Hipnoz: Difference between revisions

From Reincarnatiopedia
Bot: Created Hypnosis article in Talysh
Bot: Created Hypnosis article in Judeo-Spanish
Line 1: Line 1:
'''Hipnoz''' (Farsı: هیپنوتیزم, İngiliscə: Hypnosis) — bu, diqqətin konsentrasiyasının artdığı, tənqidi düşüncənin azaldığı və təklifə qarşı yüksək həssaslığın olduğu dəyişdirilmiş şüur vəziyyətidir. Bu, terapevtik məqsədlərlə, eləcə də şəxsi inkişaf üçün istifadə olunan psixoloji bir proses kimi tanınır. Azərbaycan və İranda, xüsusən Talış bölgəsində, hipnoz həm ənənəvi həkimlik məharətləri, həm də müasir klinik tətbiqlər kontekstində müəyyən bir yer tutur.
'''Hipnoz''' (del gríego antiguo ''ὕπνος'' hýpnos, "suenyo") es un estado de konsenshio entre dos personas, en el kualo una persona (el hipnotizador) induze a la otra (el sujéto o partisipante) a responder a sugestiones para kambiar sensasiones, pensamientos, sentimyentos o konduktas. Es un proseso ke involukra atensión fokalisada, relajasiyon i una kapachitá aumentada para responder a la sugestión. La hipnoz es uzada tanto en el kampo kliniko komo en la investigasiyon sientifika.


== Tərif ==
== Definisión ==
Hipnoz, çox vaxt '''hipnoterapiya''' ilə səhv salınır. Hipnoz özü bir vəziyyət, hipnoterapiya isə bu vəziyyətdən müalicəvi məqsədlər üçün istifadə etməkdir. Hipnoz zamanı fərd, hipnoterapevtin səsləri və ya özünün özünütəklifi ilə "tranс" adlanan dərin rahatlıq, fokuslanmış diqqət və artan təxəyyül vəziyyətinə daxil olur. Bu, yuxuya bənzəməz; fərd şüurlu olur, ətrafındakı səsləri eşidə bilər və öz iradəsini saxlayır. Əsasən, bu, psixikanın daxili resurslarına daha birbaşa çıxış imkanı verən bir konsentrasiya halıdır.
La hipnoz es un estado de konsenshio i kooperasiyon, konosido komo "trance", karakterizado por una atensión fokalisada i una sensibilidad aumentada a la sugestión. En este estado, la persona puede eksperiensiar kambios en la sensasiyon, la perepsiyon, el pensamiento o la kondukta. Es importante aklarar ke la hipnoz '''no es un estado de suenyo''' ni implica la pérdida del kontrolo; el sujéto konserva su voluntad i no puede ser forsado a aser nada en kontra de sus prinsípios. El trance hipnótico es un estado natural ke la jente eksperiensia a diario, komo kuando se absorten en un livro o en un film.


== Tarix ==
== Istoria ==
Hipnozun qlobal tarixi qədim misir, yunan və hind mədəniyyətlərindəki trans vəziyyətləri ilə başlasa da, onun elmi kimi formalaşması 18-ci əsrdə alman həkimi [[Franz Mesmer]]in "animal maqnetizm" nəzəriyyəsi ilə bağlıdır. Daha sonra, 19-cu əsrdə ingilis cərrahı [[James Braid]] bu fenomeni "hipnoz" adlandırdı və onun psixoloji təbiətini izah etməyə çalışdı.
=== Istoria Global ===
Los uzos terapéutikos de estados similares a la hipnoz se remontan a las sosiedades antikas, inkluyendo los templos de suenyo en la Grésia antika i los rituales de los [[Haham|hahamim]] en algunas komunitas. La praktika moderna empiesa kon [[Franz Mesmer]], un médiko alemán del siglo XVIII, ke kreía en un fluido magnétiko universal ("magnetismo animal"). A pesar ke sus teorías fueron deskreditadas, sus téknikas de induksión influensiaron el desarrollo posterior. En el siglo XIX, figuras komo [[James Braid]] (ke akunyó el término "hipnotismo") i [[Jean-Martin Charcot]] empejaron a estudiar el fenónemo de manera más sientifika.


