Regressiehypnose: Difference between revisions

Revision as of 05:32, 1 April 2026

Regressiehypnose (ook bekend as Past Life Regression of PLR) is een vorm van therapeutische hypnose wibie de cliënt onder begeleiding van een hypnotiseur teruggaot naor eerdere herinneringen, die zouwen kunnen behoren tot een leven vòòr de huidige geboorte. De techniek wordt zowel in alternatieve kringen as in sommige psychotherapeutische benaderingen toegepast, mè een sterk debat over de oorsprong van de opgehaolde belevenissen.

Definitie

Regressiehypnose is een proces wibie een persoon in een trancestoat wordt gebracht om toegang te krijgen tot herinneringen die buiten het gewone bewustzijn liggen. Dit kan leeftiidsregressie binnen één leven zijn, of verleden levensregressie, wibie de cliënt ervaringen beschrijft uit een vermeend vorig leven. De praktijk gaot ervan uut dat trauma's, fobieën of onverklaorbare patronen in het huidige leven hun oorsprong kunnen hebben in onverwerkte gebeurtenissen in een vorig leven. De therapeut begeleidt de sessie om deze gebeurtenissen te "herbeleven" en zo de emotionele lading te verminderen.

Geschiedenis

De moderne interesse vòòr regressiehypnose in het Westen begon in de jaren 1950. De Amerikaanse zakenman en amateur-hypnotiseur Morey Bernstein schreef het boek The Search for Bridey Murphy (1956), over een vrouw genaamd Ruth Simmons die onder hypnose gedetailleerde verhalen vertelde over een leven als Bridey Murphy in 19e-eeuws Ierland. Het boek veroorzaakte veel opschudding en discussie in de media, ook in Nederland.

Later breidde de beweging zich uut met werk van psychiaters zoals Brian Weiss, een Yale-opgeleide psychiater die naor eigen zeggen via regressie bij een patiënte, Catherine, toegang kreeg tot haar vorige levens en boodschappen van "meesters" ontving. Zijn boek Many Lives, Many Masters (1988) werd een internationale bestseller.

Andere invloedrijke figuren zijn Michael Newton, die zich specialiseerde in Leven tussen Levens (LBL) regressie, waarbij cliënten de periode tussen incarnaties beschrijven, en Dolores Cannon, een hypnotherapeute die een eigen methode, Quantum Healing Hypnosis Technique (QHHT), ontwikkelde en uitgebreide "kosmologische" verhalen documenteerde.

Methodologie

Een typische sessie begint met een uitgebreid voorgesprek. De hypnotiseur brengt de cliënt daarna in een diepe ontspanning (trance) via geleide visualisatie en ademhalingsoefeningen. Vervolgens wordt de cliënt "teruggeleid" naor een belangrijke gebeurtenis in de kindertijd of, bij past life regression, nog verder terug, soms via een "poort" of "deur" in de geest. De cliënt beschrijft wat hij of zij ziet, voelt en hoort. De therapeut stelt open vragen en moedigt aan om door te gaan tot de kern van de ervaring. Na de regressie volgt een "reïntegratie", wibie de ervaringen worden besproken en in een context geplaatst. Soms wordt gesuggereerd dat de cliënt de opgehaolde inzichten mee kan nemen in het dagelijks leven.

Soorten regressie

Leeftiidsregressie: Teruggaan naor gebeurtenissen in de jeugd of kindertijd van het huidige leven. Dit wordt soms in psychotherapie gebruikt, mè voorzichtigheid, om mogelijke bronnen van trauma te vinden.
Verleden levensregressie (PLR): De cliënt ervaart een leven in een andere historische periode, vaak met andere mensen, een ander geslacht of in een andere locatie. Details kunnen zeer gedetailleerd zijn.
Leven tussen Levens (LBL): Een specialisatie, geïnspireerd door Michael Newton, waarbij de cliënt de spirituele wereld tussen incarnaties beschrijft, met "gidsen", "raad van wijzen" en het kiezen van lessen voor het volgende leven.

