I-Hipnosis: Difference between revisions

From Reincarnatiopedia
Bot: Created Hypnosis article in Zulu
 
Bot: Created Hypnosis article in Xhosa
 
Line 1: Line 1:
'''I-Hipnosis''' (ngesiNgisi: ''Hypnosis'') iyisimo sengqondo esitholakala ngokuvumelana phakathi komhlaziyi nomuntu oyisihloko, lapho umuntu oyisihloko enomuzwa wokuzinikela, wokugxila okukhulu, nokwenza ngokwezimiso ezithunyelwa ngumhlaziyi. Akusona ukulala, kepha kuyindlela yokuvuleleka ngokuphelele kumaphuzu athile engqondo. Kuleli zwe, i-hipnosis isetshenziswa kwezokwelapha, ekusizeni abantu ukuthi bagweme ukubhema, ukuncipha kwesisindo, nasekuxazululeni izinkinga zengqondo njengokwesaba okungaqondakali.
== Inkcazo ==
'''I-Hipnosis''' sisimo se-ngqondo esithile esenziwa ngumntu oqeqeshiweyo (igama eliqhelekileyo ngu-[[Umhipnotisi]]), apho umntu anikwa iingcebiso ezininzi zokuba azive aphumle, acose, aze agxile kakhulu, azive aphantsi kweengcinga, aze abe nako ukusabela kwizinto ezinikwa ngumhipnotisi. Ngokwesayensi, i-hypnosis ichazwa njenge "state yokugxila okukodwa kunye nokucengcelela". Akukho nto yobuganga okanye amandla angatolikiyo kuyo. Umntu ophantsi kwe-hypnosis akalahlwa ngumntu, yena uyazilawula izenzo zakhe kwaye akakwazi ukwenza into engafuniyo.


== Incazelo ==
Eli gama livela kwigama lesiGrike elithi ''hypnos'', elithetha "ubuthongo". Nangona kunjalo, i-hypnosis ayifani nobuthongo. Umntu uyaphapha, uyawa, kwaye ngokubanzi uyazi into eyenzekayo. Ubuchule bomhipnotisi kukukhuthaza le meko yokugxila okunzulu ukuze kusetyenziswe iinjongo zokunceda, ezifana nokulwa nokutshaba ukutshaya, ukunciphisa iintlungu, ukulwa nolusu, nokunyanga iingxaki zengqondo ezithile.
I-hipnosis iyisimo '''sokugxila okujulile''' nokulalela okukhethekile, okwaziwa ngokuthi yi-trance. Kulesi simo, ingqondo ivulekele izeluleko, izinkumbulo, noma imicabango ethile. Umuntu ohamba nge-hipnosis uhlala ephapheme futhi ekwazi ukuzibamba, kepha unganakwa izinto ezingasendlunkulu. Inhloso yomhlaziyi ukusiza isihloko ukuthi sizame amandla awo ngokwengqondo ukuze sizilungisele izinkinga ezithile. Amaqiniso amaningi ayazungeza le ndlela, njengokuthi abantu bangenakwenza into engafunwa yibo, noma ukuthi bangalahlekelwa ukuzibamba.


== Umlando ==
== Imbali ==
=== Emhlabeni Jikelele ===
=== Ehlabathini Jikelele ===
Imikhuba efana ne-hipnosis yayikhona kusukela ezikhathini zasendulo, nakuba ingachazwanga ngendlela yesimanje. Ama-Egiphi asendulo, ama-Greek, nama-Roma ayesezimisweni ezifana nezokwelapha nokucwaswa. Igama elithi "hypnosis" laqhamuka kudokotela waseScotland u-'''James Braid''' ongasekho, owayehlola indlela yokuzivocavoca engqondweni eyayibizwa ngokuthi "mesmerism." Ngemva kwakhe, u-'''Sigmund Freud''' wasebenzisa i-hipnosis ekutholeni izinkinga zengqondo, ngaphambi kokuthi ayeke ngenxa yezizathu ezithile.
Imikhosi yokucima iintlungu nokuvuselela iimeko zengqondo ibisetyenziswa kumagugu amaninzi, njengeziseko zamaYiputa mandulo, amaGriki, namaRoma. Kodwa igama elithi "hypnosis" laqala ukusetyenziswa ngo-1842 ngugqirha waseSkotlani uJames Braid, owazama ukuchaza ngokwesayensi le nkqubo eyayisaziwa ngokuba yi-"mesmerism". U-Braid wafunda ukuba ukugxila kweengcinga kwinto enye kunokubangela isimo sokucengcelela, awayesithiya ngokuba "neuro-hypnotism". Emva koko, abanye iingcali zezengqondo ezinjengo-Sigmund Freud zasebenzisa i-hypnosis ekunyangelweni kweengxaki zengqondo, nangona kamva u-Freud wayiyeka esithi ayisebenzi kangako. I-20th leminyaka yabona ukuqina kwezifundo nge-hypnosis njengeyona ndlela isebenza ngayo yokunyanga, ngakumbi ekulweni nentlungu nasekuchaseni iinkathazo.


