Регрессиялық гипноз

Регрессиялық гипноз (немесе өмір регрессиясы) — бұл адамның жадындағы ертеректегі оқиғаларға, кейде туылғанға дейінгі тәжірибелерге қайта оралу үшін гипноздық трансты пайдаланатын психотерапиялық әдіс. Бұл әдіс көбінесе өткен өмір регрессиясы деп аталады, өйткені пациенттер өздерін басқа уақыт пен орында, басқа тұлға ретінде тәжірибелейтін сеанстарды сипаттайды. Бұл практика Ресейде де, бүкіл әлемде де талқыланады және психология, діни сенімдер және жан қайта түру идеяларының қиылысында орналасқан.

Анықтама

Регрессиялық гипноз — бұл гипноздық транс күйіндегі адамның жадын белгілі бір уақытқа «артқа қайтаруға» бағытталған техника. Ол екі негізгі түрге бөлінеді: жас регрессиясы (осы өмірдегі балалық шаққа оралу) және өткен өмір регрессиясы (осы туылғаннан бұрынғы тұлға ретінде тәжірибелерге қайта оралу). Практиктер бұл әдісті психологиялық травмалардың түбіріне жету, қазіргі өмірдегі мәселелердің себептерін түсіну немесе жанның даму жолын зерттеу үшін қолданады. Бұл әдіс дәстүрлі психотерапияның бір түрі ретінде қарастырылмайды және ғылыми қауымдастықта кеңінен танылмаған.

Тарихы

Өткен өмір регрессиясы идеясы ежелгі діндер мен философияларда кездеседі, бірақ оның қазіргі заманғы терапевтикалық түрі XX ғасырда дамыды.

Америкалық бизнесмен Мори Бернстайннің 1956 жылы жарық көрген «The Search for Bridey Murphy» («Брайди Мерфиді іздеу») кітабы осы саладағы тұңғыш әйгілі жариялық болды. Онда Бернстайн гипноз астындағы әйелдің (Рут Симонс) XIX ғасырдағы Ирландияда өмір сүрген Брайди Мерфи деген әйел ретінде сөйлегенін сипаттады. Бұл кітап өткен өмір регрессиясына деген қызығушылықты үлкен деңгейде оятты.

1980-жылдарда психиатр Брайан Вайсс өзінің «Many Lives, Many Masters» («Көптеген өмірлер, көптеген ұстаздар») кітабын жариялады. Онда ол дәстүрлі терапияға жауап бермейтін пациентін өткен өмір регрессиясы арқылы емдеген тәжірибесін баяндады. Вайсстің жұмысы бұл әдісті терапевтикалық құрал ретінде насихаттауда маңызды рөл атқарды.

Америкалық гипнотерапевт Майкл Ньютон өзінің «Journey of Souls» («Жандардың саяхаты») және «Destiny of Souls» («Жандардың тағдыры») кітаптарында өмірлер аралық кезеңге (LBL) назар аударды. Оның әдісі жанның өмірлер арасындағы «екінші жақта» қалай өмір сүретінін, тәрбиешілермен кездесетінін және келесі өмір үшін жоспар құратынын зерттеуге бағытталған.

Америкалық зерттеуші Долорес Кэннон өзінің «Between Death and Life» («Өлім мен өмір арасында») сияқты көптеген кітаптарында «Терең гипноз» деп аталатын өзіндік әдісін сипаттады. Ол жандармен сөйлесу арқылы жер бетіндегі өмір туралы, тарихи оқиғалар туралы және «жоғарыдағы» рухани ілгерілеме туралы ақпарат алуға тырысты. Оның жұмысы Ресейде де рухани ізденушілер арасында белгілі.

Әдіснама

Регрессиялық гипноз сеансы бірнеше кезеңнен тұрады. Терапевт алдымен пациентті терең жайлану күйіне жеткізу үшін гипноздық индукцияны қолданады. Кейін ол пациентті уақыт бойынша артқа қарай жылжытуды тапсырады – алдымен осы өмірдегі жағымды естеліктерге, содан кейін туылған сәтке, содан кейін одан да ертерекке. Кейбір техникаларда пациенттен өзі туылғаннан бұрынғы өмірді сипаттауы сұралады. Терапевт ашылудағы сценалардың егжей-тегжейін сұрай отырып, басқарады. Сеанстың соңында пациент транстан баяу шығарылады, содан кейін тәжірибесін талқылау жүргізіледі. Кейбір практиктер бұл естеліктерді психологиялық ақталту үшін пайдаланады, ал басқалары оны рухани түсінік ретінде қарастырады.

Түрлері

Регрессиялық гипноздың бірнеше негізгі түрлері бар:

Жас регрессиясы: Бұл пациентті осы өмірдегі, әдетте балалық шақтағы ұмытылған немесе басып тасталған естеліктерге қайтаруға бағытталған. Оны психотерапияда, әсіресе травманы емдеу үшін қолдануға болады.
Өткен өмір регрессиясы (PLR): Бұл ең танымал түрі, онда пациент басқа тарихи кезеңдегі және басқа тұлға ретіндегі өмірді тәжірибелейді деп есептеледі. Мақсаты — қазіргі өмірдегі фобиялар, ауырмаулық, қатынастардағы қиындықтар сияқты мәселелердің себептерін анықтау.
Өмірлер аралық регрессия (LBL): Майкл Ньютоннің әдісі негізінде, бұл түр жанның екі денелі өмір арасындағы кезеңдегі тәжірибесін зерттеуге бағытталған. Сеанс кезінде пациенттер «жандар топтарымен», «тәрбиешілермен» кездесуді, өткен өмірлерін талдауды және келесі инкарнацияны таңдауды сипаттайды.

