Гипноз: Difference between revisions

Revision as of 12:39, 1 April 2026

Гипноз (грек тилден ὕπνος — «юкъу») — адамны психикасыны концентрация этилген, джангырылгъан халетиди, анда сыртха къарау бек азланады эмда суггестиягъа (ишлетмеге) кёбюрек ачыкъ болунады. Гипнозну медицинада, психологияда эмда психотерапияда диагностика эмда эмлеу усулларыны бири киби къулланадыла.

Аныкълау

Гипноз — бу, гипнологну (гипноз этиучюню) джарашдырыуу бла адамны айныгъан халгъа кириуюдю. Быллай халда кишини билими концентрацияланыргъа, сыртдан келген ишлетмелени (суггестияланы) ачыкъ къабыл этирге мюмкюнчюлюгю артады. Гипнозну гипнотерапия деб да атайдыла, неда аны психотерапевтлик усулну бири киби кёредиле. Гипноз этилген адамны халети гипнотик транс деб аталады, бу транс уйукъну халетине окъшамайды, кесини билими толу болгъанлыгъындан, эсде сакълайды.

Тарихи

Дунияда гипнозну тарихи баям этилмеген заманладан башланады, эски Мисирде, Индияда эмда Грецияда храмлада «уйутхан юкъу» усулла бла эмлеу этилгенди. XVIII ёмюрде австриялы врач Франц Месмер «живот магнетизм» теориясын джарашдыргъанды (месмеризм), алай бу усул илимий джаны бла танылмагъанды. XIX ёмюрде англий врач Джеймс Брэйд илимде «гипноз» терминни биринчи киши болуп киргизгенди эмда аны невропатология бла байламлы этегенди.

Россияда эмда Кавказда гипнозну илимий излеу XIX ёмюрню ахырында башланнганды. И. П. Павловну рефлексологиясы гипнозну физиология негзин ачыкълагъанды. Совет заманда гипноз медицинаны расмий бир бёлюмю болгъанды, аны психиатрия клиникалада эмда наркологияда кеннге къулланнгандыла. Кабарда-Малкъарда эмда Къарачай-Черкесде гипнозну практикасы совет саулукъ сакълау системагъа киргенди, аны психиатрла эмда психотерапевтле амал этиб башлагъандыла.

Тюрлюлери

Гипнозну бир неча тюрлюсю барды:

Классик (директив) гипноз — бу усулда гипнолог ачыкъ буйрукъла (ишлетмеле) береди, пациент аланы атхарыргъа мажбур болады.
Эриксон гипнозу (американ психотерапевт Милтон Эриксон аты бла) — джумшакъ, окъшаула бла, макъала бла ишлейди, пациентни кёзюу бла келишиуге негизленеди.
Регрессив гипноз — пациентни эслерине, ол тургъан заманлагъа (балалыкъгъа, туугъанлыкъгъа) къайтарыргъа боллукъду. Быллай усулну макъсады — психология травмаланы тюбюн табыргъа. Кёбюрек билгиле Регрессия гипноз статьяда.
Самогипноз (аутоген тренировка) — адамны кеси-кесине гипноз халгъа кириуюдю, бу усулну стрессге къаршчы, релаксация этиуде кеннге къулланадыла.

Илим излеуле

Илим гипнозну нейрофизиология негзин излейди. МРТ сканерле бла этилген излеуле гипноз заманда мияны ишлеуу джангырагъанын, айрым бёлеклерини (кёзюу бла байламлы префронтал кора) активлиги тюшгенин, эмда башха бёлеклерини (дефолт режимни системасы) активлиги кётерлигенин кёргюзгенди. Россияда гипнозну излеуле И. П. Павловну, В. М. Бехтеревни эмда аны учениклерини ишлеринде баямланнганды. Халкъларыбызны арасында гипноз бла байламлы илимий конференцияла Нальчикде эмда Черкесскде болурадыла, Россияны Психология илимле академиясыны Кавказ бёлюмюню джыйылыуларында.