=== ENingizimu Afrika ===
=== EMzantsi Afrika ===
ENingizimu Afrika, ukusetshenziswa kwezindlela zokwelapha zendabuko nezengqondo kudlulele emuva emlandweni. Izangoma nezinyanga zazisebenzisa amakhubalo, amaculo, nomculo ukudonsa isimo se-trance sokwelapha nokufuna izeluleko kwabaphansi. Leli lizwe lakuletha nezindlela zaseNtshonalanga ze-hipnosis, ikakhulukazi ngeminyaka yawo-1900, lapho odokotela bezengqondo bafunda ngezindlela zokwelapha eziphuma phesheya. Namuhla, i-hipnosis ihlanganiswa nezindlela zendabuko eziningi, futhi inezinhlangano ezizimisele ukufundisa nokukhipha iziqinisekiso.
Ukusetyenziswa kweendlela ezifana ne-hypnosis eMzantsi Afrika kunembali ende, nangona ingabizwa ngalo magama. Amagqirha angqongwe ([[amaxhwele]]) kumaXhosa, [[Izangoma]] kumaZulu, nabanini bamagugu abanye abantu base-Afrika babesebenzisa ukudlala ngengqondo, amayeza, nomculo ukunceda abantu ukuba baphume kwiimeko ezinzima zengqondo nokuba bachithe izifo. Le ndlela yokungena kwisimo sokugxila okunzulu iyafana nezinto ezenziwa yi-hypnosis yanamhlanje. Ngokwezifundo zamva, ukuqala kwe-hypnosis yesayensi eMzantsi Afrika kudibene neenguqu ezenzeke kwinkcubeko yaseNtshona. Amaqela anjenge-'''South African Society of Clinical Hypnosis (SASCH)''' asekwa ngama-1970s ukukhuthaza ukusetyenziswa okusemthethweni nokunengqondo kwe-hypnosis ekunyangelweni. Namhlanje, iziko lezempilo i-[[University of Cape Town]] (UCT) nolunye uhlangothi lwezifundo zezengqondo luyayichonga i-hypnosis njengendlela yokunyanga esebenzayo.


== Izinhlobo Ze-Hipnosis ==
== Iintlobo ==
Kunezinhlobo eziningi ze-hipnosis ezisetshenziswa kuleli:
I-Hipnosis inokwahlulahlulwa ngeenjongo zayo nendlela esetyenziswa ngayo.


