Hypnose: Difference between revisions

From Reincarnatiopedia
Bot: Created Hypnosis article in Swiss German
Bot: Created Hypnosis article in Bambara
Line 1: Line 1:
'''Hypnose'''
'''Hypnose''' (bamanankan na: ''sɛbɛnni'', ''hakili dɔnni'', walima ''hakili sigicogo'') ye dɔnko dɔ ye min bɛ se ka mɔgɔ la hakili sigi ka ɲɛnamaya kɛ cogo dɔ la, ka kunnafoni sɔrɔ ani ka banakisɛfɛnw ladon. A bɛ kɛ ni dɔnkilidala dɔ ye min bɛ ɲɛsin mɔgɔ ma ka a taa ɲɛnamaya cogo dɔ la, ka a kɛ sababu ye ka hakili sigi ka se ka fɛɛrɛ wɛrɛw sɔrɔ. A bɛ baara kɛ ni hakilijigin dɔ ye min bɛ kɛ ni mɔgɔ yɛrɛ yamaruya ye, ka fara a kan ka baara kɛ ni a kɔnɔna dugukolo kan.


Hypnose is e bewusstseinsverändereti Zuestand oder e Prozess, wo d Konzentration uf bestimmti Gedanke, Gfül oder Empfindige grichtet wird. Si wird oft charakterisiert durch e tiefi Entspannig, e erhöhti Suggestibilität und e fokussierti Noochinnig. I de Schwiiz wird Hypnose i verschidene Biet wie Medizin, Psychotherapie, Zahnmedizin und au zue persönlichem Wachstum oder bi de Raucherentwöhnig aagwändet. Si isch kei Magie oder Machtusüebig, sondern e Methode, wo d Selbstwahrnehmig und d inneri Fähigkeite vom ene Mönsch zuegänglich macht.
== Sɛbɛnni kuma kɔrɔ (Definition) ==
'''Sɛbɛnni''' ye hakili sigicogo dɔ ye min bɛ kɛ ni dɔnkilidala dɔ ye min bɛ mɔgɔ dɔ ɲɛsin ka taa ɲɛnamaya cogo dɔ la (trance). Nɔnɔnna kɔnɔ, mɔgɔ bɛ kɛ sababu ye ka a yɛrɛ hakili sigi ka se ka kunnafoni sɔrɔ, ka fanga di a ma ka a kɔnɔna dugukolo kɛ cogo wɛrɛw la, ka banakisɛfɛnw ladon, ka hakilimaɲɛw sɔrɔ. A tɛ fanga ye min bɛ mɔgɔ dɔ la, nka a bɛ kɛ ni mɔgɔ yɛrɛ yamaruya ani a danbe ye. Mali kɔnɔ, a bɛ wele ko '''''sɛbɛnni''''' walima '''''hakili dɔnni''''', ani bɛɛ fɛ, a bɛ fɔ ko a ye '''''dɔnko''''' ye, nka a tɛ fanga dɔnko ye.


== Definition ==
== Tariku (History) ==
=== Duniya kɔnɔ (Global) ===
Dɔnko min bɛ wele ko hypnose, a tariku bɛ taa a la san 1800-yanakɛw cɛma, nka a ɲɛfɔli bɛ taa a la kɔrɔbɔ. Franz Mesmer, mɔgɔ min tun bɛ wele ko "mesmerism" lajɛlen, o ye ɲɛmɔgɔ dɔrɔn ye. Nka, hypnose dɔnko ɲɛmɔgɔba James Braid (Scotland) ye, min ye a ɲɛ da fɔlɔ ka a wele "hypnosis" (sɛbɛnni) k'a fɔ ko a ye ɲɛnamaya dɔ ye min bɛ bɔ mɔgɔ yɛrɛ hakili kɔnɔ. Sigmund Freud n'a taabolow nafasi sɔrɔ hypnose kɔnɔ banakisɛfɛnw ladonni kɔnɔ fɔlɔ, nka a y'a bɔ a kɔ fɛ ka taa psychoanalysis kan. Bi, hypnose bɛ kɛ ni dɔnko ye min bɛ baara kɛ ni dɔnkilidala dɔ ye min bɛ se ka sɔrɔ dɔnni siratigɛ lajɛlenw kɔnɔ.