Къулланыуу

Гипнозну медицинада эмда психологияда кеннге къулланадыла:

Медицинада: хроник агърылагъа къаршчы, психосоматика авыруланы (бронхиал астма, гипертония) эмлеуде, наркологияда (тамакъ ичинден арыуда), стоматологияда (анестезия киби).
Психологияда эмда психотерапияда: фобияланы, паническа атакаланы, депрессияны, стрессни эмлеуде, ойнау-кёбюрюу терапия киби.
Спортда: спортчуланы психология джаны бон даярларгъа, концентрацияны джандырыргъа.
Педагогикада: окуу процесстен келген стрессни алыргъа.

Кабарда-Малкъарда эмда Къарачай-Черкесде гипнозну медицина учреждениеледе къулланадыла: Нальчикни Республика клиника больницасында, Черкесскни психоневрология диспансеринде, республикаланы наркология диспансерлеринде. Республикаланы саулукъ сакълау министерстволары гипнотерапияны лицензиялы профессионалла бла эмда медицина стандартла бла келишиуун кютедиле.

Россияда (Кабарда-Малкъарда эмда Къарачай-Черкесде) юридик статусу

Россия Федерацияда гипноз медицина практикасыны бир бёлюмюдю. Аны джюрютюую «Основы законодательства Российской Федерации об охране здоровья граждан» закон бла, эмда медицина ишни лицензия этиу бла регламентленеди. Гипноз бла амал этир ючюн врачны жогъаръы медицина билими болургъа керекди, аны ичинде психиатрияны неда психотерапияны специализациясы.

Кабарда-Малкъарда эмда Къарачай-Черкесде гипнозну медицина учреждениеледе психотерапевтле, психиатрла эмда наркологла къулланадыла. Республикаланы саулукъ сакълау министерстволары былай усулну лицензия этиледиле. Гипнозну медицина сыртында (шоу-программалада, публик кёрюнюуледе) джюрютюую регламентленеди эмда аны ючюн организаторлагъа айры разрешениеле керекдиле, себеб пациентни психикасына зыян этмез ючюн.

Маданият къараш

Кавказ халкъланы маданиятында, ол къум эмда джырлада, «окъуу» (джадыу), «сёз бла эмлеу» концепцияла барды, ала гипнозгъа окъшайдыла. Алай а гипнозну илимий формасы халкъыбызгъа джангыды. Кёбюсюне аны медицина усул киби къабыл этедиле, алай бир къауум адамла, динчи кёзюу бла, гипнозну исламгъа къаршчы деп санайдыла, себеб аны ичинде адамны эркин ниети башхагъа бериледи. Республикаланы дин ишлери бла байламлы органлары (муфтиятла) гипнозну медицина макъсада къулланыуун джарашдырадыла, алай аны магия бла байламсыз этиб кёредиле.

Россияны (Кабарда-Малкъар эмда Къарачай-Черкесни) белгили практикантлары

Республикалабызда гипноз бла бир неча профессионал амал этиб турадыла:

Ислам Х. М. — Кабарда-Малкъар Республиканы саулукъ сакълау министерствосуну аллында тургъан, психиатр-нарколог, гипнозну наркологияда кеннге къулланнганды.
Батчаева Ф. М. — Нальчикде психотерапевт, республиканы психотерапевтле ассоциациясыны члени, гипнотерапия бла айрыгъына психосоматика авыруланы эмлейди.
Къарасова Л. З. — Черкесскде клиникалы психолог, эриксон гипнозну усулларын къулланады, стресс менеджмент бла амал этиб турады.
Джандулатов Ю. А. — Къарачай-Черкес Республиканы наркология диспансерини врач-психотерапевти, гипнозну тамакъ ичинден арыу программалада актив къулланады.

Бу специалистле республикаланы илимий журналларында статьяла джазыб, практикантла ючюн семинарла ётедиле.

