab sidä klinikaižes praktikas.
-* Psixosomatik kasalliklar (bronxial astma, qon bosimi, teri kasalliklari)
+* '''Dmitri Štats''' — psiholog, kudamb specializiruidase regressižes gipnozas i om kirjutanud äid populärid raamatoid.
-* Sportchi va artistlarning natijasini oshirish
-== Qoʻllanilishi ==
+== Kacu mugažo ==
+* [[Regressine gipnoz]]
+* [[Psihoterapii]]
+* [[Nevrologii]]
+* [[Samohipnoz]]
+* [[Sugestii]]
-Gipnoz Oʻzbekistonda bir qancha sohalarda qoʻllanilmoqda:
+== Kirjamižed ==
+* ''Pavlov I. P.'' Lekcii o rabote bol’ših polušarij golovnogo mozga. – M., 1952.
+* ''Behterev V. M.'' Vnusenie i ego rol’ v obščestvennoi žizni. – SPb., 1903.
+* ''Gorbov A. V.'' Gipnoz v kliniceskoi praktike. – Moskva: GEOTAR-Media, 2018.
+* ''Štats D. K.'' Vozvrašenie v prošloe: regressivnyi gipnoz. – Sankt-Peterburg: Piter, 2021.
-* '''Tibbiyot:''' Psixoterapevtlar, nevrologlar va boshqa mutaxassislar tomonidan klinik amaliyotda. Baʼzi davlat klinikalari va xususiy tibbiyot markazlarida xizmat koʻrsatiladi.
+== Irdkosketused ==
-* '''Psixologiya:''' Psixologlar tomonidan konsultatsiya jarayonida fobiya, tashvish, stressni boshqarish va oʻziga ishonchsizlik kabi muammolarni hal qilishda.
+* [https://www.psychiatry.ru/ Psihiatrijan federaline keskuz]
-* '''Shaxsiy rivojlanish:''' Motivatsiyani oshirish, maqsad qoʻyish, imkoniyatlarni ochish va ijodiy qobiliyatni rivojlantirish uchun.
+* [https://www.rpo.su/ Venäman psihoterapevtoiden ühtištuz]
-* '''Sport:''' Sportchilarning ruhiy tayyorgarligini kuchaytirish, musobaqa oldi tashvishini kamaytirish va natijani yaxshilash maqsadida.
+* [https://www.hipnoz.ru/ Informacine portal gipnozas (Venäma)]
-* '''Taʼlim:''' Oʻqish samaradorligini oshirish, xotirani mustahkamlash va imtihon stressini yengishda.
-== Oʻzbekistondagi huquqiy holati ==
-Oʻzbekiston Respublikasida gipnoz, birinchi navbatda, tibbiy faoliyatning bir turi sifatida qaraladi. Uni amalga oshirish uchun tegishli oliy tibbiy yoki psixologik taʼlimga ega boʻlish, shuningdek, litsenziya talab qilinadi. Gipnoz usullarini qoʻllash huquqi faqat [[Psixoterapiya|psixoterapevt]], psixiatr yoki klinik psixolog diplomiga ega boʻlgan, qoʻshimcha malakalangan mutaxassislarga beriladi.
-Huquqiy jihatdan, gipnoz bilan shugʻullanayotgan mutaxassis bemorning roziligi va shaxsiy huquqlarini hurmat qilishi shart. Bemor bilan ishlashdan oldin unga usulning mohiyati, maqsadi va mumkin boʻlgan ogibatlari toʻgʻrisida toʻliq maʼlumot berilishi kerak. Gipnozni sehr, fol ochish yoki boshqa noqonuniy maqsadlarda qoʻllash qonun bilan taqiqlanadi. Oʻzbekistonda gipnoz faoliyati Sogʻliqni saqlash vazirligi tomonidan tartibga solinadi.
-== Madaniy qarashlar ==
-Oʻzbekiston jamiyatida gipnozga nisbatan ikki xil qarash mavjud. Bir tomondan, zamonaviy, bilimli yoshlar va shaharlik aholi uni tibbiyotning samarali usuli sifatida qabul qilmoqda. Boshqa tomondan, aholining bir qismi, ayniqsa qishloq joylarda, gipnozni sehr-sihr, sehrgarlik yoki ruhiy taʼsir deb hisoblashadi, bu esa unga nisbatan ishonchsizlik va qoʻrquvni keltirib chiqaradi.
-Diniy nuqtai nazardan, gipnozga nisbatan ham turlicha fikrlar mavjud. Baʼzi diniy yetakchilar uni inson irodasiga tajovuz, ruhiy tajovuz deb hisoblashi mumkin, boshqalari esa uni tibbiy davolash usuli sifatida, bemorga yordam berish maqsadida qoʻllansa, ruxsat etilgan deb biladi. Umuman olganda, gipnozga boʻlgan munosabat shaxsning maʼlumot darajasi, dunyoqarashi va diniy eʼtiqodiga bogʻliq.
-== Oʻzbekistondagi taniqli mutaxassislar ==
-Oʻzbekistonda gipnoz sohasida bir qator taniqli mutaxassislar faoliyat olib bormoqda. Ularning baʼzilari:
-* '''Akmal Xolmatov:''' Toshkent shahrida faoliyat yurituvchi psixoterapevt, gipnoz va [[Regressiv gipnoz|regressiv terapiya]] boʻyicha mutaxassis. U oʻtkir va xronik stress holatlarini davolashda keng tajribaga ega.
-* '''Dilbar Xasanova:''' Klinik psixolog, asosan bolalar va oʻsmirlar bilan ishlaydi. Gipnoz usullaridan oʻqish qiyinchiliklari, imtihon tashvishi va oilaviy muammolarni hal qilishda foydalanadi.
-* '''Ravshan Ibragimov:''' Samarqand shahrida faoliyat yurituvchi nevrolog-psixoterapevt. U tibbiy gipnozni nevrologik kasalliklar (migren, nevrozlar) davolashda qoʻllaydi.
-* '''Oʻzbekiston Sogʻliqni saqlash vazirligi huzuridagi Psixiatriya ilmiy markazi:''' Markazning psixoterapiya boʻlimida gipnoz usullari qoʻllaniladi, shuningdek, mutaxassislar malakasini oshirish kurslari tashkil etiladi.
-Bu mutaxassislar nafaqat amaliy ish olib boradi, balki respublikada gipnozning ilmiy asoslari va qonuniyligi haqida maʼlumotni targʻib qilishga hissa qoʻshmoqda.
-== Yana qarang ==
-* [[Psixoterapiya]]
-* [[Psixologiya]]
-* [[Sugestiya]]
-* [[Regressiv gipnoz]]
-* [[Nevroz]]
-* [[Meditatsiya]]
-* [[Oʻz-oʻzini tarbiyalash]]
 [[Category:Gipnoz]]
-[[Category:Psixologiya]]
+[[Category:Psihologii]]