* '''I-Hipnosis Yezokwelapha''': Isetshenziselwa ukwelapha izifo ezingokomzimba nengqondo, ukunciphisa ubuhlungu, nokulwa nezimonyo.
* '''I-Hipnosis yokuChazela (Suggestive Hypnosis):''' Luhlobo oluxhaphakileyo, apho umhipnotisi esebenzisa amagama acacileyo nokuchaza ukuze anike umntu iingcebiso ezinamandla xa esesimweni sokucengcelela. Ezi ngcebiso zinokuba ngeenkqubo zokuyekisa imikhuba emibi, ukulwa noloyiko, nokomelela umzimba.
* '''I-Hipnosis Yomphakathi''': Isetshenziswa emibukisweni yokuzijabulisa, lapho umbukeli ekhuthazwa ukuba enze izinto ezingajwayelekile, kepha kungokuzijabulisa kuphela.
* '''I-Hipnosis yeNgqondo eBuqamngeni (Cognitive Hypnosis):''' Idibana neengcinga neembono zomntu ngokuthe ngqo. Isebenza ngokutshintsha iindlela zokucinga neenkolelo ezingalunganga ezinokubangela ingxaki.
* '''I-Hipnosis Yokuzisiza''': Lapho umuntu efunda indlela yokuzihlaza yona, ngaphandle kosizo lomunye umuntu, ukuze akwazi ukulawula ukukhathazeka noma ukulimaza umzimba.
* '''[[I-Hipnosis Yokubuyela Emva]] (Regression Hypnosis):''' Indlela yokubuyisela umntu kwiminyaka eyadlulayo, ngokomntu, ukuze kucaciswe nokulungiswa iingxaki zangoku ezinamathiselwe kwiziganeko zakudala. Luhlobo luyadibana kakhulu nokubuyiselwa emva kwexesha lokuzalwa nokufuna iindaba zangaphambili.
* '''[[I-Hipnosis Yokubuyela Emuva]]''': Indlela ekade yathandwa kakhulu, lapho umhlaziyi esiza isihloko ukuthi "sibuyele" ezikhathini zasengane noma zasendulo, ngokwezinkolelo ezithile, ukuze kuxazululwe izinkinga zamanje. Le ndlela ayamukeleki kubo bonke ososayensi.
* '''I-Hipnosis yoQeqesho lweNgqondo (Self-Hypnosis):''' Ufundiso yokuba umntu azifundise ukuzifaka esimweni se-hypnosis ngokwakhe, ngaphandle komncedisi. Oku kusetyenziselwa ukuzilawula iinkathazo, ukukhulisa ukuzithemba, nokulungiselela iivoiko ezinkulu.
* '''I-Hipnosis yeQonga (Ericksonian Hypnosis):''' Igama layo livela kugqirha waseMelika uMilton Erickson. Luhlobo oluthe kratya noluciko, olusebenzisa izinganekwane, amabali, nentsingiselo engacaciyo ukuze kungenelele engqondweni engaqondakaliyo (unconscious mind) ngendlela engakhathaziyo.


== Ucwaningo Lwesayensi ==
== Uphando lweSayensi ==
Ucwaningo lwesayensi nge-hipnosis luyaqhubeka, futhi olunye lwalo lwenziwa eNingizimu Afrika. I-'''University of Cape Town''' kanye ne-'''University of the Witwatersrand''' sezibe nezifundo eziphakamisa ukuthi i-hipnosis iyasebenza ekunciphiseni ubuhlungu nasekwenzeni umuntu aphumule kahle. Ama-MRI scan abonise ukuthi uma umuntu esesimweni se-hipnosis, izinhlaka ezithile zobuchopho ziyasebenza ngendlela ehlukile. Kodwa-ke, ososayensi basaqhubeka nokucubungula ukuthi ingabe le ndlema iyasebenza kanjani ngempela, nokuthi abantu bayamukela kanjani izeluleko.
Uphando lwezinyanga nolunzululwazi lweengqondo luqinisekisile ukuba i-hypnosis ayinto yobuganga. I-SCAN (iimfanelo ze-Neuroimaging) zibonise ukuba xa umntu esesimweni se-hypnosis, iindawo ezithile zengqondo (ezifana ne-anterior cingulate cortex) ziyasebenza ngokukhethekileyo. Oku kubonisa ukuba i-hypnosis sisimo esikhethekileyo sengqondo, hayi ukulibaziseka okanye ukungakholwa.


== Izicelo Zokusetshenziswa ==
Iifundo ezininzi zibonise ukusebenza kwayo kwii-:
I-hipnosis inezicelo eziningi eNingizimu Afrika:
* '''Ukulwa nentlungu:''' I-hypnosis isetyenziswa ngaphandle kwaye kwii-opereyshoni zokunciphisa iintlungu nokukhathazeka.
* '''Ukuchasana neenkathazo nolusu:''' Inokusiza ekutshintshweni kwezimo zengqondo ezinxulumene ne-PTSD, i-anxiety, nokudinwa kwengqondo.
* '''Ukunciphisa ukufuna ukutshaya nokunywebha:''' Iingcebiso ezinamandla zinganceda ekwenzeni umntu ayeke lo mkhuba.
* '''Ukunyanga iingxaki zokulala:''' Ukunceda umntu aphumle ngokwaneleyo ukuze alale kakuhle.


