ການສະກົດຈິດ
Template:ບົດຄວາມສະບັບເຕັມ ການສະກົດຈິດ (Hypnosis) ແມ່ນສະພາວະໜຶ່ງຂອງຈິດໃຈທີ່ມີຄວາມສຸມໃສ່ສູງ, ຄວາມຕື່ນຕົວຕໍ່ຄຳແນະນຳທີ່ໄດ້ຮັບ, ແລະ ຄວາມສາມາດໃນການຕອບສະໜອງຕໍ່ຄຳຊີ້ນຳເຫຼົ່ານັ້ນເພີ່ມຂຶ້ນ. ມັນບໍ່ແມ່ນສະພາວະການນອນຫຼັບ, ແຕ່ເປັນສະພາວະການຜ່ອນຄາຍທີ່ມີຈຸດສຸມສູງ, ຄ້າຍຄືກັບເວລາທີ່ບຸກຄົນໜຶ່ງຈົມຢູ່ໃນການອ່ານປຶ້ມ ຫຼື ດູດຊຶມເຂົ້າໃນຮູບເງົາໃດໜຶ່ງ. ໃນລັດນີ້, ບຸກຄົນຍັງຮູ້ຕົວ ແລະ ມີການຄວບຄຸມຕົນເອງ, ແຕ່ອາດຈະຍອມຮັບຄຳແນະນຳທີ່ສ້າງສັນ ແລະ ເປັນປະໂຫຍດໄດ້ງ່າຍຂຶ້ນ.
ຄຳຈຳກັດຄວາມໝາຍ
ການສະກົດຈິດ ແມ່ນຂະບວນການທາງຈິດຕະສາດ ແລະ ການສື່ສານລະຫວ່າງຜູ້ຊ່ວຍສະກົດຈິດ (hypnotist) ແລະ ຜູ້ຮັບການສະກົດຈິດ (subject). ມັນປະກອບມີການຊີ້ນຳໃຫ້ເຂົ້າສູ່ສະພາວະຜ່ອນຄາຍ ແລະ ມີຄວາມສຸມໃສ່, ປະຕິບັດຕາມດ້ວຍການໃຫ້ຄຳແນະນຳ (suggestions) ເພື່ອຈຸດປະສົງຕ່າງໆ. ຄວາມເຊື່ອທີ່ຜິດວ່າຜູ້ຖືກສະກົດຈິດຈະສູນເສຍການຄວບຄຸມຕົວເອງ ຫຼື ຖືກບັງຄັບໃຫ້ເຮັດສິ່ງທີ່ຂັດກັບຄວາມປາດຖະໜາແມ່ນບໍ່ຖືກຕ້ອງ. ຜູ້ທີ່ຢູ່ໃນສະພາວະສະກົດຈິດຍັງສາມາດປະຕິຖິນຄຳແນະນຳໃດໆທີ່ຂັດກັບຄຸນຄ່າ ຫຼື ຄວາມເຊື່ອຂອງຕົນເອງ.
ປະຫວັດຄວາມເປັນມາ
ທົ່ວໂລກ: ການນຳໃຊ້ສະພາວະຄ້າຍຄືການສະກົດຈິດມີມາແຕ່ສະໄໝບູຮານ ໃນວັດທະນະທຳຕ່າງໆ ເຊັ່ນ ແອສິບ, ກະເລັກ, ແລະ ອິນເດຍ, ສ່ວນຫຼາຍຢູ່ໃນບໍລິບົດການປິ່ນປົວທາງວິນຍານ ແລະ ສາດສະໜາ. ໃນສະຕະວັດທີ 18, Franz Mesmer ຊາວເຢຍລະມັນ ໄດ້ນຳເອົາ "ອຳນາດແມ່ເຫຼັກ" (animal magnetism) ມາໃຊ້, ເຊິ່ງເປັນຮາກຖານໜຶ່ງຂອງການສະກົດຈິດສະໄໝໃໝ່. ຕໍ່ມາ, James Braid ຊາວສະກັອດໄດ້ບັນຍາຍ ແລະ ຕັ້ງຊື່ວ່າ "hypnosis" ໃນປີ 1842.