Wetenschappelijk perspectief

De reguliere wetenschap in Nederland en daorbuiten is uiterst sceptisch over de claim dat regressiehypnose echte vorige levens onthult. Verklaringen vanuit de psychologie zijn:

Cryptomnesie: Vergeten informatie (uit boeken, films, verhalen) die onbewust wordt opgehaald en als een eigen herinnering wordt ervaren.
Confabulatie: Het brein vult gaten in het geheugen automatisch aan met plausibele verhalen, vaak onder invloed van de verwachtingen van de therapeut of de cliënt.
Fantasy-proneness: Sommige mensen zijn zeer fantasierijk en kunnen levendige, gedetailleerde beelden produceren die niet op echte ervaringen gebaseerd zijn.
Hypnotische suggestie: De vragen en aanwijzingen van de hypnotiseur kunnen, vaak onbedoeld, de inhoud van de "herinneringen" sturen.

Geen enkel wetenschappelijk onderzoek heeft hard bewijs kunnen leveren vòòr reïncarnatie via regressiehypnose. De Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) erkent het niet als wetenschappelijke methode.

Reïncarnatieonderzoek

Naast regressiehypnose bestaat er een apart veld van reïncarnatieonderzoek, dat vooral kijkt naor spontane herinneringen bij jonge kinderen, zoals bestudeerd door psychiaters als Ian Stevenson en Jim B. Tucker. Dit onderzoek, hoewel ook omstreden, probeert cases met verifieerbare details (namen, plaatsen) objectief te documenteren. In Nederland is hier weinig academische aandacht voor, maar het vindt wel belangstelling in spirituele kringen.

Praktijk in Nederland

In Nederland wordt regressiehypnose aangeboden door een verscheidenheid aan therapeuten, vaak binnen een bredere praktijk van hypnotherapie, coaching of spirituele begeleiding. Bekende Nederlandse praktijken en opleidingen zijn onder meer het Nederlands Hypnose Instituut en het Instituut voor Regressietherapie (opgericht door Hans ten Dam, een pionier in het Nederlandstalige gebied). Ten Dam schreef het invloedrijke boek Diepe Trance en trainde veel therapeuten.

De culturele houding in Nederland ten opzichte van vorige levens is gemengd. In de sterk geseculariseerde samenleving wordt het door velen als bijgeloof of vermaak gezien. Echter, binnen de groeiende groep "zoekenden" op het gebied van spiritualiteit, holistische gezondheid en new age, vindt het wel degelijk weerklank. Op plekken zoals De Veluwe, Amsterdam (centrum voor alternatieve therapieën) en in Zeeland zelf zijn er regelmatig workshops of lezingen over het onderwerp. Op de Nederlandse televisie heeft het onderwerp soms aandacht gekregen in programma's over het paranormale.

Juridische en ethische overwegingen

Regressiehypnose valt in Nederland onder de Wet op de Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg (Wet BIG) niet als beschermd beroep. Iedereen mag zich hypnotiseur of regressietherapeut noemen. Dit maakt het belangrijk dat cliënten goed onderzoek doen naor de opleiding en achtergrond van de therapeut.

Belangrijke ethische punten zijn:

Informed consent: De cliënt moet duidelijk worden uitgelegd wat de methode inhoudt en dat de "herinneringen" niet noodzakelijk historisch waar zijn.
Risico op valse herinneringen: Het creëren van traumatische "herinneringen" die nooit hebben plaatsgevonden, kan schade veroorzaken.
Afhankelijkheid: Cliënten kunnen de overtuiging ontwikkelen dat al hun problemen uit een vorig leven komen, en daardoor vermijden verantwoordelijkheid te nemen in het huidige leven.
Grensoverschrijdend gedrag: Werken in trance vereist een hoge professionele standaard en integriteit van de therapeut.

Het is aan te raden een therapeut te zoeken die aangesloten is bij een erkende beroepsvereniging zoals de NBVH (Nederlandse Beroepsvereniging voor Hypnotherapeuten) of de RBNG (Register Beroepsbeoefenaren Natuurlijke Gezondheidszorg), die gedragscodes hanteren.