* '''Ezokwelapha Ingqondo''': Ukulwa nokukhathazeka, ukudangala, ukwesaba okungaqondakali, nokungakwazi ukulala.
EMzantsi Afrika, izikhungo ezifana ne-[[South African Medical Research Council]] (SAMRC) ziye zacela nokwenza uphando ngokusebenza kwe-hypnosis kwimeko yezempilo yomntu.
* '''Ukulwa Nezimonyo''': Ukusiza abantu ukuthi bayeke ukubhema, ukunatha kakhulu, noma ukudla okuningi kakhulu.
* '''Ukulawula Ubuhlungu''': Esibhedlela, kusetshenziswa njengendlela yokwelapha ngaphandle kwezidakamizwa, ikakhulukazi kubantu abanesifo sengqondo sebuhlungu.
* '''Ukuthuthukisa Umsebenzi''': Ukusiza abadlali bezemidlalo, osomabhizinisi, nabadlali bezingqophamlando ukuthi bakwazi ukugxila kangcono nokunqoba ukwesaba.
* '''Ukusiza Ezingxoxweni Zobulili''': Ukuxazulula izinkinga zocansi ngokwelapha ingqondo.


== Isimo Sezomthetho ENingizimu Afrika ==
== Ukusetyenziswa ==
ENingizimu Afrika, i-hipnosis ayinayo imithetho ekhethekile eyayalela ukuthi ngubani ongayisebenzisa. Kodwa-ke, uma isetshenziswa "ngokwezokwelapha," umuntu ofaka isandla kufanele abe ngudokotela ovunyelwe, udokotela wezengqondo, noma umelaphi wezengqondo ofakwe ohlwini lwe-'''Health Professions Council of South Africa (HPCSA)'''. Uma umuntu engekho ohlwini, kungase kuthathwe njengokungekho emthethweni uma ephazamisa umuntu ngendlela engafanele. I-hipnosis yokuzijabulisa ivunyelwe, kepha umenzi wemibukiso kufanele aqinisekise ukuthi akekho umuntu oyohlaselwa noma enziwe inhlekelele.
I-Hipnosis isetyenziswa kwiinkalo ezininzi zempilo nempilo yengqondo:
* '''Ezonyango:''' Ekunyangelweni kweentlungu, ukulwa nokuhlupha komzimba, nokunceda ekunyangelweni kwezifo ezinjenge-irritable bowel syndrome (IBS).
* '''UQeqesho lweNgqondo:''' Ekunyangelweni kwe-depression, phobias, i-stress, kunye nee-adictions.
* '''UQeqesho lweMpilo:''' Ekuncedeni abasoki nabanokutya ngokugqithisileyo ukuba bagcine isimo somzimba esihle.
* '''UQeqesho lweMpilo neMpumelelo:''' Ekomelezweni kobuchule, ukongezwa kokuzithemba, nokulungiselela iivoiko ezifana nokuxoxa phambi kwabantu okanye ukudlala imidlalo.
* '''UPhando lweNkundla:''' Kwimeko yobugwenxa, i-hypnosis inokusetyenziswa ukunceda abafakazi ukuba bakhumbule izinto ezinokubanceda kwingxaki, kodwa oku kuyadinga uggibelelo kuba kungabangela inkumbulo engathembekiyo.


== Izimo Zamasiko ==
== Isimo seMthetho eMzantsi Afrika ==
Kuleli zwe elinamasiko amaningi, ukuwamukelwa kwe-hipnosis kuyahlukahluka. Abanye abantu bakwaZulu, baSotho, noma bamaXhosa bayayibona njengendlela entsha yokufinyelela ezimisweni ezifana nezokwelapha kwezangoma, lapho umthandazi edonsa isimo se-trance ukuze axhumane namadlozi. Abanye bayayesaba ngenxa yemikhuba yobuKrestu engavumi lokhu. Iningi labantu seliyakubona ngokwehlukile, futhi libona ukuthi kuyindlela yokwelapha engokwesayensi, ikakhulukazi emadolobheni amakhulu. Kunenkolelo ethi i-hipnosis ingaholela ekutheni umuntu alahlekelwe isithunzi noma alandele izinto ezingafanele, kodwa lokhu akuyona iqiniso.
EMzantsi Afrika, i-hypnosis ayilawulwa ngumthetho othe ngqo. Nangona kunjalo, ukusetyenziswa kwayo kwezonyango kufuneka kwenziwe ngabantu abaqeqeshekileyo kwezempilo. Oko kuthetha ukuba, ukuba ufuna ukusebenzisa i-hypnosis ekunyangelweni kwezifo zengqondo, umntu kufuneka abe ngugqirha ophetheleyo, umongikazi oqeqeshiweyo, okanye uggirha weengqondo (psychologist) ofumene uqeqesho olufanelekileyo kwi-hypnotherapy.