Azərbaycan və İran regionunda hipnozun tarixi ənənəvi şifahi təcrübələrlə sıx bağlıdır. Talış bölgəsində də daxil olmaqla, müxtəlif İran ərazilərində, "əfsun" (sehr), "nəfəs" (ruhi güc) və müqəddəs yerlərdə (pir) icra olunan müalicəvi rituallar hipnotik elementlərə – təkrarlanan ifadələrə, diqqətin fokuslanmasına və inamla yanaşmaya malik idi. Müasir hipnozun Azərbaycana və İrana gəlişi 20-ci əsrin ortalarında, psixiatriya və psixologiyanın inkişafı ilə paralel getdi. İran Psixoloqlar Cəmiyyəti və Tehran, Təbriz universitetlərinin klinik psixologiya bölmələri bu sahədə tədqiqatların aparılmasında mühüm rol oynadı.
=== Istoria Lokal: Komunitas Djudias, Turkia i Israel ===
En las komunitas djudias de la [[Diaspora Sefaradi]], spesialmente en el Imperio Otomano i la Turkia moderna, siempre egzistieron tradisiones de kuraderos, konosidos komo ''kayim'' o ''hahamim'', ke uzavan palavras, rezos i la sugestión para aliviar sufrimientos. Estas praktikas, a vezes yamadas "segulah", tenían elementos en komún kon la hipnoz, komo la kreyensia en el poder de la palavra i la atensión fokalisada.


== Növləri ==
En Turkia, la hipnoz moderna entró prinsipalmente por médikos ke estudiaron en Evropa a prinsipios del siglo XX. La Asosiación de Hipnoz de Turkia (Türkiye Hipnoz Derneği) fue fondada en Estambol i promueve la investigasiyon i uzos klinikos. En Israel, el desarrollo de la hipnoz klinika komensó kon la llegada de psikólogos i psikiatras inmigrantes después de la fondasiyon del estado. Oy endiya, es una disiplina rekonosida dentro de la sikología i la medisina.
Hipnozun bir neçə əsas növü var və onların tətbiqi məqsədlərdən asılıdır.


'''Klinik Hipnoz (Hipnoterapiya)''': Psixoloji və bəzi fizioloji pozuntuların müalicəsində işlədilir. Buraya stress, fobiya, narahatlıq, ağrının idarə edilməsi, siqaret və ya həddindən artıq yemək kimi asılılıqların aradan qaldırılması daxildir. [[Regressiv Hipnoz]] bu kateqoriyaya daxil olan və keçmiş təcrübələrə (bəzən uşaqlıq dövrünə, bəzən də daha əvvəlki dövrlərə) qayıtmaq üçün istifadə olunan mühüm bir üsuldur.
== Tipos ==
* '''Hipnoz Klinika''': Uzada por profisionales de la salud mental i médikos para tratar ansiedad, fobias, dolor króniko, i trastornos de estres postraumátiko (TEPT). Es spesialmente relevante en Israel para el tratamiento de soldados i siviles kon TEPT.
* '''Hipnoz de Espetákulo''': Presentada en teatros o televizión, donde el hipnotizador trabaja kon voluntarios para aser aktos entretenidos. Esta forma es popular en Turkia en programas de variedades.
* '''Autohipnoz''': La kapachitá de induzir un estado hipnótico en uno mismo, uzada para el manejamiento del estres, la mejora del rendimiento o el kontrolo de malos abitios.
* '''[[Hipnoz de regresyon]]''': Una téknika kontroversiala donde se gía al sujéto a "recordar" eventos del pasado, inkluyendo posibles vidas anteriores. Es uzada por algunos terapistas en la diaspora, pero no es ampliamente aseptada por la komunita sientifika.
* '''Hipnoz Eriksoniana''': Desvelopada por Milton H. Erickson, karakterizada por un enkontro indirekto i metafóriko, muy influensial en la terapia moderna.