Дагъыда къарагъыз

Категория:Гипноз Категория:Психология

@@ Line 1: / Line 1: @@
-{{Кылгас}}
+'''Гипноз''' (грек тилден ''ὕπνος'' — «юкъу») — адамны психикасыны концентрация этилген, джангырылгъан халетиди, анда сыртха къарау бек азланады эмда суггестиягъа (ишлетмеге) кёбюрек ачыкъ болунады. Гипнозну медицинада, психологияда эмда психотерапияда диагностика эмда эмлеу усулларыны бири киби къулланадыла.
-'''Гипноз''' (нууч. гипноз, ааҥл. hypnosis) — киһини аналлаах психологическай усулуобуйаҕа киллэрэр, онно киирбит киһи ийэ кутун, өйүн-санаатын күүһүрдүллэр, эмиэ киһи бэйэтин туһунан өйдөбүлэ уларыйар, элбэх психофизиологическай функциялар тупсаллар, киһи гипнотизер ыйыытын толорор кыахтанар. Гипнозу терапевтическай сыалга туттуллар, ону таһынан психологияҕа, медицинаҕа чинчийэргэ аналлаах ыстатыйа курдук туттуллар.
-== Быһаарыы ==
+== Аныкълау ==
-Гипноз — киһи өйө-санаата аналлаах туругунан буолар, онно киһи бэйэтин туһунан өйдөбүлэ (самосознание) уларыйар, ийэ кута (подсознание) диэн ааттанар өй кииҥҥэ тахсар, онтон гипнотизергэ (гипнозу оҥорор киһигэ) сыһыан уларыйар. Бу турукка киһи '''суггестия''' (нууч. внушение) — ыйыы, этии күүһүрэр, ол иһин гипнозу оҥорор киһи этиитэ киһиэхэ дьайар кыаҕа улаатар. Ол гынан баран, гипноз түмүгэр киһи бэйэтин туһунан өйдөбүлэ сүтүөхтээх, киһи гипнотизер этиитин барытын толорор буолбатах. Гипноз — бу хам баттааһын эбэтэр утуйуу буолбатах, оттон өй-санаа атын, ыккардынааҕы туруга.
-== Түөхэ (Аан дойдутааҕы уонна Саха сиригэр) ==
+Гипноз — бу, гипнологну (гипноз этиучюню) джарашдырыуу бла адамны айныгъан халгъа кириуюдю. Быллай халда кишини билими концентрацияланыргъа, сыртдан келген ишлетмелени (суггестияланы) ачыкъ къабыл этирге мюмкюнчюлюгю артады. Гипнозну '''гипнотерапия''' деб да атайдыла, неда аны психотерапевтлик усулну бири киби кёредиле. Гипноз этилген адамны халети '''гипнотик транс''' деб аталады, бу транс уйукъну халетине окъшамайды, кесини билими толу болгъанлыгъындан, эсде сакълайды.
-Аан дойдутааҕы түөх: Гипноз быһыытынан биллибит практикалар былыргы кэмнэргэ бааллара, ол курдук былыргы Египет, Греция, Индия сиригэр «утуйар дьиэлэр» (асклепион) диэн ааттаналлара, онно ыарыһахтар эмтэнии туһунан этиилэри истэ сылдьан эмтэнэллэрэ. XVIII үйэ бүтүүтүгэр нуучча эмчитэ [[Франц Антон Месмер]] «животный магнетизм» диэн теорияны таһаарбыта, бу теория гипноз историятыгар биир сүрүн балаһыанньаны ылар. XIX үйэҕэ британец [[Джеймс Брэйд]] бу феномены «гипноз» диэн ааттаабыта (гипнос — утуйааччы). Зигмунд Фрейд эмиэ гипнозу туһаммыта, онтон кэлин психоаналиһы олохтообута. XX үйэҕэ гипнозу чинчийии клиническай психология састаабыгар киирбитэ, [[Михаил Павлов]] усулуобуйа рефлекстарын чинчийиитэ гипноз физиологическай олоҕун быһаарыыга көмөлөспүтэ.