ພາຍໃນປະເທດລາວ: ບໍ່ມີຫຼັກຖານເອກະສານຢ່າງເປັນທາງການກ່ຽວກັບການປະຕິບັດການສະກົດຈິດແບບຕະຫຼາດສັງຄົມລາວໃນອະດີດ. ແຕ່ວ່າ, ໃນວັດທະນະທຳລາວ ແລະ ອາຊີອາຄະເນ, ມີຮີດຄອງການໃຊ້ສະພາວະຜ່ອນຄາຍ, ການສູດອ້ອມ, ແລະ ການຊີ້ນຳທາງຈິດໃຈເພື່ອຈຸດປະສົງໃນການຮັກສາ ແລະ ການປົກປ້ອງທີ່ຄ້າຍຄືກັນ. ການສະກົດຈິດແບບຕະຫຼາດສັງຄົມສະໄໝໃໝ່ ເລີ່ມເຂົ້າມາໃນລາວພ້ອມກັບການເຊື່ອມໂຍງກັບໂລກ ແລະ ອິນເຕີເນັດ, ສ່ວນຫຼາຍໃນທົດສະວັດຜ່ານມາ.
ປະເພດຂອງການສະກົດຈິດ
ການສະກົດຈິດສາມາດແບ່ງອອກເປັນຫຼາຍປະເພດ, ຂຶ້ນກັບວິທີ ແລະ ຈຸດປະສົງ:
- ການສະກົດຈິດດ້ວຍຕົນເອງ (Self-Hypnosis): ບຸກຄົນສາມາດຊີ້ນຳຕົນເອງເຂົ້າສູ່ສະພາວະນີ້ເພື່ອຈຸດປະສົງເຊັ່ນ: ການຈັດການຄວາມຄຽດ, ປັບປຸງການນອນ, ຫຼື ຍົກສູງຄວາມມັກສະໝອງ.
- ການສະກົດຈິດທາງການແພດ (Clinical Hypnosis): ນຳໃຊ້ໂດຍຜູ້ຊ່ຽວຊານດ້ານສຸຂະພາບຈິດ ຫຼື ຜູ້ປິ່ນປົວເພື່ອຊ່ວຍໃນການບຳບັດອາການຕ່າງໆ, ເຊັ່ນ ຄວາມກັງວົນ, ຄວາມເຈັບປວດ, ຫຼື ພຶດຕິກຳທີ່ຕ້ອງການປ່ຽນແປງ.
- ການສະກົດຈິດສຳລັບການບັນເທົາທຸກ (Hypnotherapy): ເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງການສະກົດຈິດທາງການແພດ, ໂດຍເນັ້ນການໃຊ້ຄຳແນະນຳເພື່ອສຳຫຼວດ ແລະ ແກ້ໄຂບັນຫາທາງຈິດໃຈ ແລະ ອາລົມ. ບາງຄັ້ງອາດລວມເຖິງ ການສະກົດຈິດຖອຍຫຼັງ.
- ການສະກົດຈິດແບບສະແດງ (Stage Hypnosis): ເປັນການນຳໃຊ້ເພື່ອຄວາມບັນເທີງ, ສ່ວນຫຼາຍຈະເລືອກຜູ້ທີ່ມີຄວາມອ່ອນໄຫວສູງ (highly suggestible) ເພື່ອໃຫ້ສະແດງພຶດຕິກຳຕ່າງໆຢ່າງມ່ວນຊື່ນ. ປະເພດນີ້ອາດຈະສ້າງຄວາມເຂົ້າໃຈຜິດກ່ຽວກັບການສະກົດຈິດໃນທາງການແພດ.
ການຄົ້ນຄວ້າທາງວິທະຍາສາດ
ວິທະຍາສ