Ғылыми көзқарас

Дәстүрлі психология мен психиатрия өткен өмір регрессиясын ғылыми дәлелденген терапия ретінде қабылдамайды. Көптеген ғалымдар гипноз астында алынған «өткен өмір естеліктерін» сананың құрылысы ретінде түсіндіреді. Бұл естеліктер кітаптардан, фильмдерден, баяндалған тарихи оқиғалардан алынған ақпараттың, қиялдың және жадтың бірігуінен пайда болуы мүмкін.

Сондай-ақ, гипноз күйіндегі адам терең жайлануға бейім болады және гипнотерапевттің үндеулеріне сезімтал болады, бұл құрылымдық естеліктердің пайда болуына әкелуі мүмкін. Ресей ғылыми ортасында бұл әдіс көбінесе скептицизммен қаралады, оны парапсихологияның немесе жалған ғылымның бір саласы ретінде саралайды. Ресейлік ресми психиатрия оны емдеу әдісі ретінде танымайды.

Жан қайта түруды зерттеу

Өткен өмір естеліктерін зерттеумен айналысатын ғылыми емес сала бар. Ең әйгілі зерттеушілердің бірі — психиатр Иан Стивенсон, ол өзінің жұмысында балалардың өздерінің өткен өмірлері туралы егжей-тегжейлі естеліктерін жазып алды және оларды тарихи деректермен салыстыруға тырысты. Оның жұмысы кейбір адамдар үшін жан қайта түрудың дәлелі ретінде қарастырылса да, ғылыми әдіснамасы сынға ұшырады.

Ресейде жан қайта түру идеясы православийлік христиандық дәстүрде ресми түрде қолдау таппағанымен, халықтың бір бөлігі арасында, соның ішінде буддизм мен жергілікті сенімдерді ұстанатын аймақтарда (мысалы, Бурятия, Тува, Алтай) кең таралған. Сондықтан Ресейде өткен өмір регрессиясына деген қызығушылық кейде діни емес, рухани ізденіс немесе жеке тәжірибе ретінде көрінеді.

Ресейдегі практика

Ресей Федерациясында регрессиялық гипноз нарығы дамып келеді. Оны психологтар, гипнологтар, коучтар және рухани практиктер қолданады. Мәскеу, Санкт-Петербург сияқты ірі қалаларда осы бағыттағы семинарлар, тренингтер өткізіледі. Ресейлік практиктердің арасында бұл саланың негізін салушылардың бірі ретінде белгілі психолог-гипнолог Александр Гришин бар. Сондай-ақ, Владимир Макулов сияқты терапевттер өздерін регрессиялық терапия саласындағы мамандар деп танытады.

Ресейлік медиа кейде бұл тақырыпқа қызығады, оны мистикалық бағдарламаларда немесе әлеуметтік желілердегі рухани мазмұнда көрсетеді. Ресейліктердің бір бөлігі бұл әдісті жеке өсу үшін құрал ретінде қабылдаса, екінші бөлігі оны алаяқтық немесе шарлатандық деп санайды. Ресейлік православийлік шіркеу өткен өмір регрессиясын ашық сынайды, оны адамның жанға қатысты христиандық түсінігіне қайшы келетін, қауіпті практика деп санайды.

Заңды және этикалық мәселелер

Ресейде гипнозды, соның ішінде регрессиялық гипнозды түсіндіру заңы жоқ. Дегенмен, оны медициналық қызмет ретінде жүргізетін адамдар медициналық білімі мен лицензиясына ие болуы керек. Гипнозды емдеу мақсатында қолданғанда, бұл психиатриялық-психотерапевтикалық көмек ретінде реттеледі және тиісті біліктілікті талап етеді.

Этикалық мәселелерге мыналар жатады:

Зиян келтіру мүмкіндігі: Травматикалық «естеліктерді» ашу пациенттің психикалық жағдайын нашарлатуы мүмкін.
Үндеу әсері: Гипнотерапевт тікелей немесе жанама түрде пациенттің «естеліктерін» қалыптастыруы мүмкін.
Шарлатандық тәуекелі: Бұл сала алаяқтар үшін ашық, олар адамдардың сенімділігін пайдаланып, қымбат сеанстарды ұсынады.
Діни қақтығыс: Бұл практика көптеген діни сенімдерге, әсіресе православиелік христиандыққа қайшы келеді.

Сондықтан регрессиялық гипнозға қатысуды шешкенде, адамның өте сақ болуы, практиктердің біліктілігін тексеруі және мүмкін болатын тәуекелдерді түсінуі қажет.

Сондай-ақ қараңыз

Санат:Гипноз Санат:Реинкарнация [[Сана