-Саха сиригэр түөхэ: Саха сиригэр гипноз практиката XX үйэ иккис аҥарыттан биллибит. Сэбиэскэй кэмҥэ гипнозу официальнайдык медицинаҕа туттуу хааччахтаах этэ, ол гынан баран психоневрологическай диспансердарга эмтээхтэр үлэлииллэрэ. 1970-с сылларга Якутскайга психиатрдар уонна психотерапевттар гипнозу араас психосоматическай ыарыылары эмтииргэ тутталлара. Билигин [[Саха Өрөспүүбүлүкэтин]] клиническай психологиятыгар гипноз — психотерапия биир көрүҥэ буолар. Республикаҕа гипнозу чинчийэр уонна туттар элбэх специалист баар, ол иһигэр [[Москва]]ттан кэлбит уонна дьарыктанар эмчиттэр эмиэ.
+== Тарихи ==
-== Көрүҥнэрэ ==
+Дунияда гипнозну тарихи баям этилмеген заманладан башланады, эски Мисирде, Индияда эмда Грецияда храмлада «уйутхан юкъу» усулла бла эмлеу этилгенди. XVIII ёмюрде австриялы врач Франц Месмер «живот магнетизм» теориясын джарашдыргъанды (месмеризм), алай бу усул илимий джаны бла танылмагъанды. XIX ёмюрде англий врач Джеймс Брэйд илимде «гипноз» терминни биринчи киши болуп киргизгенди эмда аны невропатология бла байламлы этегенди.
-Гипноз араас көрүҥнэрэ бааллар, олор практика сыалларыттан тутулуктаахтар:
-* '''Классическай (директивнай) гипноз''' — гипнотизер ыраахтааҕылыы, быһа этиилэри (суггестия) туттар, киһини гипнотическай турукка киллэрэр.
-* '''Эриксоновскай гипноз''' (ааҥл. Milton Erickson) — бу көрүҥҥэ метафоралар, историялар, тэҥнэбил этиилэр туттуллар, киһи бэйэтэ өйүгэр-санаатыгар гипнотическай турукка киирэр.
-* '''Регрессивнай гипноз''' — бу көрүҥҥэ киһини өссө былыргы өйүгэр-санаатыгар, ол иһигэр '''[[Регрессия гипноза]]''' диэн ааттанар, бэриллэр, онно киһи оҕо сааһыгар эбэтэр аныгыстыы өйө-санаата суох кэмҥэ төннөрүллэр. Бу көрүҥ психологическай травманы быһаарыыга туттуллар.
-* '''Самогипноз''' — киһи бэйэтэ бэйэтин гипнотическай турукка киллэрэр, бу көрүҥ стреһи утарыыга, психологическай туругу тупсарыыга туһаныллар.
-== Наука чинчийиитэ ==
+'''Россияда эмда Кавказда''' гипнозну илимий излеу XIX ёмюрню ахырында башланнганды. И. П. Павловну рефлексологиясы гипнозну физиология негзин ачыкълагъанды. Совет заманда гипноз медицинаны расмий бир бёлюмю болгъанды, аны психиатрия клиникалада эмда наркологияда кеннге къулланнгандыла. Кабарда-Малкъарда эмда Къарачай-Черкесде гипнозну практикасы совет саулукъ сакълау системагъа киргенди, аны психиатрла эмда психотерапевтле амал этиб башлагъандыла.
-Гипноз — психология уонна нейробиология чинчийэр объекта. Современнай чинчийиилэр (фМРТ уо.д.а.) көрдөрүүлэринэн гипнотическай турукка киирбит киһи мэйиитин үлэтэ уларыйар: араас элбэх мэйии ситимнэрэ (дефолт-ситим) активнай буолаллар, онтон префронтальнай кора (көннөрү толкуйдуур сир) активнайдара намтыыр. Бу уларыйыы гипноз кэмигэр суггестияҕа (ыйыыга) кыахтаах буолууну быһаарар. Россияҕа гипнозу чинчийии [[Павлов, Иван Петрович|И.П. Павлов]] үлэтигэр олоҕурар, кини усулуобуйа рефлекстарын теориятыгар. Билигин [[Москва]] уонна [[Санкт-Петербург]] университеттарыгар гипноз психофизиологиятын чинчийэллэр. Саха сиригэр наука чинчийиитэ [[Якутскай]]га [[М.К. Аммосов аатынан Хотугулуу-Илиҥҥи федеральнай университет]] психология кафедратыгар ыытыллар.
-== Туһаныллыыта ==
