رجعت ہپنوسس
رجریشن ہپنوسس، جینوں پاسٹ لائف رجریشن (PLR) وی آکھیا جاندا اے، ہپنوسس دی اوہ تکنیک اے جیدے وچ کسے شخص نوں ہپناٹک حالت وچ اُسدی موجودہ زندگی دے شروع ویلے یا پچھلیاں زندگیاں دے تجربات ول واپس لے کے جایا جاندا اے۔ ایہدا مقصد نفسیاتی مسائل دیاں جڑھاں، نا سمجھ وچ آون والے خوف یا جسمانی علامات دا پچھلا سبب، یا روحانی دریافت دا راہ لبھنا ہوندا اے۔ ایہ طریقہ دنیا بھر وچ مقبول اے تے پاکستان وچ وی ایہدے چاہوݨ والے تے عمل کرݨ والے موجود نیں۔
تعریف
رجریشن ہپنوسس ہپنوسس دی ہک قسم اے۔ ایں عمل وچ ہپناٹیراپسٹ مریض نوں گہری آرام دی حالت وچ لیندا اے تے اونکوں وقت وچ پچھوں، اُسدی یاداں وچ ولھیٹݨ دا ہدایت دیندا اے۔ ایہ رجریشن کئی قسماں دی ہوندی اے: عمر رجریشن (Age Regression) جیدے وچ صرف ایں زندگی دے بچپن یا جوانی دے ویلے ول واپس جایا جاندا اے، تے پاسٹ لائف رجریشن جیدے وچ مریض اپݨے خیال وچ پچھلی زندگیاں دے مناظر ݙیکھݨ دا تجربہ کریندا اے۔ ہک تریجھی قسم لائف بیٹوین لائفز (LBL) یا موت تے جنم دے درمیان دے وقت دی رجریشن اے، جیڑھی خاص طور تے روحانی سفر نال تعلق رکھدی اے۔
تاریخ
جدید پاسٹ لائف رجریشن دی تاریخ کئی اہم شخصیتاں نال جڑی ہوئی اے۔ مورے برنسٹائن (Morey Bernstein) نوں ایں میدان دا ہک بانی منیا جاندا اے۔ اُنہاں نے 1950 دے ݙہاکے وچ ہک کتاب 'دی سرچ فار برائڈی مورفی' لکھی، جیڑھی ہک امریکی عورت دی پاسٹ لائف رجریشن دی کہانی بیان کریندی اے تے بین الاقوامی سطح تے مشہور تھئی۔
1980 دے ݙہاکے وچ برائن ویس (Brian Weiss)، ہک امریکی ماہر نفسیات، نے اپݨے مریضاں نال کیتے تجربات دے بعد پاسٹ لائف تھراپی نوں مقبول بنایا۔ اُنہاں دی کتاباں، جیویں جو مینی لائفز، مینی ماسٹرز، نے ایں موضوع کوں عام لوکاں تک پُڄایا۔
مائیکل نیوٹن (Michael Newton) نے لائف بیٹوین لائفز تے کم کیتا تے اپݨے تحقیقی طریقہ کار نال ایں خیال کوں متعارف کرایا جو روح موت دے بعد وی ہک وجود رکھدی اے تے جنم توں پہلے وی ہک دنیا وچ رہندی اے۔ ڈولورس کینن (Dolores Cannon) نے وی ایں میدان وچ وݙا کم کیتا تے اپݨے "کوانٹم ہیلنگ ہپنوسس" تکنیک نال کئی لوکاں دی رجریشن کروائی۔
طریقہ کار
پاسٹ لائف رجریشن دا سیشن عام طور تے ہک آرام دہ تے پرسکون ماحول وچ تھیندا اے۔ ہپناٹیراپسٹ مریض نوں سُکھیلے بیہݨ یا لیہݨ دا کہندا اے تے فیر سستے تے پُرسکون سر وچ ہدایتاں ݙیندا اے تاں جو اوہ گہری آرام دی حالت وچ داخل تھیوے۔ ایں حالت وچ مریض دی چیتنہ ذہن معمول دے کم توں ہٹ ویندا اے تے تحت الشعور (سب کنشیئس مائنڈ) نال رابطہ ودھدا اے۔
تھراپسٹ فیر مریض کوں وقت وچ پچھوں ولھیٹݨ دی ہدایت کریندا اے، پہلے ایں زندگی دے ماضی دے واقعات ول تے فیر، جے ضروری سمجھیا ونجے، اونکوں ایں جنم توں پہلے دے وقت ول۔ مریض عام طور تے مناظر، آوازاں، جذعات تے بوہاں دا تجربہ کر سڳدا اے۔ تھراپسٹ ایں سارے دوران سوال پچھدا ریہندا اے تے مریض دی رہنمائی کریندا اے۔ سیشن دے انت تے مریض نوں احتیاق نال موجودہ وقت وچ واپس گھن آندا ویندا اے۔
قسماں
رجریشن ہپنوسس دیاں کئی قسماں نیں:
- عمر رجریشن (Age Regression): ایں وچ مریض کوں ایں ہی زندگی دے کہیں پچھلے ویلے، عام طور تے بچپن یا جوانی وچ ولھیٹایا ویندا اے۔ ایہدا مقصد موجودہ نفسیاتی مسائل دے ماضی وچ موجود جڑھاں لبھݨا ہوندا اے۔