'''Erikson Hipnozu''': Amerikalı psixiatr Milton Erickson tərəfindən inkişaf etdirilmişdir. Birbaşa təkliflərdən daha çox metaforlar, hekayələr və dolayı təkliflərdən istifadə edir. Bu üsul xüsusilə müqavimət göstərən xəstələr üçün faydalıdır.
== Investigasiyon Sientifika ==
La investigasiyon sientifika moderna, uzando teknolojías komo la resonansia magnétika funksional (fMRI), a demostrado ke el estado hipnótico produse kambios mensurables en la aktividad serebral. Los estudios muestran ke durante la hipnoz, áreas del serebro asosiadas kon la atensión fokalisada se aktivan, mientras ke la aktividad en redes asosiadas kon el kontrolo ekséktutivo i la konsiensia del entorno puede disminuir. Esto apoya la idea ke la hipnoz no es una imajinasiyon simple, sino un estado distinto de konsiensia.


'''Öz-özünə Hipnoz (Avtohipnoz)''': Fərdin heç bir hipnoterapevtin köməyi olmadan özünü trans vəziyyətinə salmasıdır. Bu, gündəlik stressin idarə edilməsi, konsentrasiyanın yaxşılaşdırılması və şəxsi məqsədlərə çatmaq üçün geniş istifadə olunan bir texnikadır.
En Israel, investigadores de la Universita de Tel Aviv i la Universita Ebrea de Yerushalayim an publikado estudios sobre la efikasía de la hipnoz para el dolor en procedimyentos médikos i para el TEPT. En Turkia, universidades komo la Universita de Estambol an realisado estudios sobre sus uzos en dentistería i el manejamiento de la ansiedad.


'''Kütləvi Hipnoz''': Bir hipnoterapevtin eyni zamanda çoxsaylı insanları hipnoz etməsidir. Bu, çox vaxt əyləncə məqsədilə şoularda istifadə olunur, lakin Azərbaycan və İranda bu cür təcrübələr nadir hallarda rast gəlinir və müəyyən mədəni ehtiyatlarla qarşılanır.
== Aplikasiones ==
Las aplikasiones de la hipnoz son vastas:
* '''Medisina i Dentistería''': Para el kontrolo del dolor, la reduksión de ansiedad ante operasiyones, i el manejamiento de efetos sekundarios de kemoterapia.
* '''Salud Mental''': Tratamiento de fobias, ansiedad, depresión, trastornos de alimentasiyon, i TEPT. En Israel, organizasiyones komo "NATAL" (para víktimas de terrorismo i guerra) a integrado téknikas hipnóticas en algunos de sus tratamyentos.
* '''Desarrollo Personal''': Para dejar de fumar, kontrolar el peso, o mejorar el rendimiento en deportes o en el trabajo.
* '''Pediatria''': Muy efikas para ayudar a kriaturas kon problemas de kondukta, enuresis, o miedo a procedimyentos médikos.


== Elmi Tədqiqatlar ==
== Estatus Legal ==
Beynəlxalq səviyyədə hipnoz, funksional maqnit-rezonans tomoqrafiyası (fMRT) kimi beyin görüntüləmə texnologiyaları vasitəsilə geniş şəkildə öyrənilmişdir. Tədqiqatlar göstərir ki, hipnoz zamanı beyində diqqət, təxəyyül və idarəetmə ilə bağlı xüsusi sahələrdə fəaliyyət dəyişiklikləri baş verir. Bu, onun ağrı qavrayışını azaltmaq (analjeziya) və emosional reaksiyaları modulyasiya etmək qabiliyyətini elmi cəhətdən əsaslandırır.
=== Israel ===
En Israel, la hipnoz klinika es legal i está regulada. Solo profisionales kon una lisiensia en salud (psikólogos klinikos, psikiatras, trabajadores sosiales klinikos, enfermeros o médikos kon formasión espesifika) pueden aplikarla en un kontéksto terapéutiko. La Asosiación Israelí de Hipnoz (איגוד הישראלי להיפנוזה) ofrese sertifikasiyones rekonosidas por el Ministerio de Salud. La hipnoz de espetákulo es legal, pero está sujeta a regulasiyones para proteger a los partisipantes.