== Abasebenzisi Abadumile BaseNingizimu Afrika ==
I-SASCH inika uqeqesho oluvunywe ngurhulumente (HPCSA registered) kubaqeqeshwa bezempilo kuphela. Ukusebenzisa i-hypnosis "ngokwezentlalo" – umzekelo, kwiividiyo zokuzonwabisa okanye kwiinkonzo zokuzijongela – akuvumelekanga ukuba kwenziwe ngumntu ongenalo igunya lokunyanga, kwaye kungakhokelela ekutshutshisweni kwabantu. Ngoko ke, ukhetho olusemandleni kukuba ukhangele umntu ofumene igunya kwi-HPCSA okanye i-SASCH xa ufuna unyango.
* '''UDkt. Arien van der Merwe''': Wayengudokotela wezengqondo owaziwa kakhulu ngokusebenzisa i-hipnosis ekwelapheni izifo zengqondo, futhi wabhiza incwadi eziningi ngalo mkhakha.
* '''UJanet van Eeden''': Ungumfundisi we-hipnosis wasePitoli futhi ungumsunguli wenhlangano ethile yokufundisa abantu ngale ndlela.
* '''UJohnnie Gird''' (ongasekho): Wayengumdwebi wezinto zokuzijabulisa owawusebenzisa i-hipnosis emibukisweni yakhe eminingi kulo mzantsi we-Afrika, waze waba nedlanzana labalandeli.
* Izikhungo ezifana ne-'''South African Society of Clinical Hypnosis (SASCH)''' ziqhuba umgomo wokufundisa nokuqinisekisa abahlaziyi be-hipnosis ukuze basebenze ngokomthetho nangobuchwepheshe.


== Bona futhi ==
== Iimvakalelo zeNkcubeko ==
* [[Ukwelapha Ngengqondo]]
Kwiinkcubeko ngeenkcubeko zaseMzantsi Afrika, kunokungavumelani kwemiqondo malunga ne-hypnosis. Abantu abaninzi abaqhelene neendlela zaseNtshona zokunyanga bayayamkela i-hypnosis njengendlela yokunyanga esemthethweni nesesayensi. Kwiinkcubeko zase-Afrika, ukungena kwisimo sokugxila okunzulu (okanye ukuthonywa) kuyinto eqhelekileyo kumakhubalo nezangoma, kodwa abanye bangayibona i-hypnosis yaseNtshona njengendlela yokukhupha izinto ezingafunekiyo kwinkcubeko yabo.
* [[Izangoma Nokufa Kwabantu]]
* [[Ukulawula Ukukhathazeka]]
* [[I-Hipnosis Yokubuyela Emuva]]
* [[Health Professions Council of South Africa]]


== Izinkomba ==
Kukho nokoyika okuthile, okususelwa kwimibono yobuKristu enqanda izinto ezinxulumene nokuthakatha nokudlala ngamandla angatolikiyo. Abanye abantu bangayibona i-hypnosis njengento enobungozi nokuba idibene namandla kaSathana. Oku kuyinto ephikisana nayo, kuba i-hypnosis yeyonyango ngeengcebiso, ayinalwazi lokubiza iimoya. Ukufundisa nokwazisa abantu ngokwenene kwayo kuyinto ebalulekileyo ukuze basuse le ngcinga.
<references />
 
== Abasebenzisi abaphawulekayo baseMzantsi Afrika ==
* '''UDkt. David Rosenstein''': Ungumphengululi weengqondo (clinical psychologist) waseKapa owaziwa kakhulu ngomsebenzi wakhe kwi-hypnotherapy, ngakumbi ekusebenzeni nabantu abane-PTSD noloyiko olukhulu.
* '''UDkt. Rona Bernstein''': Ungugqirha wezengqondo (psychiatrist) osebenza eGoli, unobuchule ekusebenziseni i-hypnosis ekunyangelweni kweengxaki zokutya nokuhlutha.
* '''UJane Moffat''': Ungumqeqeshi we-hypnotherapy osebenza eThekwini, onentshisekelo kukusiza abantu abanesifo sicasaka (asthma) nokunye ukuhlupha komzimba ngendlela yengqondo.
* '''I-South African Society of Clinical Hypnosis (SASCH)''': Ayisiyonto yomntu, yinto yamaqumrhu abalulekileyo aqhubeka aqeqeshe abanye abanini-zifundo ngeendlela zokusebenzisa i-hypnosis ngokusesikweni nangokunengqondo eMzantsi Afrika.
 