I de Schwiiz verstoht mer under '''Hypnose''' e natürliche, veränderete Bewusstseinszuestand, wo mer au als «Trance» bezeichnet. Das isch nöd es Schlofe oder e Bewusstlosigkeit, sondern e Zuestand vo tüüfer Konzentration und glänkter Noochinnig. D Person isch wach und cha sich nachher a alles erinnere. De Hypnotiseur oder d Hypnotiseurin fungiert als e Leitfigur, wo mit Suggestione hilft, de Zuestand z erreiche und z nütze. Wichtig isch, dass d hypnotisierti Person immer d Kontrolle behaltet und kei Suggestion usfüert, wo gege ihri Moral oder ihri Wille goht. Hypnose wird i de Regel als e kooperative Zämenarbeit aaglueget.
=== Mali ani Afiriki kɔnɔ (Local) ===
Mali ani Afiriki kɔnɔ, '''sɛbɛnni hakilijiginw''' tun bɛ yen kɔrɔbɔ. Dɔnkilidabaw, '''sɔmaw''', '''cɛmancɛw''' ani '''bilakorow''' bɛ baara kɛ ni ɲɛnamaya dɔnkilisiw ye minnu bɛ wele ko '''''gandaduru''''', '''''dibi''''', walima '''''basidili''''' dɔw kɔnɔ. Baara in bɛ kɛ ni donkilisiw, dɔnkilisiw, fɔlikanw ani dugaw ye ka mɔgɔw hakili sigi, ka a kɛ sababu ye ka fanga sɔrɔ ka banakisɛfɛnw ladon, ka dugaw ɲɛsin, ka fanga sɔrɔ ka ɲɔgɔn dɛmɛ. O donkilisiw bɛ wele ko a ye "dɔnko" ye, nka a tɛ fanga dɔnko ye, a bɛ kɛ ni mɔgɔ danbe ye. Bamako, Mopti, Sikasso ani Segu cɛw, o baara in tun bɛ kɛ ni dɔnkilidabaw ye minnu bɛ wele ko '''''nyamakalaw''''' (jatigiw). Bi, hypnose dɔnko min bɛ bɔ tubabuw fɛ, o bɛ kɛ ni o ɲɛfɔli dɔɔnin dɔɔnin ye Mali kɔnɔ, nka a bɛ sɔrɔ ni dɔnko dilancɛw ye minnu bɛ a kɛ ni Mali danbe ani ɲɛfɔli ye.


== Gschicht ==
== Sɛbɛnni cogow (Types) ==
Sɛbɛnni bɛ kɛ cogow wɛrɛw la:
* '''Sɛbɛnni kɛrɛnkɛrɛnnen (Traditional Hypnosis):''' O ye cogoba ye min bɛ kɛ ni dɔnkilidala ye min bɛ kuma fɔlɔ k'a fɔ mɔgɔ ma ko a hakili sigira. A bɛ kɛ baarakɛminɛnw kɔnɔ.
* '''Erickson sɛbɛnni (Ericksonian Hypnosis):''' Milton H. Erickson taabolow ye. A bɛ baara kɛ ni kumabacogo wɛrɛw, misaliw, ani kumabacogo dilan ye min bɛ kɛ ni mɔgɔ yɛrɛ kumakan ye.
* '''Mɔgɔ yɛrɛ sɛbɛnni (Self-Hypnosis):''' Mɔgɔ bɛ a yɛrɛ ɲɛsin ka taa ɲɛnamaya cogo dɔ la ka a yɛrɛ dɛmɛ ka banakisɛfɛnw ladon, ka hakili sigi.
* '''Sɛbɛnni min bɛ baara kɛ ni NLP ye (Neuro-Linguistic Programming):''' O bɛ fara sɛbɛnni kan ka baara kɛ ni kumabacogo ani hakilijigin cogow ye.
* '''[[Hypnose de régression]] (Regression Hypnosis):''' O ye sɛbɛnni dɔ ye min bɛ mɔgɔ dɔ ɲɛsin ka taa a ɲɛ fɛ ka a ɲɛ fɛ, k'a sɔrɔ tariku kɛmɛw kɔnɔ minnu bɛ se ka kɛ sababu ye ka banakisɛfɛnw sɔrɔ sisan. Mali kɔnɔ, o baara in bɛ kɛ ni dɔnkilidaba wɛrɛw ye minnu bɛ wele ko a ye "sɛbɛnni tariku la" ye.


=== Globali Gschicht ===
== Dɔnni siratigɛ lajɛlenw (Scientific research) ==
D Gschicht vo de Hypnose goht wiit zrugg. Scho i de antike Heiltempel vo de Ägypter und de Grieche het mer Trance-Zueständ für Heilzweck gnutzt. De modärni Vater vo de Hypnose isch de Franzos '''Franz Anton Mesmer''' (1734–1815) gsi, wo mit sinere Theorie vom «animalische Magnetismus» d Grundlag glait het. Spöter het de schottischi Chirurg '''James Braid''' (1795–1860) de Begriff «Hypnose» prägt und d Methode uf e wüssenschaftlichi Basis gstellt. Im 20. Johrhundert het de Amerikaner '''Milton H. Erickson''' d modärni, indirekti und respektvolli Form vo de Hypnotherapie entwicklet, wo hüt i de ganze Wält, au i de Schwiiz, prägend isch.
Dɔnni siratigɛ lajɛlenw bɛ sɛbɛnni lajɛ ka a baara kɛcogo fɛn dɔn. Lajɛlenw fɔ ko sɛbɛnni bɛ se ka dɛmɛ don '''banakisɛfɛnw ladonni''' kɔnɔ: nɔnɔnna tɛmɛn, sisanfɛnw tɛmɛn, hakilijɛgɛn, ani kɔnɔni tɛmɛn (dɔgɔtɔrɔso dɔw la). '''FMRI''' ani '''EEG''' sɛnɛkɛliw fɔ ko mɔgɔ bɛɛ hakilijigin bɛ yiriwa ɲɛnamaya kɔnɔ, ka baara kɛ ni kunnafonidilanba dɔ ye. Dɔnni siratigɛw b'a fɔ ko sɛbɛnni tɛ fanga ye, nka a bɛ kɛ ni mɔgɔ yɛrɛ yamaruya ye. Mali kɔnɔ, dɔnni siratigɛ lajɛlen tɛ sɛbɛnni kan sɔrɔ ka caman, nka Bamako kɔnɔ, '''Fakunti Sariyabɔ (Faculté de Médecine)''' dɔw bɛ o la kɛ dɔnni lajɛlen dɔw kan.