Azərbaycan və İranda elmi tədqiqatlar əsasən böyük universitetlərin psixologiya və psixiatriya şöbələrində aparılır. Məsələn, Tehran Universiteti, Təbriz Tibb Elmləri Universiteti və Bakı Dövlət Universitetində stress pozuntuları, ağrı idarəetmə və fobiyaların müalicəsində hipnoterapiyanın effektivliyi ilə bağlı işlər görülüb. İran Psixoloqlar Cəmiyyətinin nəşr etdiyi "İran Psixologiya Jurnalı" kimi jurnallarda bu sahədə yerli tədqiqatlara dair məqalələr dərc olunur.
=== Turkia ===
En Turkia, la hipnoz es legal tanto para uzos terapéutikos komo de espetákulo. Para la praktika klinika, se requiere ser médiko o psikólogo kon una sertifikasiyon de una institusiyon rekonosida, komo la Asosiación de Hipnoz de Turkia. El Ministerio de Salud turko supervisa estas praktikas. La hipnoz es popular en los media, pero ay diskusiyones etikas sobre su prezentasión en televizión.


== Tətbiqlər ==
=== Diaspora Sefaradi ===
Azərbaycan və İranda hipnozun tətbiqi sahələri genişdir, lakin ən çox aşağıdakı sahələrdə istifadə olunur:
El estatus legal en la diaspora depende del payis. En Estados Unidos, Kanada, i el Reino Unido, la regulasiyon varía por estado o provinsia. En muchos lugares, la hipnoz terapétutika no está fuertemente regulada, lo kualo permite ke personas sin formasión médika ofreskan servicios. Esto a kreando un mercado mixto, kon profisionales seriosos i otros sin la debida kualifikasiyon. Es rekomendable para los buskadores de tratamiento verifkar las kreditensiales del terapista.


'''Klinik Psixologiya və Psixiatriya''': Narahatlıq pozuntuları, depressiya, travma sonrası stress pozuntusu (TSSP), xüsusi fobiyalar (məsələn, sosial fobiya) və yuxu pozuntularının müalicəsində köməkçi vasitə kimi.
== Aktitúd Kultural ==
=== En Israel ===
La sosiedad israelí, siendo pragmátika i orientada a resultados, en jeneral asepta la hipnoz kuando es prezentada kon una base sientifika. Es vista komo una erramienta válida, spesialmente en el kampo de la salud mental, donde ay una grande konsiensia sobre el trauma. La komunita ultraortodoksa puede preferir primero konsultar kon un rabino o un ''ba'al shem'', pero muchos asetan la medisina moderna inkluyendo la hipnoz klinika.


'''Ağrı İdarəetmə''': Xroniki ağrılar, miqren baş ağrıları və hətta diş müalicəsi zamanı ağrının azaldılması üçün. Bəzi Tehran və Təbriz xəstəxanalarının ağrı klinikalarında bu üsuldan istifadə olunur.
=== En Turkia ===
En Turkia, la aktitúd es una mezkla de kuriosidad, asetasiyon i eskeptisismo. La hipnoz de espetákulo en la televizión la a hecho famosa, pero a vezes a deskreditado sus uzos seriosos. En los sentros urbanos, es más aseptada komo terapia komplementaria. En algunos segmentos konservadores, puede egzistir deskonfiansa, asosiándola kon lo okulto o lo anti-relijioso, a pesar ke muchos terapeutas musulmanos la uzán etikamente.


'''Asılılıqların Müalicəsi''': Nikotin asılılığının (siqaret çəkmə) və həddindən artıq yemək kimi davranış asılılıqlarının aradan qaldırılmasında.
=== En la Diaspora Sefaradi ===
En las komunitas sefaradis de Amerika Latina, Evropa, i Amerika del Norte, las aktitúd dependen del grado de asimilasiyon i edukasiyon. Las jenerasyones mayores pueden tener una vista más tradisional, preferiendo remedios de la medisina tradisional o konsultas kon hahamim. Las jenerasyones más djungas, ekspuestas a la kultura oksidental, son más propensas a ver la hipnoz komo una opción terapétutika moderna. Ay un intereso kresiente en kombinar la sabiduría de la kultura sefaradi kon téknikas modernas de salud mental.


