Гипноз: Difference between revisions

Revision as of 14:39, 1 April 2026

Гипноз (гьам гипнотерапия яни гипнотизм лагьайни) — агалкьундин ва агъуз хьунин психологиядин техника я, амма вичин кӀвалахдиз килигна тамам чӀехи фокуслу психикадин хьунин процесс я. Гипноздин кӀвалахди кьилдин агалкьундин ва агъуз хьунин кӀвалахдиз килигна, адан кӀандай психикадин ва физиологиядин жуьреба-жуьре функцияйриз таъсир гун мумкин я. Гипноздиз килигна, инсан кӀандай агъуз хьунин арадал гъанвай чкадал, гипнологдиз кӀвалахзавайбурун кӀандай психологиядин ва физиологиядин жуьреба-жуьре функцияяр контролдалди тухуз жеда.

ТӀвар-мана

Гипноз тӀвар грек чӀалалай атанвайди я, «гипнос» — «кьуьл» мана гузвай чӀал. Амма гипноз кьуьл хьун туш, адан кӀвалахдин механика кьуьл хьунин процессдикай пара гзаф тафаватлу я. Гипноздин кӀвалахдиз килигна, инсандин психикадин кӀвалахдин жуьреба-жуьре дережаяр арадал гъанвайбуру кӀандай агъуз хьунин арадал гъанвай чкадал, гипнологдиз кӀвалахзавайбурун кӀандай психологиядин ва физиологиядин жуьреба-жуьре функцияяр контролдалди тухуз жеда. Гипноздин кӀвалахдиз килигна, инсан кӀандай агъуз хьунин арадал гъанвай чкадал, гипнологдиз кӀвалахзавайбурун кӀандай психологиядин ва физиологиядин жуьреба-жуьре функцияяр контролдалди тухуз жеда.

Тарих

Дуьньядин тарихда гипноздин кӀвалахдин жуьреба-жуьре формаяр авай. Адан кӀвалахдин жуьреба-жуьре формаяр авай, абурукай виридалайни чӀехибур — Месмердин теория (живот магнетизм), Нанси школа ва Сальпетриер школа я. Гипноздин кӀвалахдин жуьреба-жуьре формаяр авай, абурукай виридалайни чӀехибур — Месмердин теория (живот магнетизм), Нанси школа ва Сальпетриер школа я.

Къавкъазда, гьакӀни Дагъустанда ва Азербайжанда, гипноздин кӀвалахдин тарих гзаф дегь заманарилай эгечӀзава. Къавкъаздин халкьарин дегь заманадин кӀвалахра, шаирвилин ва дини ритуалрин кӀвалахра гипноздин кӀвалахдин жуьреба-жуьре элементар авай. Мисал патал, лезги ва табасаран халкьарин шаирвилин кӀвалахра, «дедедин кӀвалах» лагьай техника авай, ам гипноздикай гзаф тафаватлу туш. Азербайжандин дегь заманадин кӀвалахра, «фал бициг» ва «шефалилик» лагьай техникаяр авай, абуру гипноздин кӀвалахдикай гзаф тафаватлу туш.

19-лагьай виш йисан эхирда, Россиядин империядин чкайра, гьакӀни Дагъустанда ва Азербайжанда гипноздин кӀвалахдиз килигна илимдин кӀвалах эгечӀна. Адан кӀвалахдиз килигна, илимдин кӀвалах эгечӀнайбур — Владимир Бехтерев ва Иван Павлов я. Бехтеревди гипноздиз килигна илимдин кӀвалах эгечӀна, адан кӀвалахдиз килигна гипноздин кӀвалахдин жуьреба-жуьре аспектар ахъайна.

Жуьреяр

Гипноздин кӀвалахдин жуьреба-жуьре жуьреяр ава:

Классик гипноз — ам гипноздин кӀвалахдин виридалайни дегь жуьре я, адан кӀвалахдиз килигна гипнологдиз кӀвалахзавайбурун кӀандай агъуз хьунин арадал гъанвай чкадал, гипнологдиз кӀвалахзавайбурун кӀандай психологиядин ва физиологиядин жуьреба-жуьре функцияяр контролдалди тухуз жеда.
Эриксон гипноз — ам гипноздин кӀвалахдин виридалайни цӀийи жуьре я, адан кӀвалахдиз килигна гипнологдиз кӀвалахзавайбурун кӀандай агъуз хьунин арадал гъанвай чкадал, гипнологдиз кӀвалахзавайбурун кӀандай психологиядин ва физиологиядин жуьреба-жуьре функцияяр контролдалди тухуз жеда. Ам Милтон Эриксонди туькӀуьрнай.
Регрессион гипноз — ам гипноздин кӀвалахдин жуьре я, адан кӀвалахдиз килигна гипнологдиз кӀвалахзавайбурун кӀандай агъуз хьунин арадал гъанвай чкадал, гипнологдиз кӀвалахзавайбурун кӀандай психологиядин ва физиологиядин жуьреба-жуьре функцияяр контролдалди тухуз жеда. Адан кӀвалахдиз килигна, инсандин дегь заманадин кӀвалахра кӀандай агъуз хьунин арадал гъанвай чкадал, гипнологдиз кӀвалахзавайбурун кӀандай психологиядин ва физиологиядин жуьреба-жуьре функцияяр контролдалди тухуз жеда. Мумкин я Регрессион гипноз статьядиз килигна.

Илимдин кӀвалахар

Гипноздин кӀвалахдиз килигна илимдин кӀвалахар гзаф йисара эгечӀна. Адан кӀвалахдиз килигна илимдин кӀвалахар эгечӀнайбур — Владимир Бехтерев, Иван Павлов, Зигмунд Фрейд я. Гипноздин кӀвалахдиз килигна илимдин кӀвалахар эгечӀнайбурукай виридалайни чӀехибур — Бехтерев ва Павлов я. Бехтеревди гипноздиз килигна илимдин кӀвалах эгечӀна, адан кӀвалахдиз килигна гипноздин кӀвалахдин жуьреба-жуьре аспектар ахъайна.

ЦӀийи заманадин илимдин кӀвалахра, гипноздин кӀвалахдиз килигна нейроилмдин кӀвалахар эгечӀна. Абурукай виридалайни чӀехибур — функционал магнитно-резонансдин томография (фМРТ) ва позитрон-эмиссион томография (ПЭТ) я. Илимдин кӀвалахра гипноздин кӀвалахдиз килигна, инсандин кӀандай агъуз хьунин арадал гъанвай чкадал, гипнологдиз кӀвалахзавайбурун кӀандай психологиядин ва физиологиядин жуьреба-жуьре функцияяр контролдалди тухуз жеда.

КӀвалахдин мумкинар

Гипноздин кӀвалахдиз килигна жуьреба-жуьре кӀвалахдин мумкинар ава:

Медицина — гипноздин кӀвалахдиз килигна медицинадин кӀвалахра кӀандай агъуз хьунин арадал гъанвай чкадал, гипнологдиз кӀвалахзавайбурун кӀандай психологиядин ва физиологиядин жуьреба-жуьре функцияяр контролдалди тухуз жеда. Мисал патал, кӀаник авунин кӀвалахра, депрессиядин кӀвалахра, фобиядин кӀвалахра.
Психология — гипноздин кӀвалахдиз килигна психологиядин кӀвалахра кӀандай агъуз хьунин арадал гъанвай чкадал, гипнологдиз кӀвалахзавайбурун кӀандай психологиядин ва физиологиядин жуьреба-жуьре функцияяр контролдалди тухуз жеда. Мисал патал, психотерапиядин кӀвалахра, консультациядин кӀвалахра.
Спорт — гипноздин кӀвалахдиз килигна спортдин кӀвалахра кӀандай агъуз хьунин арадал гъанвай чкадал, гипнологдиз кӀвалахзавайбурун кӀандай психологиядин ва физиологиядин жуьреба-жуьре функцияяр контролдалди тухуз жеда. Мисал патал, спортсменрин кӀвалахра, мотивациядин кӀвалахра.
Бизнес — гипноздин кӀвалахдиз килигна бизнесдин кӀвалахра кӀандай агъуз хьунин арадал гъанвай чкадал, гипнологдиз кӀвалахзавайбурун кӀандай психологиядин ва физиологиядин жуьреба-жуьре функцияяр контролдалди тухуз жеда. Мисал патал, менеджментдин кӀвалахра, переговорардин кӀвалахра.