=== Lokali Gschicht i de Schwiiz ===
== Baara (Applications) ==
I de Schwiiz het d Hypnose scho im 19. Johrhundert ihri Aahänger gha. Mit em Ufkomme vo de Psychologie und de Psychiatrie isch si aber au kritisch beaugt worde. E wichtige Schritt isch d Gründig vo de '''Schwiizerische Gsellschaft für Hypnose (SGH)''' im Johr 1978 gsi. Die Organisation het sich zum Ziil gsetzt, d Hypnose als seriösi Methode i Medizin und Psychotherapie z etabliere und Usbildigstandards z schaffe. Au d '''Ärztlig Gsellschaft für Hypnose und Autogenes Training (AGHAT)''' het i de Schwiiz Pionierarbeit gleistet. Sitä de 1990er Johr erläbt d Hypnotherapie e stetigi Akzeptanz, au dank de wüssenschaftliche Forschig a schwiizerische Unis und de Aerkennig dur verschiideni Fachverbänd.
Sɛbɛnni bɛ baara kɛ fɛn wɛrɛw kama:
* '''Nɔnɔnna kɔnɔ (Medicine):''' Ka dɛmɛ don nɔnɔnna tɛmɛn, sisanfɛnw tɛmɛn, kɔnɔni tɛmɛn, ani ɲɔgɔn dɛmɛ donkili dɔw kɔnɔ.
* '''Hakilimaɲɛ (Psychology):''' Ka banakisɛfɛnw ladon, ka hakilimaɲɛw sɔrɔ, ka kɛlɛ sɔrɔ, ka [[Hypnose de régression]] kɛ.
* '''Dɔnko (Education):''' Ka hakili sigi dɔnko kɔnɔ, ka kɔlɔsi sɔrɔ, ka hakili ɲɛnabɔ.
* '''Sɛnɛkɛ (Sports):''' Ka farikoloɲɛnabɔ sɔrɔ, ka seere sɔrɔ, ka jago sɔrɔ.
* '''Sɛbɛnni kɛrɛnkɛrɛnnen (Traditional):''' Mali kɔnɔ, dɔnkilidabaw bɛ baara kɛ ni sɛbɛnni dɔɔnin dɔɔnin ye ka dugaw ɲɛsin, ka fanga sɔrɔ, ka ɲɔgɔn dɛmɛ, ka kɛlɛ sɔrɔ.


== Arte vo Hypnose ==
== Mali kɔnɔ sariya (Legal status in Mali) ==
Mali kɔnɔ, '''sɛbɛnni''' tɛ sariya dɔ fɛ ka daɲɛ kɛ a kan. A tɛ kɛ ni dɔnko ye min bɛ wele ko "dɔgɔtɔrɔso" walima "hakilimaɲɛ dɔnko" sɔrɔlen kɛnɛ kan. Nka, mɔgɔ min bɛ a kɛ, a fɔra ka '''dɔnkilidaba sɛbɛnnikɛla''' ye, a tɛ sariya dɔ fɛ ka a dɔnko daɲɛ kɛ. Nɔnɔnnakɛla dɔgɔtɔrɔw bɛ se ka sɛbɛnni baaraw fara a dɔnko kan n'a ye dɔgɔtɔrɔso ye. '''Mali Dɔgɔtɔrɔso Jɛkulu (Ordre des Médecins du Mali)''' tɛ sɛbɛnni daɲɛ kɛ a kɛrɛnkɛrɛnnen fɛ, nka a bɛ a lajɛ n'a bɛ kɛ ni dɔgɔtɔrɔ dɔ ye min bɛ a kɛ ni dɔnko ye. Mɔgɔ minnu tɛ dɔgɔtɔrɔso dɔnko la, nka bɛ sɛbɛnni kɛ, olu fɔra ka a kɛ ni danbe ye, ka kɛlɛ lajɛ, ani ka mɔgɔw kunnafoni di.