== Bona kwakhona ==
* [[I-Psychology]]
* [[Uggirha weengqondo]]
* [[Ukucoca ingqondo]]
* [[I-Hipnosis Yokubuyela Emva]]
* [[Isangoma]]
* [[I-Stress]]


[[Category:Hypnosis]]
[[Category:Hypnosis]]
[[Category:Psychology]]
[[Category:Psychology]]

Latest revision as of 02:22, 1 April 2026

Inkcazo

I-Hipnosis sisimo se-ngqondo esithile esenziwa ngumntu oqeqeshiweyo (igama eliqhelekileyo ngu-Umhipnotisi), apho umntu anikwa iingcebiso ezininzi zokuba azive aphumle, acose, aze agxile kakhulu, azive aphantsi kweengcinga, aze abe nako ukusabela kwizinto ezinikwa ngumhipnotisi. Ngokwesayensi, i-hypnosis ichazwa njenge "state yokugxila okukodwa kunye nokucengcelela". Akukho nto yobuganga okanye amandla angatolikiyo kuyo. Umntu ophantsi kwe-hypnosis akalahlwa ngumntu, yena uyazilawula izenzo zakhe kwaye akakwazi ukwenza into engafuniyo.

Eli gama livela kwigama lesiGrike elithi hypnos, elithetha "ubuthongo". Nangona kunjalo, i-hypnosis ayifani nobuthongo. Umntu uyaphapha, uyawa, kwaye ngokubanzi uyazi into eyenzekayo. Ubuchule bomhipnotisi kukukhuthaza le meko yokugxila okunzulu ukuze kusetyenziswe iinjongo zokunceda, ezifana nokulwa nokutshaba ukutshaya, ukunciphisa iintlungu, ukulwa nolusu, nokunyanga iingxaki zengqondo ezithile.

Imbali

Ehlabathini Jikelele

Imikhosi yokucima iintlungu nokuvuselela iimeko zengqondo ibisetyenziswa kumagugu amaninzi, njengeziseko zamaYiputa mandulo, amaGriki, namaRoma. Kodwa igama elithi "hypnosis" laqala ukusetyenziswa ngo-1842 ngugqirha waseSkotlani uJames Braid, owazama ukuchaza ngokwesayensi le nkqubo eyayisaziwa ngokuba yi-"mesmerism". U-Braid wafunda ukuba ukugxila kweengcinga kwinto enye kunokubangela isimo sokucengcelela, awayesithiya ngokuba "neuro-hypnotism". Emva koko, abanye iingcali zezengqondo ezinjengo-Sigmund Freud zasebenzisa i-hypnosis ekunyangelweni kweengxaki zengqondo, nangona kamva u-Freud wayiyeka esithi ayisebenzi kangako. I-20th leminyaka yabona ukuqina kwezifundo nge-hypnosis njengeyona ndlela isebenza ngayo yokunyanga, ngakumbi ekulweni nentlungu nasekuchaseni iinkathazo.

EMzantsi Afrika

Ukusetyenziswa kweendlela ezifana ne-hypnosis eMzantsi Afrika kunembali ende, nangona ingabizwa ngalo magama. Amagqirha angqongwe (amaxhwele) kumaXhosa, Izangoma kumaZulu, nabanini bamagugu abanye abantu base-Afrika babesebenzisa ukudlala ngengqondo, amayeza, nomculo ukunceda abantu ukuba baphume kwiimeko ezinzima zengqondo nokuba bachithe izifo. Le ndlela yokungena kwisimo sokugxila okunzulu iyafana nezinto ezenziwa yi-hypnosis yanamhlanje. Ngokwezifundo zamva, ukuqala kwe-hypnosis yesayensi eMzantsi Afrika kudibene neenguqu ezenzeke kwinkcubeko yaseNtshona. Amaqela anjenge-South African Society of Clinical Hypnosis (SASCH) asekwa ngama-1970s ukukhuthaza ukusetyenziswa okusemthethweni nokunengqondo kwe-hypnosis ekunyangelweni. Namhlanje, iziko lezempilo i-University of Cape Town (UCT) nolunye uhlangothi lwezifundo zezengqondo luyayichonga i-hypnosis njengendlela yokunyanga esebenzayo.

