رجعت ہپنوسس
رجریشن ہپنوسس، جینکوں پاسٹ لائف رجریشن (پی ایل آر) یا پچھلے جنم دی ہپنوسس وی آکھیا ویندے، ہپنوسس دی ہک تکنیک ہے جیندے وچ مریض یا صارف کوں گہری آرام دی حالت وچ گھن کے اوں دے ذہن وچ موجود یاداں، خاص طور تے بظاہر پچھلے جنماں نال تعلق رکھݨ والیاں یاداں، کوں دریافت کرݨ دا کم کیتا ویندے۔ ایہ عمل علاجی مقاصد کیتے یا روحانی دریافت کیتے استعمال تھی سڳدے۔ ایندا تعلق ہپنوسس دے وسیع موضوع نال ہے۔
تعریف
رجریشن ہپنوسس ہک ایجی تھراپی ہے جیندے وچ ہپناٹسٹ (ہپنوسس کرݨ والا) ہک شخص کوں ہپناٹک ٹرانس دی حالت وچ گھن ویندے تے اوں دی ذہنی توجہ ماضی دے واقعات ول موڑیندے۔ ایں عمل دا مقصد ذہنی دباء، خوف، فوبیا، یا جسمانی علامات دے ماضی وچ موجود ممکنہ جڑاں تک پہنچݨ ہوندے۔ جدوں ایہ توجہ موجودہ زندگی دے ابتدائی دور یا بچپن دے ول ہوندی ہے تاں اینکوں ایج رجریشن (عمر دی واپسی) آکھیا ویندے۔ جدوں توجہ موجودہ زندگی کنوں پہلے دے دور یا جنماں دے ول ہوندی ہے تاں اینکوں پاسٹ لائف رجریشن آکھیا ویندے۔ کجھ طریقےآں وچ لائف بی ٹوین لائفز (ایل بی ایل) یا موت تے نویں جنم دے درمیان دے روحانی تجربات کوں وی دریافت کیتا ویندے۔
تاریخ
جدید رجریشن ہپنوسس دی تاریخ کئی اہم شخصیات نال جڑی ہوئی ہے۔ موری برنسٹائن، ہک امریکی تاجر تے ہپناٹسٹ، کوں جدید پاسٹ لائف رجریشن دا بانی منیا ویندے۔ اوں نے 1952ء وچ برائیڈی مورفی دے ناں نال مشہور کیس وچ ہک عورت دا ہپنوسس کیتا جیندے وچ اوں نے ہک پچھلے جنم دی کہاݨی بیان کیتی۔ ایہ کیس کتاب دی سرچ فار برائیڈی مورفی وچ درج ہے تے دنیا بھر وچ مشہور تھیا۔
برائن ویس، ہک امریکی ماہر نفسیات، نے ایں میدان وچ اہم کم کیتے۔ اوں دی کتاباں، جیویں جو مینی لائفز، مینی ماسٹرز، نے پاسٹ لائف تھراپی کوں مقبول بݨایا تے ݙکھائے جو کیویں پچھلے جنماں دے تجربات موجودہ زندگی دے جذباتی مسائل دا سبب بݨ سڳدے ہن۔
مائیکل نیوٹن نے لائف بی ٹوین لائفز (ایل بی ایل) تھراپی تے کم کیتے تے روح دے موت دے بعد دے سفر تے روشنی پائی۔ اوں دی کتاب دی سرچ فار دی سول بہت مشہور تھئی۔
ڈولورس کینن، ہک امریکی ہپناٹراپسٹ، نے وی ایں میدان وچ انوکھا کم کیتے۔ اوں نے کیوسک ہپنوسس دا طریقہ متعارف کرایا تے دعویٰ کیتے جو اوں نے ہزاراں سال پراݨے روحانی علم تے غیر زمینی وجوداں نال رابطے کیتے ہن۔
طریقہ کار