'''İdman və Performans Psixologiyası''': Peşəkar idmançıların diqqətini artırmaq, məşq performansını yaxşılaşdırmaq və yarışma narahatlığını azaltmaq üçün.
== Pratikantes Notavles de Israel, Turkia i la Diaspora ==
* '''Dr. David Waxman''' (Reino Unido/Israel): Uno de los pioneros de la hipnoz klinika en el Reino Unido, autor de libros importantes i maestro de muchos terapistas en Israel.
* '''Prof. Dr. A. Müjdat Uzman''' (Turkia): Médiko psikiatra i uno de los fundadores de la Asosiación de Hipnoz de Turkia, kontribuyó enormemente a su asetasiyon akademika.
* '''Dra. Ofra Ayal''' (Israel): Psikóloga klinika i presidenta de la Asosiación Israelí de Hipnoz, espesialista en el tratamiento de trauma i dolor króniko.
* '''Dr. Brenda Milner''' (Kanada, de orijin sefaradi): Aunque konosida prinsipalmente por sus investigasiyones en neuropsikología, su trabajo sobre la memoria influensió la komprensiyon de los efetos de la hipnoz.
* '''Dr. Haim Weinberg''' (Israel/Estados Unidos): Psikólogo kliniko i grup-analista, ko-eskritor de libros sobre hipnoz i terapia de grupo, aktivo en la promosiyon del diálogo kliniko internasional.
* '''Terapista (ism anónimo)''' (Estambol, Turkia): Muchos terapistas en Estambol ofresen sesiones en ladino (djudeo-espanyol) para la komunita sefaradi, kombinando la hipnoz kon un entendimiento kultural profundo.


'''Şəxsi İnkişaf''': Özgüvənin artırılması, motivasiya, yaddaşın gücləndirilməsi və stressə qarşı müqavimətin artırılması üçün avtohipnozdan istifadə.
== Ver también ==
* [[Psikoterapia]]
* [[Medisina komplementaria i alternativa]]
* [[Transe]]
* [[Sugestión]]
* [[Hipnoz de regresyon]]
* [[Salud mental en Israel]]
* [[Terapias para el trauma]]


== Azərbaycan, İranda Qanuni Status ==
[[Category:Hypnosis]]
İranda hipnozun qanuni statusu aydın şəkildə tənzimlənmişdir. Hipnoterapiya yalnız lisenziyalı tibb işçiləri – psixiatrlar və ya klinik psixoloqlar tərəfindən həyata keçirilə bilər. İran Psixoloqlar Cəmiyyəti və İran Tibb Şurası bu praktikanı nəzarət edir. Psixoloqlar hipnoterapiya ilə məşğul olmaq üçün xüsusi sertifikatlaşdırma kurslarından keçməlidirlər. Əyləncə məqsədli hipnoz (məsələn, səhnə şouları) isə mədəni və dini səbəblərə görə ciddi məhdudiyyətlərə məruz qalır və çox vaxt icazə verilmir, çünki bu, şəxsin iradəsinə müdaxilə kimi qəbul edilə bilər.
[[Category:Psychology]]
 
Azərbaycan Respublikasında vəziyyət bənzərdir. Hipnoterapiya tibbi fəaliyyət hesab olunur və yalnız müvafiq ixtisaslı həkimlər və ya psixoloqlar tərəfində həyata keçirilməlidir. Qeyri-peşəkarlar tərəfindən tibbi xidmət kimi təqdim olunan hipnoz qanuna zidd hərəkət sayıla bilər.
 
== Mədəni Münasibətlər ==
Talış bölgəsində də daxil olmaqla, İran cəmiyyətində hipnoza münasibət ikilidir. Bir tərəfdən, elmi tibbi üsul kimi tanınır və şəhər mərkəzlərində, xüsusilə gənc və təhsilli təbəqə arasında daha çox qəbul görür. Digər tərəfdən, ənənəvi və dini dəyərlərə sadiq olan insanlar arasında hipnoz bəzən şübhə və ya etirazla qarşılanır. Bu, əsasən, dinin "sehr" (sihr) və "ovsun" (əfsun) ilə bağlı qəti qadağaları ilə, eləcə də şəxsin iradəsinin başqası tərəfindən idarə oluna biləcəyi qorxusu ilə əlaqədardır. Buna baxmayaraq, bir çox ruhani liderlər, əgər hipnoz yalnız tibbi müalicə məqsədilə, ixtisaslı mütəxəssislər tərəfindən həyata keçirilirsə, ona icazə verildiyini bildirirlər.
 