Zie ook

@@ Line 1: / Line 1: @@
-'''Regressiehypnose''' of '''Past Life Regression (PLR)''' is e vorm van hypnotherapie woa da 'n therapeut de cliënt in e trance bringt om herinneriengn uut 't verleedn, die verondersteld wordn te kommn van e vorig leven, boven te hoaln. 't Proces wordt surtout gebruukt vo persoonlikke groei, 't oplossn van psychische klachtn of vo spirituele exploratie. 't Is e controversieel gebied, geleufd deur sommigte en geskown deur skeptici, en sit ip 't kruuspunt van [[Hypnose|hypnotherapie]], psychologie en new age-spiritualiteit.
+'''Regressiehypnose''' (ook bekend as '''Past Life Regression''' of '''PLR''') is een vorm van [[Hypnose|therapeutische hypnose]] wibie de cliënt onder begeleiding van een hypnotiseur teruggaot naor eerdere herinneringen, die zouwen kunnen behoren tot een leven vòòr de huidige geboorte. De techniek wordt zowel in alternatieve kringen as in sommige psychotherapeutische benaderingen toegepast, mè een sterk debat over de oorsprong van de opgehaolde belevenissen.
 == Definitie ==
-Regressiehypnose is e techniek die deur e [[Hypnotiseur|hypnotherapeut]] wordt toegepast om de cliënt terug te voern noar ervariengn die verondersteld wordn van vôorn de geboorte te kommn. In plats van te focussn ip de kinderjoarn van dit leven, goa 't hier over 't herbeleevn van momentn uut e veronderstelde '''vorige incarnatie'''. 't Doel is meestoal therapeutisch: 't vindn van de oorsproung van angsten, fobieën, relationele problemn of lichamelikke klachtn die gin medische verkloarienge hebn. Andere doen 't vo spirituele nieuwsgierigheid of om 't gevoel van e '''levensmissie''' te verkenn.
+'''Regressiehypnose''' is een proces wibie een persoon in een trancestoat wordt gebracht om toegang te krijgen tot herinneringen die buiten het gewone bewustzijn liggen. Dit kan '''leeftiidsregressie''' binnen één leven zijn, of '''verleden levensregressie''', wibie de cliënt ervaringen beschrijft uit een vermeend vorig leven. De praktijk gaot ervan uut dat trauma's, fobieën of onverklaorbare patronen in het huidige leven hun oorsprong kunnen hebben in onverwerkte gebeurtenissen in een vorig leven. De therapeut begeleidt de sessie om deze gebeurtenissen te "herbeleven" en zo de emotionele lading te verminderen.
-== Geschiedenisse ==
+== Geschiedenis ==
-De moderne praktijk van past life regression is sterk beïnvloed deur e poar sleutelfiguurn.
+De moderne interesse vòòr regressiehypnose in het Westen begon in de jaren 1950. De Amerikaanse zakenman en amateur-hypnotiseur '''Morey Bernstein''' schreef het boek ''The Search for Bridey Murphy'' (1956), over een vrouw genaamd Ruth Simmons die onder hypnose gedetailleerde verhalen vertelde over een leven als Bridey Murphy in 19e-eeuws Ierland. Het boek veroorzaakte veel opschudding en discussie in de media, ook in Nederland.
-'''Morey Bernstein''', e Amerikaanse zakenman en amateur-hypnotiseur, schreef in 1956 't boek ''The Search for Bridget Murphy'', over zyn werk met e vrouwe genaamd Virginia Tighe. Oender hypnose begost ze te sprekn over e leven in 19e-eeuws Ierland. 't Book wierd e wereldwied succes en bracht 't idee van PLR noar e groot publiek.
+Later breidde de beweging zich uut met werk van psychiaters zoals '''Brian Weiss''', een Yale-opgeleide psychiater die naor eigen zeggen via regressie bij een patiënte, Catherine, toegang kreeg tot haar vorige levens en boodschappen van "meesters" ontving. Zijn boek ''Many Lives, Many Masters'' (1988) werd een internationale bestseller.
-'''Brian Weiss''', e psychiater van Yale, wierd nog invloedryker. In de joarn '80 behandelnde 'n e vrouwe met angsten en fobieën. Oender hypnose begost ze spontoan details te vertelln over vermeende vorige levens. Zyn boek ''Many Lives, Many Masters'' (1988) makte de therapie aanvaardboar vo vele menschn die ip zoek woarn noar e spirituele vorm van heeln.