- پاسٹ لائف رجریشن (Past Life Regression): ایہ سبھ توں مشہور قسم اے۔ ایں وچ مریض اپݨے خیال وچ پچھلی زندگیاں دے تجربات ݙیکھدا تے محسوس کریندا اے۔ اے تجربات کہیں ٻئی جگہ، ٻئے وقت تے ٻئے کردار نال وی تعلق رکھ سڳدن نیں۔
- لائف بیٹوین لائفز (Life Between Lives): ایہ ڈولورس کینن تے مائیکل نیوٹن دے کم توں مشہور تھئی۔ ایں تکنیک وچ مریض کوں موت دے بعد تے نویں جنم توں پہلے دے روحانی عالم (اسپیرچوئل ریلم) دے تجربات کیتے رہنمائی کیتی ویندی اے۔ اے زیادہ تر روحانی دریافت تے مرکز کردی اے۔
سائنسی نقطہ نظر
سائنس دی رو نال، پاسٹ لائف رجریشن کوں ہک متنازعہ موضوع سمجھیا ویندا اے۔ روایتی نفسیات تے سائنس ایں دے دعوےآں کوں ثبوت نال ثابت تھیوݨ والا نہیں سمجھدے۔ کئی سائنسدان ایں ڳالھ تے زور دیندے نیں جو پاسٹ لائف رجریشن دے دوران ݙسائے ڳئے مناظر دراصل ذہن دی تخلیق، کہیں ݙٹھی پڑھی ڳالھ دا اثر، یا تحت الشعور دے خیالات ہوندے نیں، حقیقی پچھلی زندگیاں دے ثبوت کائنی۔
ایں دے برعکس، کئی محققاں، جیویں جو ڈاکٹر ائن سٹیونسن (Dr. Ian Stevenson)، نے بچیاں دے ایں دعوےآں تے تحقیق کیتی اے جو اوہ اپݨی پچھلی زندگیاں دے بارے وچ ٻہوں تفصیل نال ݙس سڳدن نیں۔ اُنہاں نے پاکستان تے بھارت سمیت کئی دیساں وچ ایں طرح دے کیسز دا مطالعہ کیتا اے۔ پر، ایہ تحقیق وی مکمل طور تے تسلیم شدہ نہیں تے ایں موضوع تے بحث جاری اے۔
پاکستان وچ رجریشن ہپنوسس دا رواج
پاکستان وچ رجریشن ہپنوسس دا تصور نواں کائنی، پر ایہدا باقاعدہ طور تے نفسیاتی علاج دے طور تے استعمال گھٹ اے۔ پاکستانی معاشرے وچ تناسخ یا آواگون دا تصور اسلامی تعلیمات دے برعکس سمجھیا ویندا اے، کیوں جو اسلام وچ آخرت تے قیامت تے یقین اے تے روح دا ݙوجھے انسان یا جانور وچ جنم پزیر تھیوݨ دا تصور موجود کائنی۔
پر، مقامی طور تے کئی صوفی تے روحانی ریتاں وچ ایں ڳالھ دا ذکر ملدا اے جو روح دا سفر جاری ریہندا اے۔ کئی لوک روحاں دے انتقال تے پچھلے جنم دے قصے عقیدت نال سُݨدن تے بیان کریندے نیں، خاص طور تے دیہاتی علاقیاں وچ۔
پاکستان وچ کئی نجی طور تے کم کرݨ والے ہپناٹیراپسٹ پاسٹ لائف رجریشن دی خدمات ݙیندے نیں۔ کراچی, لاہور تے اسلام آباد ورگے وݙے شہراں وچ کئی افراد ایں فن دے ناں تے کم کریندے نیں۔ کجھ معروف ناںاں وچ ڈاکٹر مبشر علوی تے سید احمد حسن شامل نیں، جنہاں نے میڈیا تے وی ایں موضوع تے ڳالھ مہاڑ کیتی اے۔ پر، ایہ عمل عام نفسیاتی علاج دا حصہ کائنی تے عوامی سطح تے ایندے بارے وچ آگاہی وی گھٹ اے۔
قانونی تے اخلاقی پہلو
پاکستان وچ رجریشن ہپنوسس دے عمل کوں منظم کرݨ والا کوئی خاص قانون یا ریگولیٹری باڈی موجود کائنی۔ ایہدا انحصار زیادہ تر ہپناٹیراپسٹ دی اپݨی اخلاقیات تے ہوندا اے۔ کجھ اہم اخلاقی تحفظات ایہ نیں:
- مریض دی رضامندی: مریض کوں ایں عمل دے ممکنہ خطرات تے فائدے بارے پہلے ایں ڳالھ دا پورا علم ہووݨا چاہیدا اے۔
- نازک ذہنی حالت: جیڑھے مریضاں دی ذہنی حالت نازک ہووے یا جنہاں نوں نفسیاتی مسائل ہوون، اوہناں نال ایہ عمل نہ کرݨا چاہیدا اے، کیوں جو ایہ اوہناں دی حالت خراب کر سڳدا اے۔
- غلط امید نہ ݙیوݨا: تھراپسٹ کوں چاہیدا اے جو اوہ مریض کوں ایں ڳالھ دی یقین دہانی نہ کروائے جو پاسٹ لائف رجریشن نال اوہدی ہر مسئلہ حل تھی ویسی۔
- ثقافتی حساسیت: پاکستان دے اسلامی تے ثقافتی ماحول وچ، پچھلی زندگیاں دے تصور کوں احتیاق نال پیش کرݨا چاہیدا اے تے کہیں دے مذہبی عقیدے دا احترام کرݨا چاہیدا اے۔