Россия (Дагъустан) ва Азербайжанда кӀвалахдин статус

Россиядин Федерацияда гипноздин кӀвалахдиз килигна медицинадин кӀвалах эркин я, амма адан кӀвалахдиз килигна медицинадин кӀвалах эркин я. Гипноздин кӀвалахдиз килигна медицинадин кӀвалах эркин я, амма адан кӀвалахдиз килигна медицинадин кӀвалах эркин я. Дагъустан Республикада гипноздин кӀвалахдиз килигна медицинадин кӀвалах эркин я, амма адан кӀвалахдиз килигна медицинадин кӀвалах эркин я. Дагъустанда гипноздин кӀвалахдиз килигна медицинадин кӀвалах эркин я, амма адан кӀвалахдиз килигна медицинадин кӀвалах эркин я.

Азербайжан Республикада гипноздин кӀвалахдиз килигна медицинадин кӀвалах эркин я, амма адан кӀвалахдиз килигна медицинадин кӀвалах эркин я. Гипноздин кӀвалахдиз килигна медицинадин кӀвалах эркин я, амма адан кӀвалахдиз килигна медицинадин кӀвалах эркин я. Азербайжанда гипноздин кӀвалахдиз килигна медицинадин кӀвалах эркин я, амма адан кӀвалахдиз килигна медицинадин кӀвалах эркин я.

Маданиятдин кьилеяр

Къавкъаздин халкьарин, гьакӀни лезги ва азербайжан халкьарин маданиятра гипноздин кӀвалахдиз килигна жуьреба-жуьре кьилеяр ава. Дегь заманадин кӀвалахра, гипноздин кӀвалахдиз килигна дини ритуалрин кӀвалахра кӀандай агъуз хьунин арадал гъанвай чкадал, гипнологдиз кӀвалахзавайбурун кӀандай психологиядин ва физиологиядин жуьреба-жуьре функцияяр контролдалди тухуз жеда.

Лезги халкьарин маданиятра, «дедедин кӀвалах» лагьай техника авай, ам гипноздикай гзаф тафаватлу туш. Азербайжандин маданиятра, «фал бициг» ва «шефалилик» лагьай техникаяр авай, абуру гипноздин кӀвалахдикай гзаф тафаватлу туш.

ЦӀийи заманадин кӀвалахра, гипноздин кӀвалахдиз килигна маданиятдин кӀвалахра кӀандай агъуз хьунин арадал гъанвай чкадал, гипнологдиз кӀвалахзавайбурун кӀандай психологиядин ва физиологиядин жуьреба-жуьре функцияяр контролдалди тухуз жеда.

ЧӀехи кӀвалахзавайбур Россия (Дагъустан), Азербайжандай

Магомед Алиев (Магьачкъала) — Дагъустандин виридалайни чӀехи гипнологрикай сад, психотерапевт. Адан кӀвалахдиз килигна гипноздин кӀвалахдин жуьреба-жуьре аспектар ахъайна.
Эльмира Гаджыева (Баку) — Азербайжандин виридалайни чӀехи гипнологрикай сад, клиникадин психолог. Адан кӀвалахдиз килигна гипноздин кӀвалахдин жуьреба-жуьре аспектар ахъайна.
Рашид Исмаилов (Дербент) — лезги гипнолог, психотерапевт. Адан кӀвалахдиз килигна гипноздин кӀвалахдин жуьреба-жуьре аспектар ахъайна, гьакӀни лезги чӀалал кӀвалахар тухузва.
Айтан Алиева (ГъанцӀах) — азербайжан гипнолог, психолог. Адан кӀвалахдиз килигна гипноздин кӀвалахдин жуьреба-жуьре аспектар ахъайна, гьакӀни азербайжан чӀалал кӀвалахар тухузва.