+Andere invloedrijke figuren zijn '''Michael Newton''', die zich specialiseerde in '''Leven tussen Levens''' ('''LBL''') regressie, waarbij cliënten de periode tussen incarnaties beschrijven, en '''Dolores Cannon''', een hypnotherapeute die een eigen methode, ''Quantum Healing Hypnosis Technique'' (QHHT), ontwikkelde en uitgebreide "kosmologische" verhalen documenteerde.
-'''Michael Newton''' ontwikkelde e verwante techniek: '''Life Between Lives (LBL)''' of '''tussnlevenshypnose'''. Zyn focus ligt nie ip de levens zelf, moa ip de veronderstelde spirituele wereld '''tussn de incarnaties''' in. Zyn werk beschryft in detail hoe de ziel keuzes maakt, leraren ontmoet en e volgend leven uutkiest.
-'''Dolores Cannon''', e andere Amerikaanse hypnotherapeute, populariseerde e diepe trance-techniek die ze '''Quantum Healing Hypnosis Technique (QHHT)''' noemde. Ze beweerde in contact te kommn met 't '''"Onderbewustzijn"''' van de cliënt, dat olle antwoordn zou hebn. Heur werk is zeer populair in new age-kringn.
 == Methodologie ==
-E sessie begint meestoal met e uitgebreid gesprek over de klachtn of de vragen van de cliënt. De therapeut brengt de cliënt dan in e lichte tot diepe trance, vaak deur middel van ademhaliengstechniekn en progressieve relaxatie. Eens in trance, wordt de cliënt begeleid om '''terug te goan in de tyd''', vôor de geboorte, noar e moment dat de oorsproung van 't probleem ligt. De cliënt beschryft wat 'n ziet, voelt en ervoart. De therapeut stelt vraagn om 't verhaal te verdiepn. Achter de sessie volgt e '''nabespreking''' om de ervarienge te integrern.
+Een typische sessie begint met een uitgebreid voorgesprek. De hypnotiseur brengt de cliënt daarna in een diepe ontspanning (trance) via geleide visualisatie en ademhalingsoefeningen. Vervolgens wordt de cliënt "teruggeleid" naor een belangrijke gebeurtenis in de kindertijd of, bij past life regression, nog verder terug, soms via een "poort" of "deur" in de geest. De cliënt beschrijft wat hij of zij ziet, voelt en hoort. De therapeut stelt open vragen en moedigt aan om door te gaan tot de kern van de ervaring. Na de regressie volgt een "reïntegratie", wibie de ervaringen worden besproken en in een context geplaatst. Soms wordt gesuggereerd dat de cliënt de opgehaolde inzichten mee kan nemen in het dagelijks leven.
-== Soortn ==
-Binn de regressiehypnose wordt er verschillend soorte onderscheidn:
-* '''Leeftydsregressie''': Teruggoan noar ervariengn in dit leven, surtout de kinderjoarn. Dit is minder controversieel en wordt vaker in de klassieke hypnotherapie gebruukt.
-* '''Past Life Regression (PLR)''': 't Explorern van vermeende vorige levens. Dit is de bekendste vorm.
-* '''Life Between Lives (LBL)''' of '''tussnlevenshypnose''': 't Explorern van de veronderstelde spirituele wereld tussn de levens in, geïnspireerd deur 't werk van Michael Newton.
-== Wetenschapplik perspectief ==
-De reguliere wetenschap, surtout de psychologie en de psychiatrie, stelt zyker zeer kritische vraagn by regressiehypnose. Skeptici, zoas de Verenigienge tegen de Kwakzalvery in Nederland en 't SKEPP in België, weirn da de '''herinneriengn''' an vorige levens '''geen bewyzn''' zyn vo reïncarnatie. Z' argumenteern da 't gegoan kan zyn om:
-* '''Cryptomnesie''': 't Oenbewust ophaln van verhoaln, films of boekn die je vergetn was.
-* '''Confabulatie''': 't Oenbewust invulln van gattn in 't geheugn met geloofwoardige, moa verzonnen details.
-* '''Fantasy-proneness''': De neigienge van sommigte menschn om diepe, levendige fantasieën te hebn die vo under echt voeln.
-* '''Suggestie''': De hypnotiseur kan, of 't bewust of oenbewust, vraagn stelln die de cliënt in e bepoalde richtienge stuur'n.
-De wetenschap erkent wel da de therapie '''therapeutisch effectief''' kan zyn, moar schryft dat toe an de kracht van suggestie, 't placebo-effect en 't cathartisch vrystelln van emoties, nie an 't echt herleevn van vorige levens.
+== Soorten regressie ==