Talış mədəniyyətindəki ənənəvi "mətləb oxuma" (dua oxuma) və ya "nəzir etmə" kimi inanclar, hipnotik təkrarlama və inamla yanaşma elementləri daşıyır ki, bu da müasir hipnoz anlayışı ilə dolayı yolla əlaqələndirilə bilər.
 
== Azərbaycan, İrandan Tanınmış Təcrübəçilər ==
Bu sahədə fəaliyyət göstərən bir sıra mütəxəssislər var:
 
* '''Dr. Məhəmməd Xorşid''' (Təbriz): Təbriz Tibb Elmləri Universitetinin psixiatriya fakültəsində dosent, klinik hipnoz üzrə mütəxəssis, xüsusilə ağrı idarəetmə sahəsində işləyir.
* '''Dr. Nərgiz Əliyeva''' (Bakı): Klinik psixoloq, Bakıdakı özəl mərkəzdə travma və narahatlıq pozuntularının müalicəsində hipnoterapiyadan geniş istifadə edir.
* '''Dr. Həsən Rzaei''' (Rəşt): Gilan bölgəsində, o cümlədən Talış icmasında fəaliyyət göstərən psixiatr, ənənəvi inanclarla müasir hipnoterapiyanı birləşdirməyə çalışan işi ilə tanınır.
* '''Psixoloq Parvin Məmmədova''' (Astara): Astarada yerləşən, Talış danışan əhaliyə psixoloji xidmət göstərən mərkəzin direktoru, stress idarəetmə üçün avtohipnoz üsullarını təbliğ edir.
 
== Həmçinin Bax ==
* [[Psixologiya]]
* [[Psixiatriya]]
* [[Regressiv Hipnoz]]
* [[Klinik Psixologiya]]
* [[Avtohipnoz]]
* [[Təklif]]
* [[Tranс]]
 
[[Kateqoriya:Hipnoz]]
[[Kateqoriya:Psixologiya]]

Revision as of 16:53, 1 April 2026

Hipnoz (del gríego antiguo ὕπνος hýpnos, "suenyo") es un estado de konsenshio entre dos personas, en el kualo una persona (el hipnotizador) induze a la otra (el sujéto o partisipante) a responder a sugestiones para kambiar sensasiones, pensamientos, sentimyentos o konduktas. Es un proseso ke involukra atensión fokalisada, relajasiyon i una kapachitá aumentada para responder a la sugestión. La hipnoz es uzada tanto en el kampo kliniko komo en la investigasiyon sientifika.

Definisión

La hipnoz es un estado de konsenshio i kooperasiyon, konosido komo "trance", karakterizado por una atensión fokalisada i una sensibilidad aumentada a la sugestión. En este estado, la persona puede eksperiensiar kambios en la sensasiyon, la perepsiyon, el pensamiento o la kondukta. Es importante aklarar ke la hipnoz no es un estado de suenyo ni implica la pérdida del kontrolo; el sujéto konserva su voluntad i no puede ser forsado a aser nada en kontra de sus prinsípios. El trance hipnótico es un estado natural ke la jente eksperiensia a diario, komo kuando se absorten en un livro o en un film.

Istoria

Istoria Global

Los uzos terapéutikos de estados similares a la hipnoz se remontan a las sosiedades antikas, inkluyendo los templos de suenyo en la Grésia antika i los rituales de los hahamim en algunas komunitas. La praktika moderna empiesa kon Franz Mesmer, un médiko alemán del siglo XVIII, ke kreía en un fluido magnétiko universal ("magnetismo animal"). A pesar ke sus teorías fueron deskreditadas, sus téknikas de induksión influensiaron el desarrollo posterior. En el siglo XIX, figuras komo James Braid (ke akunyó el término "hipnotismo") i Jean-Martin Charcot empejaron a estudiar el fenónemo de manera más sientifika.