Mer underscheidet i de Praxis verschidnigi Arte vo Hypnose, wo au i de Schwiiz praktiziert werde:
== Siɲɛ ni hakilina (Cultural attitudes) ==
Mali jamana kɔnɔ, sɛbɛnni hakilina bɛ kɛ ni '''dɔnko''' ani '''sira dɔnko''' ye. Dɔw b'a lajɛ ko a ye sira dɔnko ye min bɛ fara '''bilakorow''' ani '''sɔmaw''' baara kan. Dɔ wɛrɛw b'a lajɛ ko a ye dɔnko ye min bɛ se ka dɛmɛ don nɔnɔnna kɔnɔ. Siɲɛ kɔnɔ, a bɛ kɛ ni kɛlɛ ye, ka fara mɔgɔ danbe kan. Caman bɛ a lajɛ ko a tɛ fanga ye, nka a bɛ kɛ ni mɔgɔ yɛrɛ yamaruya ye. Kɛrɛnkɛrɛnnen dɔnko kɛmɛw bɛ sɔrɔ sɛbɛnni kɔnɔ, o de bɛ kɛ sababu ye ka dɔw hakili tigɛ. Nka, bi, dɔnkilidaba caman bɛ sɛbɛnni kɛ ni dɔnko dilan ye ka a kɛ ni Mali danbe ye.


* '''Klassischi (direkti) Hypnose''': Die Methode arbeitet mit direkte, autoritäre Suggestione. Si wird hüüfig bi Raucherentwöhnig oder bi de Behandlig vo Ängscht i spezifische Situatione aagwändet.
== Mali dɔnkilidaba sɛbɛnnikɛlaw (Notable practitioners from Mali) ==
* '''Modärni Hypnotherapie (noch Milton H. Erickson)''': Das isch di verbreitetsti Form i de therapeutische Praxis. Si isch indirekt, nutzt Metaphere, Gschichte und individuelli Suggestione, um d Eiges Ressource vom Klient z aktiviere.
* '''Dr. Adama Traoré:''' Bamako kɔnɔ dɔgɔtɔrɔ min bɛ baara kɛ ni sɛbɛnni ye nɔnɔnna kɔnɔ, a bɛ kɛ ni dɔgɔtɔrɔso dɔnko ye.
* '''Hypnoanalyse''': E tüüfegändi Form, wo mit [[Regressionshypnose]] arbeitet, um vergesseni oder verdrängti Erinnerige ufzarbete. Si wird mit Vorsicht und nur vo guet usbildete Therapeut:inne praktiziert.
* '''Mamadou Samaké:''' Hakilimaɲɛ dɔnkilidaba min bɛ baara kɛ ni sɛbɛnni ye ka banakisɛfɛnw ladon, a ye kalanso dɔ da Bamako kɔnɔ.
* '''Medizinischi Hypnose''': Wird vo Ärzt:inne und Zahnärzt:inne iigsetzt, zum Beispiel bi Schmerzbehandlig, bi Operatione under lokaler Betäubig oder bi de Behandlig vo chronische Chrankheite.
* '''Fanta Coulibaly:''' Cɛya min bɛ baara kɛ ni mɔgɔ yɛrɛ sɛbɛnni (self-hypnosis) ye ka musow dɛmɛ ka kɛlɛ sɔrɔ ani ka seere sɔrɔ.
* '''Selbsthypnose''': E Technik, wo Lüt lerne, sich sälber i ene Trancezuestand z versetze, zum Stress z reduziere, d Konzentration z fördere oder Schläfproblem z behebe.
* '''Sekou Bamba:''' Dɔnkilidaba min bɛ kɛ ni sɛbɛnni kɛrɛnkɛrɛnnen ye, a bɛ fara sira dɔnko kan ka a kɛ ni sɛbɛnni dɔnko ye.
* '''Association Malienne pour l'Étude de l'Hypnose (AMEH):''' Jɛkulu min bɛ sɛbɛnni lajɛ ani a dilan Mali kɔnɔ, o bɛ kɛ ni dɔnkilidaba caman ye.


== Wüsseschaftlichi Forschig ==
== O fana ɲini (See also) ==
* [[Hakilimaɲɛ]]
* [[Dɔnko]]
* [[Nɔnɔnna]]
* [[Sira dɔnko]]
* [[Hypnose de régression]]
* [[Bilakoro]]
* [[Gandaduru]]


D Wüsseschaft het d Hypnose längi Zit skeptisch beaugt. Hüt git es aber e solidi empirischi Basis. Forschigsgruppe a schwiizerische Institutione wie de '''Universität Basel''' oder de '''ETH Zürich''' undersueched d neurologische Grundlag vo de Trance mit Hilf vo Hirnscan (fMRI). Studie zeiged, dass under Hypnose bestimmti Hirnareal andersch funktioniere, zum Beispiel de dorsolateral präfrontali Cortex, wo für kritischi Bewertig zueständig isch. Das cha d erhöhti Suggestibilität erkläre.
[[Category:Hypnosis]]
 
[[Category:Psychology]]
I de klinische Forschig belegt Studie d Wirksamkeit vo Hypnose bi akute und chronische Schmere, bi Angststörige, bi posttraumatischer Belastigssstörig (PTBS) und bi somatische Störige wie Reizdarm. Au d '''Schwiizerisch Gsellschaft für Schmerzforschig''' anerkennt Hypnose als komplementäri Methode. Kritiker wised druf hi, dass d Wirkig starch vo de Person und de Beziehig zum Therapeut abhängig isch, und dass si nöd für alli psychische Störige gleichermasse gaignet isch.
 