+* '''Leeftiidsregressie''': Teruggaan naor gebeurtenissen in de jeugd of kindertijd van het huidige leven. Dit wordt soms in psychotherapie gebruikt, mè voorzichtigheid, om mogelijke bronnen van trauma te vinden.
+* '''Verleden levensregressie (PLR)''': De cliënt ervaart een leven in een andere historische periode, vaak met andere mensen, een ander geslacht of in een andere locatie. Details kunnen zeer gedetailleerd zijn.
+* '''Leven tussen Levens (LBL)''': Een specialisatie, geïnspireerd door Michael Newton, waarbij de cliënt de spirituele wereld tussen incarnaties beschrijft, met "gidsen", "raad van wijzen" en het kiezen van lessen voor het volgende leven.
-== Reïncarnatie-ounderzoek ==
+== Wetenschappelijk perspectief ==
-Oenderzoek noar reïncarnatie es e apart veld, los van de hypnosepraktijk. Bekend werk komt van psychiaters zoas '''Ian Stevenson''', die joarnlank joenge kienders met spontane herinneriengn an vermeende vorige levens he bestudeerd, surtout in culturen woa da reïncarnatie e geleuf is. Zyn werk wordt deur skeptici sterk bekritiseerd, moa geldt vo veurstanders as interessant. In Vlaanderen en Nederland is der gin academisch instituut dat dit soort oenderzoek doet.
+De reguliere wetenschap in Nederland en daorbuiten is uiterst sceptisch over de claim dat regressiehypnose echte vorige levens onthult. Verklaringen vanuit de psychologie zijn:
+* '''Cryptomnesie''': Vergeten informatie (uit boeken, films, verhalen) die onbewust wordt opgehaald en als een eigen herinnering wordt ervaren.
+* '''Confabulatie''': Het brein vult gaten in het geheugen automatisch aan met plausibele verhalen, vaak onder invloed van de verwachtingen van de therapeut of de cliënt.
+* '''Fantasy-proneness''': Sommige mensen zijn zeer fantasierijk en kunnen levendige, gedetailleerde beelden produceren die niet op echte ervaringen gebaseerd zijn.
+* '''Hypnotische suggestie''': De vragen en aanwijzingen van de hypnotiseur kunnen, vaak onbedoeld, de inhoud van de "herinneringen" sturen.
-== Praktijk in België en Nederland ==
+Geen enkel wetenschappelijk onderzoek heeft hard bewijs kunnen leveren vòòr reïncarnatie via regressiehypnose. De '''Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen''' (KNAW) erkent het niet als wetenschappelijke methode.
-In de Lage Landn is regressiehypnose e niche binnen de alternatieve zorg. Der zyn verscheidene praktizyns die 't aanbiedn, vaak as oenderdeel van e bredere hypnotherapie-praktijk of new age-centrum.
-In '''Vlaanderen''' vind je praktizyns verspreid over olle provincies. Sommigte zyn aangesloten by beroepsverenigiengn zoas de '''Vlaamse Vereniging voor Hypnotherapie (VVH)''', die e ethische code hanteert. De houdienge van 't publiek is gemengd: in e overwegend seculiere en katholiek beïnvloede cultuur is 't idee van reïncarnatie nie mainstream, moa 't vindt wel ingank in spirituale en holistische kringn.
+== Reïncarnatieonderzoek ==
+Naast regressiehypnose bestaat er een apart veld van '''reïncarnatieonderzoek''', dat vooral kijkt naor spontane herinneringen bij jonge kinderen, zoals bestudeerd door psychiaters als Ian Stevenson en Jim B. Tucker. Dit onderzoek, hoewel ook omstreden, probeert cases met verifieerbare details (namen, plaatsen) objectief te documenteren. In Nederland is hier weinig academische aandacht voor, maar het vindt wel belangstelling in spirituele kringen.
-In '''Nederland''', met zyn sterkere traditie van new age en alternatieve spiritualiteit (denk an plaatsn zoas Amsterdam of de Veluwe), is 't aanbod misschien groter. Opleidiengen in PLR wordn aangebodn deur private instituten. Bekende Nederlandse namen in 't veld zyn minder prominent, moa der zyn wel therapeuten die gespecialiseerd zyn in de techniekn van Brian Weiss of Michael Newton.
+== Praktijk in Nederland ==
+In Nederland wordt regressiehypnose aangeboden door een verscheidenheid aan therapeuten, vaak binnen een bredere praktijk van [[Hypnose|hypnotherapie]], coaching of spirituele begeleiding. Bekende Nederlandse praktijken en opleidingen zijn onder meer het '''Nederlands Hypnose Instituut''' en het '''Instituut voor Regressietherapie''' (opgericht door Hans ten Dam, een pionier in het Nederlandstalige gebied). Ten Dam schreef het invloedrijke boek ''Diepe Trance'' en trainde veel therapeuten.