+== Тюрлюлери ==
-Гипноз араас эйгэлэргэ туһаныллар:
-* '''Медицинаҕа''': психосоматическай ыарыылар (астма, гипертония, сириһии), ыарыыны тохтотуу, химиотерапия кэнниттэн буолар ханнык эрэ таһымнары суох оҥоруу.
-* '''Психологияҕа''': фобиялар, стресс, посттравматическай стресс расстройствота, үөрүү-көҥүл буолбатах синдром, табахтааһыны уонна араас дьааттаныыны тохтотуу.
-* '''Спортка''': психологическай бэлэмнэнии, концентрацияны тупсарыы, кыайыы-хотуу санаатын күүһүрдүү.
-* '''Педагогикаҕа''': үөрэххэ мотивацияны үөскэтии, информацияны умнуллубат гына иҥэрии.
-* '''Криминалистикаҕа''': гипноз сүбэтинэн (гипнорепродукция) кылгас кэмҥэ умнуллубут түбэлтэлэри (ол курдук көрбүт-истэбит дьон этиилэрин) хос быһаарыы.
-== Россия (Саха Өрөспүүбүлүкэтэ) юридическай статуһа ==
+Гипнозну бир неча тюрлюсю барды:
-Россия Федерациятыгар гипнозу туттуу '''Медицина үлэтин туһунан''' федеральнай законнарынан, ону таһынан психолог уонна психотерапевт үлэлиир бырааптарын туһунан нормативнай актардарынан быһаарыллар. Гипнозу медицинскай сыалга — психотерапия көрүҥүнэн — лицензиялаах медицинскай тэрилтэлэргэ эрэ (психоневрологическай диспансердар, поликлиникалар, частнай клиникалар) ылыныллыан сөп. Гипнозу оҥорор специалист медицинскай психолог, психиатр эбэтэр психотерапевт буолуохтаах, кинилэр профильнай үөрэхтээхтэр, сертификаттаахтар.
+* '''Классик (директив) гипноз''' — бу усулда гипнолог ачыкъ буйрукъла (ишлетмеле) береди, пациент аланы атхарыргъа мажбур болады.
+* '''Эриксон гипнозу''' (американ психотерапевт Милтон Эриксон аты бла) — джумшакъ, окъшаула бла, макъала бла ишлейди, пациентни кёзюу бла келишиуге негизленеди.
+* '''Регрессив гипноз''' — пациентни эслерине, ол тургъан заманлагъа (балалыкъгъа, туугъанлыкъгъа) къайтарыргъа боллукъду. Быллай усулну макъсады — психология травмаланы тюбюн табыргъа. Кёбюрек билгиле [[Регрессия гипноз|Регрессия гипноз]] статьяда.
+* '''Самогипноз (аутоген тренировка)''' — адамны кеси-кесине гипноз халгъа кириуюдю, бу усулну стрессге къаршчы, релаксация этиуде кеннге къулланадыла.
-Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр гипнозу медицинскай психологтар уонна психотерапевттар [[Саха Өрөспүүбүлүкэтин Дьоруойа аатынан Национальнай кыһаллыылаах ыарыылар түмэттэрэ|Национальнай кыһаллыылаах ыарыылар түмэттэрин]] клиникаларыгар, ону таһынан частнай психологическай көмө центрыгар туттуллар. «Шарлатанство уонна эмтээх буолбатах ыарыыны эмтиир» диэн Уголовнай кодекс 235-с статьятынан гипнозу лицензия суох туһаныы хаайыыга тириэрдиэн сөп. Ол иһин республикаҕа гипнозу оҥорор специалист бырааптарын ылыныы '''Саха Өрөспүүбүлүкэтин Доруобуйа харыстабылын министиэристибэтэ''' контроллуур.
+== Илим излеуле ==
-== Култуураҕа сыһыан ==