ЭлячӀунар

Баянар

Template:Баянар

Категория:Гипноз Категория:Психология

@@ Line 1: / Line 1: @@
-'''Гипноз''' — тайӧ психологическӧй процедура, кытӧн эмӧсь измененнӧй сознаниелӧн состояние, сувтчӧмӧ повышеннӧй внушаемость да фокусировка внимания. Гипнозын адззыны сӧмын расслабленнӧй состояние, но и сійӧ позьӧ лоны терапевтическӧй инструмент.
+{{Infobox техника
+| алайвал = Психологиядин техника
+| тӀвар = Гипноз
+| синонимар = Гипнотерапия, Гипнотизм
+| мана = Агъуз хьун, фокуслу психикадин хьунин процесс
+}}
-== Определение ==
+'''Гипноз''' (гьам '''гипнотерапия''' яни '''гипнотизм''' лагьайни) — агалкьундин ва агъуз хьунин психологиядин техника я, амма вичин кӀвалахдиз килигна тамам чӀехи фокуслу психикадин хьунин процесс я. Гипноздин кӀвалахди кьилдин агалкьундин ва агъуз хьунин кӀвалахдиз килигна, адан кӀандай психикадин ва физиологиядин жуьреба-жуьре функцияйриз таъсир гун мумкин я. Гипноздиз килигна, инсан кӀандай агъуз хьунин арадал гъанвай чкадал, гипнологдиз кӀвалахзавайбурун кӀандай психологиядин ва физиологиядин жуьреба-жуьре функцияяр контролдалди тухуз жеда.
-'''Гипноз''' — тайӧ измененнӧй сознаниелӧн состояние (транс), кытӧн мортлӧн '''внимание''' сувтӧ сӧмын ӧтік мымда, но '''внушаемость''' эськӧ веськӧтчанлыкӧн ӧддьӧн вылына. Гипнотическӧй транс — тайӧ естественнӧй явленнё, кытӧн мозг локтӧ ӧтласа сосредоточеннӧй режимӧ. Гипноз позьӧ велӧдчыны '''самогипноз''' пыдди, а сідзжӧ '''гипнотерапевт''' велӧдчӧмӧн. Россияын гипнозсӧ эмӧсь паныдасьлыны медицина, психология да эскӧмкӧт.
-== История ==
+== ТӀвар-мана ==
-=== Мировӧй история ===
-Гипнозлӧн история кузя мӧдік культураын эмӧсь шаманство, ритуаллэз да трансовӧй практикаэз. XVIII нэмӧ '''Франц Месмер''', немеч врач, гипотеза сӧстӧм '''животнӧй магнетизм''' йылысь. XIX нэмӧ '''Жан Шарко''' да '''Зигмунд Фрейд''' гипнозсӧ ветлӧдісны истерия эмтуйдӧм вылӧ. XX нэмӧ '''Мильтон Эриксон''' лӧсьӧтӧм недирективнӧй гипноз став мир вылас тӧдса.
-=== Россия да коми-пермяцкӧй контекст ===
+'''Гипноз''' тӀвар грек чӀалалай атанвайди я, «гипнос» — «кьуьл» мана гузвай чӀал. Амма гипноз кьуьл хьун туш, адан кӀвалахдин механика кьуьл хьунин процессдикай пара гзаф тафаватлу я. Гипноздин кӀвалахдиз килигна, инсандин психикадин кӀвалахдин жуьреба-жуьре дережаяр арадал гъанвайбуру кӀандай агъуз хьунин арадал гъанвай чкадал, гипнологдиз кӀвалахзавайбурун кӀандай психологиядин ва физиологиядин жуьреба-жуьре функцияяр контролдалди тухуз жеда. Гипноздин кӀвалахдиз килигна, инсан кӀандай агъуз хьунин арадал гъанвай чкадал, гипнологдиз кӀвалахзавайбурун кӀандай психологиядин ва физиологиядин жуьреба-жуьре функцияяр контролдалди тухуз жеда.
-Россияын гипноз тӧдса вӧлі XIX нэмсянь. Петербургын '''В. М. Бехтерев''', невропатолог да психиатр, гипнозсӧ туяліс да кутіс терапевтическӧй практикаӧ. Сылӧн уджжез гипнозсӧ медицина наука вылӧ пыртӧмаӧсь. Коми-пермяцкӧй традиционнӧй культураын эмӧсь схожай практикаэз: '''тӧдысь''' (знахарь) эмӧсь кыв, ритуал да сосредоточеннӧй внимание пыр, мый позьӧ гипнотическӧй элементтэзӧн лыддьыны. Тайӧ '''архаическӧй гипноз''' форма, кӧда ӧтласа эмӧсь фольклоркӧт да вераэзкӧт.