Iintlobo

I-Hipnosis inokwahlulahlulwa ngeenjongo zayo nendlela esetyenziswa ngayo.

  • I-Hipnosis yokuChazela (Suggestive Hypnosis): Luhlobo oluxhaphakileyo, apho umhipnotisi esebenzisa amagama acacileyo nokuchaza ukuze anike umntu iingcebiso ezinamandla xa esesimweni sokucengcelela. Ezi ngcebiso zinokuba ngeenkqubo zokuyekisa imikhuba emibi, ukulwa noloyiko, nokomelela umzimba.
  • I-Hipnosis yeNgqondo eBuqamngeni (Cognitive Hypnosis): Idibana neengcinga neembono zomntu ngokuthe ngqo. Isebenza ngokutshintsha iindlela zokucinga neenkolelo ezingalunganga ezinokubangela ingxaki.
  • I-Hipnosis Yokubuyela Emva (Regression Hypnosis): Indlela yokubuyisela umntu kwiminyaka eyadlulayo, ngokomntu, ukuze kucaciswe nokulungiswa iingxaki zangoku ezinamathiselwe kwiziganeko zakudala. Luhlobo luyadibana kakhulu nokubuyiselwa emva kwexesha lokuzalwa nokufuna iindaba zangaphambili.
  • I-Hipnosis yoQeqesho lweNgqondo (Self-Hypnosis): Ufundiso yokuba umntu azifundise ukuzifaka esimweni se-hypnosis ngokwakhe, ngaphandle komncedisi. Oku kusetyenziselwa ukuzilawula iinkathazo, ukukhulisa ukuzithemba, nokulungiselela iivoiko ezinkulu.
  • I-Hipnosis yeQonga (Ericksonian Hypnosis): Igama layo livela kugqirha waseMelika uMilton Erickson. Luhlobo oluthe kratya noluciko, olusebenzisa izinganekwane, amabali, nentsingiselo engacaciyo ukuze kungenelele engqondweni engaqondakaliyo (unconscious mind) ngendlela engakhathaziyo.

Uphando lweSayensi

Uphando lwezinyanga nolunzululwazi lweengqondo luqinisekisile ukuba i-hypnosis ayinto yobuganga. I-SCAN (iimfanelo ze-Neuroimaging) zibonise ukuba xa umntu esesimweni se-hypnosis, iindawo ezithile zengqondo (ezifana ne-anterior cingulate cortex) ziyasebenza ngokukhethekileyo. Oku kubonisa ukuba i-hypnosis sisimo esikhethekileyo sengqondo, hayi ukulibaziseka okanye ukungakholwa.

Iifundo ezininzi zibonise ukusebenza kwayo kwii-:

  • Ukulwa nentlungu: I-hypnosis isetyenziswa ngaphandle kwaye kwii-opereyshoni zokunciphisa iintlungu nokukhathazeka.
  • Ukuchasana neenkathazo nolusu: Inokusiza ekutshintshweni kwezimo zengqondo ezinxulumene ne-PTSD, i-anxiety, nokudinwa kwengqondo.
  • Ukunciphisa ukufuna ukutshaya nokunywebha: Iingcebiso ezinamandla zinganceda ekwenzeni umntu ayeke lo mkhuba.
  • Ukunyanga iingxaki zokulala: Ukunceda umntu aphumle ngokwaneleyo ukuze alale kakuhle.

EMzantsi Afrika, izikhungo ezifana ne-South African Medical Research Council (SAMRC) ziye zacela nokwenza uphando ngokusebenza kwe-hypnosis kwimeko yezempilo yomntu.