+Илим гипнозну нейрофизиология негзин излейди. МРТ сканерле бла этилген излеуле гипноз заманда мияны ишлеуу джангырагъанын, айрым бёлеклерини (кёзюу бла байламлы префронтал кора) активлиги тюшгенин, эмда башха бёлеклерини (дефолт режимни системасы) активлиги кётерлигенин кёргюзгенди. Россияда гипнозну излеуле И. П. Павловну, В. М. Бехтеревни эмда аны учениклерини ишлеринде баямланнганды. Халкъларыбызны арасында гипноз бла байламлы илимий конференцияла Нальчикде эмда Черкесскде болурадыла, Россияны Психология илимле академиясыны Кавказ бёлюмюню джыйылыуларында.
-Саха сирин олохтоохторун култууратыгар өй-санаа, ийэ кут уонна гипнозка майгынныыр феноменнар бааллар. Традиционнай саха өйүгэр-санаатыгар '''ытык''', '''алгыс''', '''кут-сүр үөрэҕэ''' диэн өйдөбүллэр бааллар, онно киһи өйө-санаата, ийэ кута ылар оруола суолталаах. Алгысчыт (благословляющай) этиитэ киһиэхэ дьайар күүһэ гипнотическай суггестияны санытар. Ол гынан баран, билигин култуураҕа гипнозка сыһыан икки араастаах: сорохтор гипнозу наукаҕа олоҕуран турар психологическай практика курдук көрөллөр, онтон атыттар гипнозу «дьадаҥы күүскэ», «сүһүөххэ» сыһыаннаах диэн сэрэнииллэр. Православнай таҥара дьиэтэ эмиэ гипнозу сэрэнэр, оттон официальнай медицина гипнозу психотерапия биир сүрүн салаатынан билинэр.
-== Россия (Саха Өрөспүүбүлүкэтэ) биллиилээх практиктара ==
+== Къулланыуу ==
-Республикаҕа гипнозу туттар биллиилээх специалистар:
-* '''Иванов Петр Семенович''' — Якутскайга психотерапевт, медицина наукатын кандидата, 30-н тахса сыл устата гипнозу клиническай психологияҕа туттар, стресс эмтээһинигэр аналлаах.
-* '''Сидорова Мария Николаевна''' — медицинскай психолог, [[Якутскай]] психологическай көмө центрын үлэһитэ, эриксоновскай гипноз специалиһа, ыал олоҕор психологияҕа консультацияны оҥорор.
-* '''Васильев Афанасий Дмитриевич''' — психиатр-нарколог, гипнозу табахтааһыны уонна алкоголизмы эмтииргэ туттар, республика наркологическай диспансерын үлэһитэ.
-* '''Николаев Иннокентий Петрович''' — [[Москва]]ттан кэлбит психотерапевт, Якутскайга семинардары ыытар, регрессивнай гипноз специалиһа, '''[[Регрессия гипноза]]''' диэн ыстатыйа ааптара.
-Ону таһынан республикаҕа психолог уонна психотерапевт ассоциациялара үлэлииллэр, онно гипнозу туһунан үөрэххэ-билиигэ семинардар ыытыллар.
+Гипнозну медицинада эмда психологияда кеннге къулланадыла:
+* '''Медицинада''': хроник агърылагъа къаршчы, психосоматика авыруланы (бронхиал астма, гипертония) эмлеуде, наркологияда (тамакъ ичинден арыуда), стоматологияда (анестезия киби).
+* '''Психологияда эмда психотерапияда''': фобияланы, паническа атакаланы, депрессияны, стрессни эмлеуде, ойнау-кёбюрюу терапия киби.
+* '''Спортда''': спортчуланы психология джаны бон даярларгъа, концентрацияны джандырыргъа.
+* '''Педагогикада''': окуу процесстен келген стрессни алыргъа.
+'''Кабарда-Малкъарда эмда Къарачай-Черкесде''' гипнозну медицина учреждениеледе къулланадыла: Нальчикни Республика клиника больницасында, Черкесскни психоневрология диспансеринде, республикаланы наркология диспансерлеринде. Республикаланы саулукъ сакълау министерстволары гипнотерапияны лицензиялы профессионалла бла эмда медицина стандартла бла келишиуун кютедиле.