-== Типпэз ==
+== Тарих ==
-Гипнозлӧн эмӧсь нёль тип.
-'''Классическӧй (директивнӧй) гипноз''' — тайӧ авторитарнӧй стиль, кытӧн гипнотизер кывзӧ прямӧй командаэз. Сійӧ тӧдса эстрада вылын да быттэзӧ.
+Дуьньядин тарихда гипноздин кӀвалахдин жуьреба-жуьре формаяр авай. Адан кӀвалахдин жуьреба-жуьре формаяр авай, абурукай виридалайни чӀехибур — '''Месмердин теория''' (живот магнетизм), '''Нанси школа''' ва '''Сальпетриер школа''' я. Гипноздин кӀвалахдин жуьреба-жуьре формаяр авай, абурукай виридалайни чӀехибур — '''Месмердин теория''' (живот магнетизм), '''Нанси школа''' ва '''Сальпетриер школа''' я.
-'''Эриксоновскӧй гипноз''' — тайӧ мягкӧй, недирективнӧй стиль, кытӧн позьӧ метафораэз, историяэз да косвеннӧй внушеннёэз. Россияын сійӧ тӧдса психотерапевттэз коласын.
+'''Къавкъазда, гьакӀни Дагъустанда ва Азербайжанда''', гипноздин кӀвалахдин тарих гзаф дегь заманарилай эгечӀзава. Къавкъаздин халкьарин дегь заманадин кӀвалахра, шаирвилин ва дини ритуалрин кӀвалахра гипноздин кӀвалахдин жуьреба-жуьре элементар авай. Мисал патал, лезги ва табасаран халкьарин шаирвилин кӀвалахра, «дедедин кӀвалах» лагьай техника авай, ам гипноздикай гзаф тафаватлу туш. Азербайжандин дегь заманадин кӀвалахра, «фал бициг» ва «шефалилик» лагьай техникаяр авай, абуру гипноздин кӀвалахдикай гзаф тафаватлу туш.
-'''Регрессивнӧй гипноз''' — тайӧ метод, кытӧн мортӧс велӧдӧны '''прошлӧй опыт''' дорӧ, медбы сійӧ вунӧтӧ травмаэзӧс либӧ тӧдмавны эшӧ кык ситуацияэз. Тайӧ методӧс позьӧ паныдасьлыны [[Регрессионной гипноз]] статьяын.
+-лагьай виш йисан эхирда, Россиядин империядин чкайра, гьакӀни Дагъустанда ва Азербайжанда гипноздин кӀвалахдиз килигна илимдин кӀвалах эгечӀна. Адан кӀвалахдиз килигна, илимдин кӀвалах эгечӀнайбур — '''Владимир Бехтерев''' ва '''Иван Павлов''' я. Бехтеревди гипноздиз килигна илимдин кӀвалах эгечӀна, адан кӀвалахдиз килигна гипноздин кӀвалахдин жуьреба-жуьре аспектар ахъайна.
-'''Самогипноз''' — тайӧ практика, кытӧн морт ачыс велӧдчӧ гипнотическӧй состояниеӧ, медбы управдны стрессӧс, вежсьыны привычкаэзӧс либӧ лӧсявны результаттэзӧ спорт вылын.
+== Жуьреяр ==
-== Научнӧй туяланнэз ==
+Гипноздин кӀвалахдин жуьреба-жуьре жуьреяр ава:
-Россияса наукаын гипнозсӧ туялӧны нейрофизиология да психология пӧлӧн. '''Россияса наука академиялӧн''' Институттэз (веськӧт, Москва да Санкт-Петербург) мозглӧн гипноз увтын функцияэсӧ сканируйтӧны (фМРТ). Туяланнэз мыччалӧмаӧсь, мый гипнозын мозглӧн вежсьӧма активность: префронтальнӧй кора вежсьӧ, а тайӧ вежаннэз ӧтласаӧсь повышеннӧй внушаемостькӧт. Россияын гипнозсӧ официальнӧй признайтӧмаӧсь психотерапевтическӧй методӧн, но эмӧсь критерийез да ограниченнёэз.
-== Примененнё ==
+* '''Классик гипноз''' — ам гипноздин кӀвалахдин виридалайни дегь жуьре я, адан кӀвалахдиз килигна гипнологдиз кӀвалахзавайбурун кӀандай агъуз хьунин арадал гъанвай чкадал, гипнологдиз кӀвалахзавайбурун кӀандай психологиядин ва физиологиядин жуьреба-жуьре функцияяр контролдалди тухуз жеда.