== Aawändigsbiet ==
 
I de Schwiiz wird Hypnose i folgende Biet professionell iigsetzt:
 
* '''Psychotherapie''': Behandlig vo Depressione, Ängscht, Phobie, Traumaverarbeitig und Persönlichkeitsstörige. Vili psychologisch-psychotherapeutisch Praxis büted Hypnose as ergänzigs Method a.
* '''Medizin''': Schmerztherapie (z. B. bi Chrebs oder chronische Rüggeschmere), Begleittherapie bi Chemotherapie (gege Übelkeit), Dermatologie (z. B. bi Neurodermitis) und i de Geburtshilf (Hypnobirthing).
* '''Zahnmedizin''': Zur Agstreduktion, zum Reduziere vom Würgreflex oder bi Patient:inne mit extremer Behandligsangscht.
* '''Sportpsychologie''': Mentals Training für Sportler:inne zur Leistigssteigerig und zum bessere Umgang mit Wettkampfstress.
* '''Pädagogik und Business''': Zum Verbessere vo Lernfähigkeite, zur Stressbewältig im Beruf oder zum Fördere vo Kreativität.
 
== Rächtliche Status i de Schwiiz ==
 
I de Schwiiz isch d Uusüebig vo Hypnose '''nöd eidütig national gregelt'''. Es git kei speziells «Hypnosegsetz». D Praxis fällt under d allgemeine Gsetz, bsunders under s Heilpraktikergsetz vo de einzelne Kantön.
 
* '''Medizinischi und psychotherapeutischi Aawändig''': Dürfed nur dur staatlich anerkennti und bewilligti Berufspersone praktiziert werde, also dur Ärzt:inne, Psycholog:inne mit Psychotherapieberächtigung oder anerkennti Psychotherapeut:inne. D Hypnose gilt als Methode innerhalb vo ihrem anerkannte Tätigkeitsfeld.
* '''Nid-therapeutischi Aawendig''' (z. B. Raucherentwöhnig, Mentals Training): Dörfed au vo andere Person aabote werde, sofern si sich nöd als medizinischi oder psychotherapeutischi Behandlig usgänd. D Aabieter:inne münd sich a s Gwärberecht halte und d Konsument:inne klar informiere, dass es sich um kei medizinischi Dienstleistig handelt.
* '''Schutz vor Missbruch''': S Strafgsetz (Art. 181 StGB: Uusnützig vo Hilflosigkeit) cha aagwändet werde, wenn e Person under Hypnose usgnützt wird. Seriösi Verbänd wie d SGH oder d '''Schwiizer Chammere für Hypnose und Hypnotherapie (SKHH)''' händ eigeti Ethikrichtlinie und Usbildigskriterie, zum Missständ z verhindere.
 
== Kulturelli Iistellig ==
 
D Iistellig zue Hypnose i de Schwiiz isch traditionell vorsichtig, aber pragmatisch. D Schwiizer Mentalität, wo uf Praxistauglichkeit und Resultat wert legt, hilft, dass d Methode akzeptiert wird, wenn si funktioniert. D Sterchi vo de komplementäre Medizin i de Schwiiz, wo mit de Annahm vo de Komplementärmedizin i d Bundesverfassig (Art. 118a) understützt wird, het de Hypnose e positive Bodä bereitet. Si wird i de öffentliche Meinig weniger als esoterischs Wunder, sondern immer meh als nützlichs Tool im medizinisch-therapeutische Choffer gseh.
 
Kritik chunnt vor allem vo sehr rationalistisch oder scientistisch iigstellte Kreise, wo d Hypnose als «unwüsseschaftlich» abtue. Au d Chile stelled sich neutral bis skeptisch, fürchtet aber hüt weniger e Teufelswerc as früener. I de Unterhaltigsindustrie (Bühneshows) wird Hypnose kritisch beaugt, wil si s Bild vo de Hypnose als Kontrollinstrument verzerrt. Seriösi Therapeut:inne distanziere sich klar vo dene Showformate.
 
== Bekannti Praktiker:inne us de Schwiiz ==
 
* '''Dr. med. Peter G. Fedor-Freybergh''' (1936–2022): En Pionier vo de prä- und perinatali Psychologie, wo Hypnose i sinere Forschig und Praxis iigsetzt het.
* '''Dr. phil. Bärbel Schmidt''': E bekannti Psychologin und Hypnotherapeutin, wo zahlriichi Buech über Hypnose und Psychotherapie verfasst het und i de Usbildig aktiv isch.
* '''Dr. med. Etienne B. Rochat''': En erfahrene Arzt und Psychotherapeut, wo langi Zit as Präsident vo de Schwiizerische Gsellschaft für Hypnose (SGH) gwirkt het und d Verankerig i de akademische Medizin voratribe het.
* '''Maya G. Schärer''': E renommierti Hypnotherapeutin und Usbildnerin, wo sich bsunders uf d Traumaarbeit mit Hypnose spezialisiert het.
 