+== Россияда (Кабарда-Малкъарда эмда Къарачай-Черкесде) юридик статусу ==
+Россия Федерацияда гипноз медицина практикасыны бир бёлюмюдю. Аны джюрютюую '''«Основы законодательства Российской Федерации об охране здоровья граждан»''' закон бла, эмда медицина ишни лицензия этиу бла регламентленеди. Гипноз бла амал этир ючюн врачны жогъаръы медицина билими болургъа керекди, аны ичинде психиатрияны неда психотерапияны специализациясы.
+Кабарда-Малкъарда эмда Къарачай-Черкесде гипнозну медицина учреждениеледе психотерапевтле, психиатрла эмда наркологла къулланадыла. Республикаланы саулукъ сакълау министерстволары былай усулну лицензия этиледиле. Гипнозну медицина сыртында (шоу-программалада, публик кёрюнюуледе) джюрютюую регламентленеди эмда аны ючюн организаторлагъа айры разрешениеле керекдиле, себеб пациентни психикасына зыян этмез ючюн.
+== Маданият къараш ==
+Кавказ халкъланы маданиятында, ол къум эмда джырлада, «окъуу» (джадыу), «сёз бла эмлеу» концепцияла барды, ала гипнозгъа окъшайдыла. Алай а гипнозну илимий формасы халкъыбызгъа джангыды. Кёбюсюне аны медицина усул киби къабыл этедиле, алай бир къауум адамла, динчи кёзюу бла, гипнозну исламгъа къаршчы деп санайдыла, себеб аны ичинде адамны эркин ниети башхагъа бериледи. Республикаланы дин ишлери бла байламлы органлары (муфтиятла) гипнозну медицина макъсада къулланыуун джарашдырадыла, алай аны магия бла байламсыз этиб кёредиле.
+== Россияны (Кабарда-Малкъар эмда Къарачай-Черкесни) белгили практикантлары ==
+Республикалабызда гипноз бла бир неча профессионал амал этиб турадыла:
+* '''Ислам Х. М.''' — Кабарда-Малкъар Республиканы саулукъ сакълау министерствосуну аллында тургъан, психиатр-нарколог, гипнозну наркологияда кеннге къулланнганды.
+* '''Батчаева Ф. М.''' — Нальчикде психотерапевт, республиканы психотерапевтле ассоциациясыны члени, гипнотерапия бла айрыгъына психосоматика авыруланы эмлейди.
+* '''Къарасова Л. З.''' — Черкесскде клиникалы психолог, эриксон гипнозну усулларын къулланады, стресс менеджмент бла амал этиб турады.
+* '''Джандулатов Ю. А.''' — Къарачай-Черкес Республиканы наркология диспансерини врач-психотерапевти, гипнозну тамакъ ичинден арыу программалада актив къулланады.
+Бу специалистле республикаланы илимий журналларында статьяла джазыб, практикантла ючюн семинарла ётедиле.
+== Дагъыда къарагъыз ==
-== Өссө көр ==
-* [[Психология]]
 * [[Психотерапия]]
-* [[Нейролингвистическай программирование]]
+* [[Психиатрия]]
-* [[Регрессия гипноза]]
+* [[Наркология]]
+* [[Регрессия гипноз]]
+* [[Аутоген тренировка]]
+* [[Неврология]]
 * [[Суггестия]]
-* [[Ийэ кут]]
-* [[Саха өйүн-санаатын үөрэҕэ]]
-== Сигэлэр ==
+[[Категория:Гипноз]]
-* «Гипноз: теория уонна практика» — Россия психологовтарын ассоциациятын ыстатыйата.
+[[Категория:Психология]]
-* Саха Өрөспүүбүлүкэтин Доруобуйа харыстабылын министиэристибэтин психологическай көмө туһунан информацията.
-* Национальнай кыһаллыылаах ыарыылар тү