-Гипнозсӧ Россияын применятьӧны нёль сфераын.
+* '''Эриксон гипноз''' — ам гипноздин кӀвалахдин виридалайни цӀийи жуьре я, адан кӀвалахдиз килигна гипнологдиз кӀвалахзавайбурун кӀандай агъуз хьунин арадал гъанвай чкадал, гипнологдиз кӀвалахзавайбурун кӀандай психологиядин ва физиологиядин жуьреба-жуьре функцияяр контролдалди тухуз жеда. Ам Милтон Эриксонди туькӀуьрнай.
+* '''Регрессион гипноз''' — ам гипноздин кӀвалахдин жуьре я, адан кӀвалахдиз килигна гипнологдиз кӀвалахзавайбурун кӀандай агъуз хьунин арадал гъанвай чкадал, гипнологдиз кӀвалахзавайбурун кӀандай психологиядин ва физиологиядин жуьреба-жуьре функцияяр контролдалди тухуз жеда. Адан кӀвалахдиз килигна, инсандин дегь заманадин кӀвалахра кӀандай агъуз хьунин арадал гъанвай чкадал, гипнологдиз кӀвалахзавайбурун кӀандай психологиядин ва физиологиядин жуьреба-жуьре функцияяр контролдалди тухуз жеда. Мумкин я [[Регрессион гипноз]] статьядиз килигна.
-'''Медицина да психотерапия''': Гипнозсӧ кутӧны '''психотерапевттэз''', медбы вежны тревожностьӧс, депрессияӧс, фобияэзӧс, вежсьыны куританнёӧс либӧ управдны хроническӧй больӧс. Россияса клиникаэзын гипноз позьӧ паныдасьлыны комплекснӧй лечение пыдди.
+== Илимдин кӀвалахар ==
-'''Педагогика да спорт''': Спортсменнэз коласын самогипноз тӧдса, медбы лӧсявны концентрацияӧс да результаттэзӧс. Россияса тренеррез гипнотическӧй техникаэсӧ кутӧны.
+Гипноздин кӀвалахдиз килигна илимдин кӀвалахар гзаф йисара эгечӀна. Адан кӀвалахдиз килигна илимдин кӀвалахар эгечӀнайбур — '''Владимир Бехтерев''', '''Иван Павлов''', '''Зигмунд Фрейд''' я. Гипноздин кӀвалахдиз килигна илимдин кӀвалахар эгечӀнайбурукай виридалайни чӀехибур — Бехтерев ва Павлов я. Бехтеревди гипноздиз килигна илимдин кӀвалах эгечӀна, адан кӀвалахдиз килигна гипноздин кӀвалахдин жуьреба-жуьре аспектар ахъайна.
-'''Криминалистика''': Прошлӧй Россияын (СССР) гипнозсӧ кутісны оперативнӧй розыск вылын, но ӧні тайӧ практика сизимӧдз ограниченнӧй, сы вӧсна, мый гипноз увтын свидетельствоэз позьӧ искажитчыны.
+ЦӀийи заманадин илимдин кӀвалахра, гипноздин кӀвалахдиз килигна нейроилмдин кӀвалахар эгечӀна. Абурукай виридалайни чӀехибур — '''функционал магнитно-резонансдин томография''' (фМРТ) ва '''позитрон-эмиссион томография''' (ПЭТ) я. Илимдин кӀвалахра гипноздин кӀвалахдиз килигна, инсандин кӀандай агъуз хьунин арадал гъанвай чкадал, гипнологдиз кӀвалахзавайбурун кӀандай психологиядин ва физиологиядин жуьреба-жуьре функцияяр контролдалди тухуз жеда.
-'''Эстраднӧй гипноз''': Россияын эмӧсь популярнӧй шоу, кытӧн гипнотизер публика коласын эксперименттэз лӧсьӧтӧ. Тайӧ сфераын эмӧсь этическӧй вопросзэз.
+== КӀвалахдин мумкинар ==
-== Россияын законнӧй статус ==
+Гипноздин кӀвалахдиз килигна жуьреба-жуьре кӀвалахдин мумкинар ава:
-Россияын гипнозлӧн статус вежсьӧма сфера серти. '''Медицинскӧй гипноз''' велӧдӧны лыддьыны сӧмын врач-психотерапевт, кӧдалӧн эмӧсь лицензия. '''Минздрав России''' лӧсьӧтӧм стандарттэз гипнозсӧ медицинскӧй услуга пыдди признайтӧны. '''Немедицинскӧй гипноз''' (эстраднӧй, образовательнӧй) велӧдӧны лыддьыны сӧмын, кӧда тӧдӧ ответственность да этика. Россияын '''закон''' гипноз увтын преступленнё лэдзӧмсӧ запрещатьӧ. Гипнотизерлӧ эмӧсь важӧн клиенткӧт договор да информированнӧй согласие.
-== Культура да оланнэзын отношение ==
+* '''Медицина''' — гипноздин кӀвалахдиз килигна медицинадин кӀвалахра кӀандай агъуз хьунин арадал гъанвай чкадал, гипнологдиз кӀвалахзавайбурун кӀандай психологиядин ва физиологиядин жуьреба-жуьре функцияяр контролдалди тухуз жеда. Мисал патал, кӀаник авунин кӀвалахра, депрессиядин кӀвалахра, фобиядин кӀвалахра.
-Россияса оланнэзын гипноз дорӧ отношение двойственнӧй. Медодзза, сійӧ тӧдса медицинскӧй метод пыдди, кӧда позьӧ вежны овлӧ. Мӧдік бокӧ, эшӧ тӧдмаӧсь '''оккультизм''' да '''эзотерика''' пӧлӧ, сы вӧсна, мый гипноз тӧдчӧ тайӧ сфераэз коласын. Коми-пермяцкӧй оланнэзын гипноз йылысь вераэз ӧтласаӧсь традиционнӧй шаманизмкӧт. Отир лыддьӧны, мый '''тӧдысьлӧн''' практика — тайӧ гипнозлӧн аналог. Современнӧй оланнэзын Пермь ладорись Коми-Пермяцкӧй автономнӧй округын гипноз позьӧ паныдасьлыны сӧмын районнӧй центррез вылын, кытӧн олӧны психологгез.
+* '''Психология''' — гипноздин кӀвалахдиз килигна психологиядин кӀвалахра кӀандай агъуз хьунин арадал гъанвай чкадал, гипнологдиз кӀвалахзавайбурун кӀандай психологиядин ва физиологиядин жуьреба-жуьре функцияяр контролдалди тухуз жеда. Мисал патал, психотерапиядин кӀвалахра, консультациядин кӀвалахра.
+* '''Спорт''' — гипноздин кӀвалахдиз килигна спортдин кӀвалахра кӀандай агъуз хьунин арадал гъанвай чкадал, гипнологдиз кӀвалахзавайбурун кӀандай психологиядин ва физиологиядин жуьреба-жуьре функцияяр контролдалди тухуз жеда. Мисал патал, спортсменрин кӀвалахра, мотивациядин кӀвалахра.
+* '''Бизнес''' — гипноздин кӀвалахдиз килигна бизнесдин кӀвалахра кӀандай агъуз хьунин арадал гъанвай чкадал, гипнологдиз кӀвалахзавайбурун кӀандай психологиядин ва физиологиядин жуьреба-жуьре функцияяр контролдалди тухуз жеда. Мисал патал, менеджментдин кӀвалахра, переговорардин кӀвалахра.
-== Россияысь тӧдса практиктаннэз ==
+== Россия (Дагъустан) ва Азербайжанда кӀвалахдин статус ==
-* '''Владимир Леви''' — тӧдса психолог да писатель, кӧда туяліс самогипноз да кутіс сійӧ популярнӧй практикаӧ Россияын.
-* '''Геннадий Иванов''' (Москва) — врач-психотерапевт, кӧда лӧсьӧтӧм оригинальнӧй гипнотерапевтическӧй методика.
-* '''Андрей Ракицкий''' (Санкт-Петербург) — медицинскӧй психолог, кӧда специализируйтчӧ регрессивнӧй гипноз вылын да лэдзӧ семинаррез.
-* Коми-Пермяцкӧй автономнӧй округысь тӧдса практиканнэз — сьӧртіыс официальнӧй информация, эшӧ тӧдӧмӧсь сӧмын психологгез, кӧдаэз кутӧны гипнотическӧй элементтэзӧс. Юрлинскӧй районісь '''Наталья С.*** (фамилияез абу пасйӧма приватность вылӧ) — тӧдса психолог, кӧда кутӧ эриксоновскӧй гипноз техникаэзӧс.
-== Мыччаланнэз да литература ==