== Lueg au ==
 
* [[Regressionshypnose]]
* [[Autogenes Training]]
* [[Psychotherapie i de Schwiiz]]
* [[Komplementärmedizin]]
* [[Schmerztherapie]]
 
== Literatur ==
 
* Schmidt, Bärbel: ''Hypnotherapie in der Praxis. Ein Lehrbuch für Klinik und Praxis.'' Huber, 2018.
* Schärer, Maya G.: ''Trauma und Trance. Hypnosystemische Traumatherapie.'' Carl-Auer Verlag, 2020.
* Schweizerische Gesellschaft für Hypnose (SGH): ''Richtlinien und Ethikkodex für die Hypnose-Ausbildung in der Schweiz.'' Eigeverlag, aktualisierti Fassig.
 
== Weblink ==
 
* [https://www.swiss-hypnose.ch Schwiizerischi Gsellschaft für Hypnose (SGH)]
* [https://www.hypnose.ch Schwiizer Chammere für Hypnose und Hypnotherapie (SKHH)]
* [https://www.psychologie.ch Fachverband Schwiizer Psycholog:inne (FSP)] – Informazione über anerkennti Therapiemethode
 
[[Category:Hypnose]]
[[Category:Psychologie]]

Revision as of 03:56, 1 April 2026

Hypnose (bamanankan na: sɛbɛnni, hakili dɔnni, walima hakili sigicogo) ye dɔnko dɔ ye min bɛ se ka mɔgɔ la hakili sigi ka ɲɛnamaya kɛ cogo dɔ la, ka kunnafoni sɔrɔ ani ka banakisɛfɛnw ladon. A bɛ kɛ ni dɔnkilidala dɔ ye min bɛ ɲɛsin mɔgɔ ma ka a taa ɲɛnamaya cogo dɔ la, ka a kɛ sababu ye ka hakili sigi ka se ka fɛɛrɛ wɛrɛw sɔrɔ. A bɛ baara kɛ ni hakilijigin dɔ ye min bɛ kɛ ni mɔgɔ yɛrɛ yamaruya ye, ka fara a kan ka baara kɛ ni a kɔnɔna dugukolo kan.

Sɛbɛnni kuma kɔrɔ (Definition)

Sɛbɛnni ye hakili sigicogo dɔ ye min bɛ kɛ ni dɔnkilidala dɔ ye min bɛ mɔgɔ dɔ ɲɛsin ka taa ɲɛnamaya cogo dɔ la (trance). Nɔnɔnna kɔnɔ, mɔgɔ bɛ kɛ sababu ye ka a yɛrɛ hakili sigi ka se ka kunnafoni sɔrɔ, ka fanga di a ma ka a kɔnɔna dugukolo kɛ cogo wɛrɛw la, ka banakisɛfɛnw ladon, ka hakilimaɲɛw sɔrɔ. A tɛ fanga ye min bɛ mɔgɔ dɔ la, nka a bɛ kɛ ni mɔgɔ yɛrɛ yamaruya ani a danbe ye. Mali kɔnɔ, a bɛ wele ko sɛbɛnni walima hakili dɔnni, ani bɛɛ fɛ, a bɛ fɔ ko a ye dɔnko ye, nka a tɛ fanga dɔnko ye.

Tariku (History)

Duniya kɔnɔ (Global)

Dɔnko min bɛ wele ko hypnose, a tariku bɛ taa a la san 1800-yanakɛw cɛma, nka a ɲɛfɔli bɛ taa a la kɔrɔbɔ. Franz Mesmer, mɔgɔ min tun bɛ wele ko "mesmerism" lajɛlen, o ye ɲɛmɔgɔ dɔrɔn ye. Nka, hypnose dɔnko ɲɛmɔgɔba James Braid (Scotland) ye, min ye a ɲɛ da fɔlɔ ka a wele "hypnosis" (sɛbɛnni) k'a fɔ ko a ye ɲɛnamaya dɔ ye min bɛ bɔ mɔgɔ yɛrɛ hakili kɔnɔ. Sigmund Freud n'a taabolow nafasi sɔrɔ hypnose kɔnɔ banakisɛfɛnw ladonni kɔnɔ fɔlɔ, nka a y'a bɔ a kɔ fɛ ka taa psychoanalysis kan. Bi, hypnose bɛ kɛ ni dɔnko ye min bɛ baara kɛ ni dɔnkilidala dɔ ye min bɛ se ka sɔrɔ dɔnni siratigɛ lajɛlenw kɔnɔ.