Istoria Lokal: Komunitas Djudias, Turkia i Israel

En las komunitas djudias de la Diaspora Sefaradi, spesialmente en el Imperio Otomano i la Turkia moderna, siempre egzistieron tradisiones de kuraderos, konosidos komo kayim o hahamim, ke uzavan palavras, rezos i la sugestión para aliviar sufrimientos. Estas praktikas, a vezes yamadas "segulah", tenían elementos en komún kon la hipnoz, komo la kreyensia en el poder de la palavra i la atensión fokalisada.

En Turkia, la hipnoz moderna entró prinsipalmente por médikos ke estudiaron en Evropa a prinsipios del siglo XX. La Asosiación de Hipnoz de Turkia (Türkiye Hipnoz Derneği) fue fondada en Estambol i promueve la investigasiyon i uzos klinikos. En Israel, el desarrollo de la hipnoz klinika komensó kon la llegada de psikólogos i psikiatras inmigrantes después de la fondasiyon del estado. Oy endiya, es una disiplina rekonosida dentro de la sikología i la medisina.

Tipos

  • Hipnoz Klinika: Uzada por profisionales de la salud mental i médikos para tratar ansiedad, fobias, dolor króniko, i trastornos de estres postraumátiko (TEPT). Es spesialmente relevante en Israel para el tratamiento de soldados i siviles kon TEPT.
  • Hipnoz de Espetákulo: Presentada en teatros o televizión, donde el hipnotizador trabaja kon voluntarios para aser aktos entretenidos. Esta forma es popular en Turkia en programas de variedades.
  • Autohipnoz: La kapachitá de induzir un estado hipnótico en uno mismo, uzada para el manejamiento del estres, la mejora del rendimiento o el kontrolo de malos abitios.
  • Hipnoz de regresyon: Una téknika kontroversiala donde se gía al sujéto a "recordar" eventos del pasado, inkluyendo posibles vidas anteriores. Es uzada por algunos terapistas en la diaspora, pero no es ampliamente aseptada por la komunita sientifika.
  • Hipnoz Eriksoniana: Desvelopada por Milton H. Erickson, karakterizada por un enkontro indirekto i metafóriko, muy influensial en la terapia moderna.

Investigasiyon Sientifika

La investigasiyon sientifika moderna, uzando teknolojías komo la resonansia magnétika funksional (fMRI), a demostrado ke el estado hipnótico produse kambios mensurables en la aktividad serebral. Los estudios muestran ke durante la hipnoz, áreas del serebro asosiadas kon la atensión fokalisada se aktivan, mientras ke la aktividad en redes asosiadas kon el kontrolo ekséktutivo i la konsiensia del entorno puede disminuir. Esto apoya la idea ke la hipnoz no es una imajinasiyon simple, sino un estado distinto de konsiensia.

En Israel, investigadores de la Universita de Tel Aviv i la Universita Ebrea de Yerushalayim an publikado estudios sobre la efikasía de la hipnoz para el dolor en procedimyentos médikos i para el TEPT. En Turkia, universidades komo la Universita de Estambol an realisado estudios sobre sus uzos en dentistería i el manejamiento de la ansiedad.

Aplikasiones

Las aplikasiones de la hipnoz son vastas:

  • Medisina i Dentistería: Para el kontrolo del dolor, la reduksión de ansiedad ante operasiyones, i el manejamiento de efetos sekundarios de kemoterapia.
  • Salud Mental: Tratamiento de fobias, ansiedad, depresión, trastornos de alimentasiyon, i TEPT. En Israel, organizasiyones komo "NATAL" (para víktimas de terrorismo i guerra) a integrado téknikas hipnóticas en algunos de sus tratamyentos.
  • Desarrollo Personal: Para dejar de fumar, kontrolar el peso, o mejorar el rendimiento en deportes o en el trabajo.
  • Pediatria: Muy efikas para ayudar a kriaturas kon problemas de kondukta, enuresis, o miedo a procedimyentos médikos.

Estatus Legal

Israel

En Israel, la hipnoz klinika es legal i está regulada. Solo profisionales kon una lisiensia en salud (psikólogos klinikos, psikiatras, trabajadores sosiales klinikos, enfermeros o médikos kon formasión espesifika) pueden aplikarla en un kontéksto terapéutiko. La Asosiación Israelí de Hipnoz (איגוד הישראלי להיפנוזה) ofrese sertifikasiyones rekonosidas por el Ministerio de Salud. La hipnoz de espetákulo es legal, pero está sujeta a regulasiyones para proteger a los partisipantes.