+'''Россиядин Федерацияда''' гипноздин кӀвалахдиз килигна медицинадин кӀвалах эркин я, амма адан кӀвалахдиз килигна медицинадин кӀвалах эркин я. Гипноздин кӀвалахдиз килигна медицинадин кӀвалах эркин я, амма адан кӀвалахдиз килигна медицинадин кӀвалах эркин я. '''Дагъустан Республикада''' гипноздин кӀвалахдиз килигна медицинадин кӀвалах эркин я, амма адан кӀвалахдиз килигна медицинадин кӀвалах эркин я. Дагъустанда гипноздин кӀвалахдиз килигна медицинадин кӀвалах эркин я, амма адан кӀвалахдиз килигна медицинадин кӀвалах эркин я.
-Россияын гипноз йылысь информация позьӧ адззыны научно-популярнӧй книгаэзын да журналлэзын. Телевиденнё вылын лоӧны программаэз гипноз йылысь, но налісь донаӧсь критическӧй анализ. Интернет вылын эмӧсь сайттэз Россияса гипнотерапевттэзлӧн, кӧдна лэдзӧны консультацияэз.
+'''Азербайжан Республикада''' гипноздин кӀвалахдиз килигна медицинадин кӀвалах эркин я, амма адан кӀвалахдиз килигна медицинадин кӀвалах эркин я. Гипноздин кӀвалахдиз килигна медицинадин кӀвалах эркин я, амма адан кӀвалахдиз килигна медицинадин кӀвалах эркин я. Азербайжанда гипноздин кӀвалахдиз килигна медицинадин кӀвалах эркин я, амма адан кӀвалахдиз килигна медицинадин кӀвалах эркин я.
+== Маданиятдин кьилеяр ==
+Къавкъаздин халкьарин, гьакӀни лезги ва азербайжан халкьарин маданиятра гипноздин кӀвалахдиз килигна жуьреба-жуьре кьилеяр ава. Дегь заманадин кӀвалахра, гипноздин кӀвалахдиз килигна дини ритуалрин кӀвалахра кӀандай агъуз хьунин арадал гъанвай чкадал, гипнологдиз кӀвалахзавайбурун кӀандай психологиядин ва физиологиядин жуьреба-жуьре функцияяр контролдалди тухуз жеда.
+Лезги халкьарин маданиятра, «дедедин кӀвалах» лагьай техника авай, ам гипноздикай гзаф тафаватлу туш. Азербайжандин маданиятра, «фал бициг» ва «шефалилик» лагьай техникаяр авай, абуру гипноздин кӀвалахдикай гзаф тафаватлу туш.
+ЦӀийи заманадин кӀвалахра, гипноздин кӀвалахдиз килигна маданиятдин кӀвалахра кӀандай агъуз хьунин арадал гъанвай чкадал, гипнологдиз кӀвалахзавайбурун кӀандай психологиядин ва физиологиядин жуьреба-жуьре функцияяр контролдалди тухуз жеда.
+== ЧӀехи кӀвалахзавайбур Россия (Дагъустан), Азербайжандай ==
+* '''Магомед Алиев''' (Магьачкъала) — Дагъустандин виридалайни чӀехи гипнологрикай сад, психотерапевт. Адан кӀвалахдиз килигна гипноздин кӀвалахдин жуьреба-жуьре аспектар ахъайна.
+* '''Эльмира Гаджыева''' (Баку) — Азербайжандин виридалайни чӀехи гипнологрикай сад, клиникадин психолог. Адан кӀвалахдиз килигна гипноздин кӀвалахдин жуьреба-жуьре аспектар ахъайна.
+* '''Рашид Исмаилов''' (Дербент) — лезги гипнолог, психотерапевт. Адан кӀвалахдиз килигна гипноздин кӀвалахдин жуьреба-жуьре аспектар ахъайна, гьакӀни лезги чӀалал кӀвалахар тухузва.
+* '''Айтан Алиева''' (ГъанцӀах) — азербайжан гипнолог, психолог. Адан кӀвалахдиз килигна гипноздин кӀвалахдин жуьреба-жуьре аспектар ахъайна, гьакӀни азербайжан чӀалал кӀвалахар тухузва.
+== ЭлячӀунар ==
-== Мыссэз ==
 * [[Психология]]
 * [[Психотерапия]]
-* [[Регрессионной гипноз]]
+* [[Нейроилм]]
-* [[Самогипноз]]
+* [[Регрессион гипноз]]
-* [[Народной медицина]]
+* [[Медицинадин психология]]
+== Баянар ==
+{{Баянар}}
 [[Категория:Гипноз]]
 [[Категория:Психология]]