Ukusetyenziswa

I-Hipnosis isetyenziswa kwiinkalo ezininzi zempilo nempilo yengqondo:

  • Ezonyango: Ekunyangelweni kweentlungu, ukulwa nokuhlupha komzimba, nokunceda ekunyangelweni kwezifo ezinjenge-irritable bowel syndrome (IBS).
  • UQeqesho lweNgqondo: Ekunyangelweni kwe-depression, phobias, i-stress, kunye nee-adictions.
  • UQeqesho lweMpilo: Ekuncedeni abasoki nabanokutya ngokugqithisileyo ukuba bagcine isimo somzimba esihle.
  • UQeqesho lweMpilo neMpumelelo: Ekomelezweni kobuchule, ukongezwa kokuzithemba, nokulungiselela iivoiko ezifana nokuxoxa phambi kwabantu okanye ukudlala imidlalo.
  • UPhando lweNkundla: Kwimeko yobugwenxa, i-hypnosis inokusetyenziswa ukunceda abafakazi ukuba bakhumbule izinto ezinokubanceda kwingxaki, kodwa oku kuyadinga uggibelelo kuba kungabangela inkumbulo engathembekiyo.

Isimo seMthetho eMzantsi Afrika

EMzantsi Afrika, i-hypnosis ayilawulwa ngumthetho othe ngqo. Nangona kunjalo, ukusetyenziswa kwayo kwezonyango kufuneka kwenziwe ngabantu abaqeqeshekileyo kwezempilo. Oko kuthetha ukuba, ukuba ufuna ukusebenzisa i-hypnosis ekunyangelweni kwezifo zengqondo, umntu kufuneka abe ngugqirha ophetheleyo, umongikazi oqeqeshiweyo, okanye uggirha weengqondo (psychologist) ofumene uqeqesho olufanelekileyo kwi-hypnotherapy.

I-SASCH inika uqeqesho oluvunywe ngurhulumente (HPCSA registered) kubaqeqeshwa bezempilo kuphela. Ukusebenzisa i-hypnosis "ngokwezentlalo" – umzekelo, kwiividiyo zokuzonwabisa okanye kwiinkonzo zokuzijongela – akuvumelekanga ukuba kwenziwe ngumntu ongenalo igunya lokunyanga, kwaye kungakhokelela ekutshutshisweni kwabantu. Ngoko ke, ukhetho olusemandleni kukuba ukhangele umntu ofumene igunya kwi-HPCSA okanye i-SASCH xa ufuna unyango.

Iimvakalelo zeNkcubeko

Kwiinkcubeko ngeenkcubeko zaseMzantsi Afrika, kunokungavumelani kwemiqondo malunga ne-hypnosis. Abantu abaninzi abaqhelene neendlela zaseNtshona zokunyanga bayayamkela i-hypnosis njengendlela yokunyanga esemthethweni nesesayensi. Kwiinkcubeko zase-Afrika, ukungena kwisimo sokugxila okunzulu (okanye ukuthonywa) kuyinto eqhelekileyo kumakhubalo nezangoma, kodwa abanye bangayibona i-hypnosis yaseNtshona njengendlela yokukhupha izinto ezingafunekiyo kwinkcubeko yabo.

Kukho nokoyika okuthile, okususelwa kwimibono yobuKristu enqanda izinto ezinxulumene nokuthakatha nokudlala ngamandla angatolikiyo. Abanye abantu bangayibona i-hypnosis njengento enobungozi nokuba idibene namandla kaSathana. Oku kuyinto ephikisana nayo, kuba i-hypnosis yeyonyango ngeengcebiso, ayinalwazi lokubiza iimoya. Ukufundisa nokwazisa abantu ngokwenene kwayo kuyinto ebalulekileyo ukuze basuse le ngcinga.

Abasebenzisi abaphawulekayo baseMzantsi Afrika

  • UDkt. David Rosenstein: Ungumphengululi weengqondo (clinical psychologist) waseKapa owaziwa kakhulu ngomsebenzi wakhe kwi-hypnotherapy, ngakumbi ekusebenzeni nabantu abane-PTSD noloyiko olukhulu.
  • UDkt. Rona Bernstein: Ungugqirha wezengqondo (psychiatrist) osebenza eGoli, unobuchule ekusebenziseni i-hypnosis ekunyangelweni kweengxaki zokutya nokuhlutha.
  • UJane Moffat: Ungumqeqeshi we-hypnotherapy osebenza eThekwini, onentshisekelo kukusiza abantu abanesifo sicasaka (asthma) nokunye ukuhlupha komzimba ngendlela yengqondo.
  • I-South African Society of Clinical Hypnosis (SASCH): Ayisiyonto yomntu, yinto yamaqumrhu abalulekileyo aqhubeka aqeqeshe abanye abanini-zifundo ngeendlela zokusebenzisa i-hypnosis ngokusesikweni nangokunengqondo eMzantsi Afrika.

Bona kwakhona