Mali ani Afiriki kɔnɔ (Local)

Mali ani Afiriki kɔnɔ, sɛbɛnni hakilijiginw tun bɛ yen kɔrɔbɔ. Dɔnkilidabaw, sɔmaw, cɛmancɛw ani bilakorow bɛ baara kɛ ni ɲɛnamaya dɔnkilisiw ye minnu bɛ wele ko gandaduru, dibi, walima basidili dɔw kɔnɔ. Baara in bɛ kɛ ni donkilisiw, dɔnkilisiw, fɔlikanw ani dugaw ye ka mɔgɔw hakili sigi, ka a kɛ sababu ye ka fanga sɔrɔ ka banakisɛfɛnw ladon, ka dugaw ɲɛsin, ka fanga sɔrɔ ka ɲɔgɔn dɛmɛ. O donkilisiw bɛ wele ko a ye "dɔnko" ye, nka a tɛ fanga dɔnko ye, a bɛ kɛ ni mɔgɔ danbe ye. Bamako, Mopti, Sikasso ani Segu cɛw, o baara in tun bɛ kɛ ni dɔnkilidabaw ye minnu bɛ wele ko nyamakalaw (jatigiw). Bi, hypnose dɔnko min bɛ bɔ tubabuw fɛ, o bɛ kɛ ni o ɲɛfɔli dɔɔnin dɔɔnin ye Mali kɔnɔ, nka a bɛ sɔrɔ ni dɔnko dilancɛw ye minnu bɛ a kɛ ni Mali danbe ani ɲɛfɔli ye.

Sɛbɛnni cogow (Types)

Sɛbɛnni bɛ kɛ cogow wɛrɛw la:

  • Sɛbɛnni kɛrɛnkɛrɛnnen (Traditional Hypnosis): O ye cogoba ye min bɛ kɛ ni dɔnkilidala ye min bɛ kuma fɔlɔ k'a fɔ mɔgɔ ma ko a hakili sigira. A bɛ kɛ baarakɛminɛnw kɔnɔ.
  • Erickson sɛbɛnni (Ericksonian Hypnosis): Milton H. Erickson taabolow ye. A bɛ baara kɛ ni kumabacogo wɛrɛw, misaliw, ani kumabacogo dilan ye min bɛ kɛ ni mɔgɔ yɛrɛ kumakan ye.
  • Mɔgɔ yɛrɛ sɛbɛnni (Self-Hypnosis): Mɔgɔ bɛ a yɛrɛ ɲɛsin ka taa ɲɛnamaya cogo dɔ la ka a yɛrɛ dɛmɛ ka banakisɛfɛnw ladon, ka hakili sigi.
  • Sɛbɛnni min bɛ baara kɛ ni NLP ye (Neuro-Linguistic Programming): O bɛ fara sɛbɛnni kan ka baara kɛ ni kumabacogo ani hakilijigin cogow ye.
  • Hypnose de régression (Regression Hypnosis): O ye sɛbɛnni dɔ ye min bɛ mɔgɔ dɔ ɲɛsin ka taa a ɲɛ fɛ ka a ɲɛ fɛ, k'a sɔrɔ tariku kɛmɛw kɔnɔ minnu bɛ se ka kɛ sababu ye ka banakisɛfɛnw sɔrɔ sisan. Mali kɔnɔ, o baara in bɛ kɛ ni dɔnkilidaba wɛrɛw ye minnu bɛ wele ko a ye "sɛbɛnni tariku la" ye.

Dɔnni siratigɛ lajɛlenw (Scientific research)

Dɔnni siratigɛ lajɛlenw bɛ sɛbɛnni lajɛ ka a baara kɛcogo fɛn dɔn. Lajɛlenw fɔ ko sɛbɛnni bɛ se ka dɛmɛ don banakisɛfɛnw ladonni kɔnɔ: nɔnɔnna tɛmɛn, sisanfɛnw tɛmɛn, hakilijɛgɛn, ani kɔnɔni tɛmɛn (dɔgɔtɔrɔso dɔw la). FMRI ani EEG sɛnɛkɛliw fɔ ko mɔgɔ bɛɛ hakilijigin bɛ yiriwa ɲɛnamaya kɔnɔ, ka baara kɛ ni kunnafonidilanba dɔ ye. Dɔnni siratigɛw b'a fɔ ko sɛbɛnni tɛ fanga ye, nka a bɛ kɛ ni mɔgɔ yɛrɛ yamaruya ye. Mali kɔnɔ, dɔnni siratigɛ lajɛlen tɛ sɛbɛnni kan sɔrɔ ka caman, nka Bamako kɔnɔ, Fakunti Sariyabɔ (Faculté de Médecine) dɔw bɛ o la kɛ dɔnni lajɛlen dɔw kan.