-De '''culturele houdienge''' tegenover reïncarnatie is verschillend. In beide landn is de meerderheid seculier of christelik, woarin reïncarnatie gin officieel geleuf is. 't Katholieke geleuf gelooft in e êenig leven. Doarom wordt PLR hier meestoal bekekn deur e psychologische of therapeutische bril, nie deur e religieuze. 't Is e tool vo persoonlikke groei, nie vo 't bewyzn van e geloofsleer.
+De culturele houding in Nederland ten opzichte van vorige levens is gemengd. In de sterk geseculariseerde samenleving wordt het door velen als bijgeloof of vermaak gezien. Echter, binnen de groeiende groep "zoekenden" op het gebied van spiritualiteit, holistische gezondheid en new age, vindt het wel degelijk weerklank. Op plekken zoals '''De Veluwe''', '''Amsterdam''' (centrum voor alternatieve therapieën) en in Zeeland zelf zijn er regelmatig workshops of lezingen over het onderwerp. Op de Nederlandse televisie heeft het onderwerp soms aandacht gekregen in programma's over het paranormale.
-== Wettelyke en ethische overwegiengen ==
+== Juridische en ethische overwegingen ==
-Der is gin specifieke wetgevienge die regressiehypnose regelt in België of Nederland. Therapeuten opereren oender de algemene wet'n die van toepassienge zyn op alternatieve zorg. Belangryke ethische puntn zyn:
+Regressiehypnose valt in Nederland onder de '''Wet op de Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg''' (Wet BIG) niet als beschermd beroep. Iedereen mag zich hypnotiseur of regressietherapeut noemen. Dit maakt het belangrijk dat cliënten goed onderzoek doen naor de opleiding en achtergrond van de therapeut.
-* '''Geen medische claims''': 't Is verboodn om te beweern dat 't e medische behandeling is vo ernstige psychiatrische aandoeniengn.
-* '''Informed consent''': De cliënt moet vôorof duidelijk ingelicht wordn over 't niet-wetenschapplik karakter en de mogelikke risico's.
-* '''Kwetsboarheid''': Therapeuten moen extreem vozichtig zyn met cliëntn die in e kwetsboare psychische stoat zittn. 't Ophalen van intense emoties kan verreikende gevolgn hebn.
-* '''Afhankelikheid''': Der is e risico dat cliëntn afhankelik wordn van de therapeut of van de sessies vo under goed te voeln.
-* '''Vervaardigieng van herinneriengn''': E verantwoordelike therapeut zal de cliënt nie stuur'n of leidieng gevn over de inhoud van de herinneriengn.
-Goede therapeuten binn transparant over under opleidienge, werk'n binnen under grenzn en verwyzn deur noar e psycholoog of psychiater as der ernstige problemn zyn.
+Belangrijke ethische punten zijn:
+* '''Informed consent''': De cliënt moet duidelijk worden uitgelegd wat de methode inhoudt en dat de "herinneringen" niet noodzakelijk historisch waar zijn.
+* '''Risico op valse herinneringen''': Het creëren van traumatische "herinneringen" die nooit hebben plaatsgevonden, kan schade veroorzaken.
+* '''Afhankelijkheid''': Cliënten kunnen de overtuiging ontwikkelen dat al hun problemen uit een vorig leven komen, en daardoor vermijden verantwoordelijkheid te nemen in het huidige leven.
+* '''Grensoverschrijdend gedrag''': Werken in trance vereist een hoge professionele standaard en integriteit van de therapeut.
+Het is aan te raden een therapeut te zoeken die aangesloten is bij een erkende beroepsvereniging zoals de '''NBVH''' (Nederlandse Beroepsvereniging voor Hypnotherapeuten) of de '''RBNG''' (Register Beroepsbeoefenaren Natuurlijke Gezondheidszorg), die gedragscodes hanteren.
 == Zie ook ==
 * [[Hypnose]]
 * [[Reïncarnatie]]
-* [[Hypnotherapie]]
+* [[Dissociatie (psychologie)]]
-* [[New Age]]
+* [[Valse herinnering]]
-* [[Ian Stevenson]]
+* [[Parapsychologie in Nederland]]
-* [[Bewustzijn]]
 [[Category:Hypnose]]
 [[Category:Reïncarnatie]]
 [[Category:Past life regression]]