Turkia

En Turkia, la hipnoz es legal tanto para uzos terapéutikos komo de espetákulo. Para la praktika klinika, se requiere ser médiko o psikólogo kon una sertifikasiyon de una institusiyon rekonosida, komo la Asosiación de Hipnoz de Turkia. El Ministerio de Salud turko supervisa estas praktikas. La hipnoz es popular en los media, pero ay diskusiyones etikas sobre su prezentasión en televizión.

Diaspora Sefaradi

El estatus legal en la diaspora depende del payis. En Estados Unidos, Kanada, i el Reino Unido, la regulasiyon varía por estado o provinsia. En muchos lugares, la hipnoz terapétutika no está fuertemente regulada, lo kualo permite ke personas sin formasión médika ofreskan servicios. Esto a kreando un mercado mixto, kon profisionales seriosos i otros sin la debida kualifikasiyon. Es rekomendable para los buskadores de tratamiento verifkar las kreditensiales del terapista.

Aktitúd Kultural

En Israel

La sosiedad israelí, siendo pragmátika i orientada a resultados, en jeneral asepta la hipnoz kuando es prezentada kon una base sientifika. Es vista komo una erramienta válida, spesialmente en el kampo de la salud mental, donde ay una grande konsiensia sobre el trauma. La komunita ultraortodoksa puede preferir primero konsultar kon un rabino o un ba'al shem, pero muchos asetan la medisina moderna inkluyendo la hipnoz klinika.

En Turkia

En Turkia, la aktitúd es una mezkla de kuriosidad, asetasiyon i eskeptisismo. La hipnoz de espetákulo en la televizión la a hecho famosa, pero a vezes a deskreditado sus uzos seriosos. En los sentros urbanos, es más aseptada komo terapia komplementaria. En algunos segmentos konservadores, puede egzistir deskonfiansa, asosiándola kon lo okulto o lo anti-relijioso, a pesar ke muchos terapeutas musulmanos la uzán etikamente.

En la Diaspora Sefaradi

En las komunitas sefaradis de Amerika Latina, Evropa, i Amerika del Norte, las aktitúd dependen del grado de asimilasiyon i edukasiyon. Las jenerasyones mayores pueden tener una vista más tradisional, preferiendo remedios de la medisina tradisional o konsultas kon hahamim. Las jenerasyones más djungas, ekspuestas a la kultura oksidental, son más propensas a ver la hipnoz komo una opción terapétutika moderna. Ay un intereso kresiente en kombinar la sabiduría de la kultura sefaradi kon téknikas modernas de salud mental.

Pratikantes Notavles de Israel, Turkia i la Diaspora

  • Dr. David Waxman (Reino Unido/Israel): Uno de los pioneros de la hipnoz klinika en el Reino Unido, autor de libros importantes i maestro de muchos terapistas en Israel.
  • Prof. Dr. A. Müjdat Uzman (Turkia): Médiko psikiatra i uno de los fundadores de la Asosiación de Hipnoz de Turkia, kontribuyó enormemente a su asetasiyon akademika.
  • Dra. Ofra Ayal (Israel): Psikóloga klinika i presidenta de la Asosiación Israelí de Hipnoz, espesialista en el tratamiento de trauma i dolor króniko.
  • Dr. Brenda Milner (Kanada, de orijin sefaradi): Aunque konosida prinsipalmente por sus investigasiyones en neuropsikología, su trabajo sobre la memoria influensió la komprensiyon de los efetos de la hipnoz.
  • Dr. Haim Weinberg (Israel/Estados Unidos): Psikólogo kliniko i grup-analista, ko-eskritor de libros sobre hipnoz i terapia de grupo, aktivo en la promosiyon del diálogo kliniko internasional.
  • Terapista (ism anónimo) (Estambol, Turkia): Muchos terapistas en Estambol ofresen sesiones en ladino (djudeo-espanyol) para la komunita sefaradi, kombinando la hipnoz kon un entendimiento kultural profundo.

Ver también