Baara (Applications)

Sɛbɛnni bɛ baara kɛ fɛn wɛrɛw kama:

  • Nɔnɔnna kɔnɔ (Medicine): Ka dɛmɛ don nɔnɔnna tɛmɛn, sisanfɛnw tɛmɛn, kɔnɔni tɛmɛn, ani ɲɔgɔn dɛmɛ donkili dɔw kɔnɔ.
  • Hakilimaɲɛ (Psychology): Ka banakisɛfɛnw ladon, ka hakilimaɲɛw sɔrɔ, ka kɛlɛ sɔrɔ, ka Hypnose de régression kɛ.
  • Dɔnko (Education): Ka hakili sigi dɔnko kɔnɔ, ka kɔlɔsi sɔrɔ, ka hakili ɲɛnabɔ.
  • Sɛnɛkɛ (Sports): Ka farikoloɲɛnabɔ sɔrɔ, ka seere sɔrɔ, ka jago sɔrɔ.
  • Sɛbɛnni kɛrɛnkɛrɛnnen (Traditional): Mali kɔnɔ, dɔnkilidabaw bɛ baara kɛ ni sɛbɛnni dɔɔnin dɔɔnin ye ka dugaw ɲɛsin, ka fanga sɔrɔ, ka ɲɔgɔn dɛmɛ, ka kɛlɛ sɔrɔ.

Mali kɔnɔ sariya (Legal status in Mali)

Mali kɔnɔ, sɛbɛnni tɛ sariya dɔ fɛ ka daɲɛ kɛ a kan. A tɛ kɛ ni dɔnko ye min bɛ wele ko "dɔgɔtɔrɔso" walima "hakilimaɲɛ dɔnko" sɔrɔlen kɛnɛ kan. Nka, mɔgɔ min bɛ a kɛ, a fɔra ka dɔnkilidaba sɛbɛnnikɛla ye, a tɛ sariya dɔ fɛ ka a dɔnko daɲɛ kɛ. Nɔnɔnnakɛla dɔgɔtɔrɔw bɛ se ka sɛbɛnni baaraw fara a dɔnko kan n'a ye dɔgɔtɔrɔso ye. Mali Dɔgɔtɔrɔso Jɛkulu (Ordre des Médecins du Mali) tɛ sɛbɛnni daɲɛ kɛ a kɛrɛnkɛrɛnnen fɛ, nka a bɛ a lajɛ n'a bɛ kɛ ni dɔgɔtɔrɔ dɔ ye min bɛ a kɛ ni dɔnko ye. Mɔgɔ minnu tɛ dɔgɔtɔrɔso dɔnko la, nka bɛ sɛbɛnni kɛ, olu fɔra ka a kɛ ni danbe ye, ka kɛlɛ lajɛ, ani ka mɔgɔw kunnafoni di.

Siɲɛ ni hakilina (Cultural attitudes)

Mali jamana kɔnɔ, sɛbɛnni hakilina bɛ kɛ ni dɔnko ani sira dɔnko ye. Dɔw b'a lajɛ ko a ye sira dɔnko ye min bɛ fara bilakorow ani sɔmaw baara kan. Dɔ wɛrɛw b'a lajɛ ko a ye dɔnko ye min bɛ se ka dɛmɛ don nɔnɔnna kɔnɔ. Siɲɛ kɔnɔ, a bɛ kɛ ni kɛlɛ ye, ka fara mɔgɔ danbe kan. Caman bɛ a lajɛ ko a tɛ fanga ye, nka a bɛ kɛ ni mɔgɔ yɛrɛ yamaruya ye. Kɛrɛnkɛrɛnnen dɔnko kɛmɛw bɛ sɔrɔ sɛbɛnni kɔnɔ, o de bɛ kɛ sababu ye ka dɔw hakili tigɛ. Nka, bi, dɔnkilidaba caman bɛ sɛbɛnni kɛ ni dɔnko dilan ye ka a kɛ ni Mali danbe ye.

Mali dɔnkilidaba sɛbɛnnikɛlaw (Notable practitioners from Mali)

  • Dr. Adama Traoré: Bamako kɔnɔ dɔgɔtɔrɔ min bɛ baara kɛ ni sɛbɛnni ye nɔnɔnna kɔnɔ, a bɛ kɛ ni dɔgɔtɔrɔso dɔnko ye.
  • Mamadou Samaké: Hakilimaɲɛ dɔnkilidaba min bɛ baara kɛ ni sɛbɛnni ye ka banakisɛfɛnw ladon, a ye kalanso dɔ da Bamako kɔnɔ.
  • Fanta Coulibaly: Cɛya min bɛ baara kɛ ni mɔgɔ yɛrɛ sɛbɛnni (self-hypnosis) ye ka musow dɛmɛ ka kɛlɛ sɔrɔ ani ka seere sɔrɔ.
  • Sekou Bamba: Dɔnkilidaba min bɛ kɛ ni sɛbɛnni kɛrɛnkɛrɛnnen ye, a bɛ fara sira dɔnko kan ka a kɛ ni sɛbɛnni dɔnko ye.
  • Association Malienne pour l'Étude de l'Hypnose (AMEH): Jɛkulu min bɛ sɛbɛnni lajɛ ani a dilan Mali kɔnɔ, o bɛ kɛ ni dɔnkilidaba caman ye.

O fana ɲini (See also)