رجریشن ہپنوسس دا عمل عام طور تے کئی مرحلیاں تے مشتمل ہوندے۔ پہلے مرحلے وچ ہپناٹسٹ مریض نال تعلق قائم کریندے تے عمل دی وضاحت کریندے۔ ول اوں کوں آرام دہ حالت وچ بہار کے ہپناٹک انڈکشن دے ذریعے گہری آرام (ٹرانس) دی حالت وچ گھن ویندے۔ ایں حالت وچ مریض دی شعوری ذہن دی سرگرمی گھٹ تھی ویندی ہے تے تحت الشعور (سب کنشیئس) نال رابطہ ممکن تھی ویندے۔ ول ہپناٹسٹ ہدایات ݙیندے جو مریض ماضی ول واپس ونڄے، ہک خاص عمر وچ یا کہیں خاص واقعے وچ۔ مریض جو کجھ ݙیکھدے، محسوس کریندے یا سنیندے، اوں کوں بیان کریندے۔ ایں بیان وچ جذبات، جسمانی احساسات، تے بصری منظر شامل تھی سڳدے ہن۔ آخر وچ ہپناٹسٹ مریض کوں آرام نال موجودہ وقت وچ واپس گھن آندے تے ٹرانس کنوں باہر کریندے۔ بعد وچ ایں تجربے تے گفتگو تھیندی ہے تے علاجی مشورے ݙتے ویندے ہن۔
قسماں
رجریشن ہپنوسس دیاں کئی قسماں ہن:
- ایج رجریشن (عمر دی واپسی): ایں وچ مریض کوں موجودہ زندگی دے ابتدائی دور یا بچپن وچ گھن کے ونڄا ویندے تاں جو اوں دور دے دباء والے یا بھلے ہوئے واقعات کوں سامݨے گھن آوے۔
- پاسٹ لائف رجریشن (پچھلے جنم دی واپسی): ایہ سبھ توں مشہور قسم ہے۔ ایں وچ مریض کوں موجودہ زندگی کنوں پہلے دے جنماں وچ گھن کے ونڄا ویندے۔ مریض مختلف تاریخی ادوار، تھاںواں، تے کرداراں دا تجربہ کرݨ دا دعویٰ کریندے۔
- لائف بی ٹوین لائفز (ایل بی ایل) رجریشن: ایں وچ توجہ موت دے بعد دے روحانی سفر تے ہوندی ہے۔ مریض روح دی حیثیت نال روحانی دنیا وچ داخلے، اوتھوں دے مشاہدے، تے نویں جنم دی تیاری دے بارے وچ بیان ݙیندے۔
سائنسی نقطہ نظر
سائنسی حلقےآں وچ پاسٹ لائف رجریشن دے بارے وچ شکوک و شبہات موجود ہن۔ سائیکالوجی تے نیورو سائنس دے زیادہ تر ماہرین ایں نظریے کوں تسلیم نی کریندے جو ایہ تجربات حقیقی پچھلے جنماں دی یاداں ہن۔ اوں دا خیال ہے جو ایہ تجربات تخیل، کہاݨیاں سنیڑیاں ہوئیاں، فرضی یاداں، یا ذہن دے تحت الشعور دے تخلیقی اظہار ہن۔ اوں دعویٰ کریندے ہن جو ہپنوسس دی حالت وچ انسان انتہائی تجویز پذیر (سجیسٹیبل) تھی ویندے تے ہپناٹسٹ دی ہدایات یا اپݨے ذہن وچ موجود معلومات دی بنیاد تے ایہو جیے منظر تخلیق کر گھندے۔
تناسخ دی تحقیق
تناسخ یا رنکارنیشن دے بارے وچ تحقیق کرݨ والے، جیویں جو آئن اسٹیونسن، نے دعویٰ کیتے جو انہاں نے ایجیے کیسز درج کیتے ہن جیندے وچ ٻال بغیر کہیں ظاہری ذریعے دے پچھلے جنم دی تفصیلات ݙسیندے ہن۔ پر، ایں قسم دی تحقیق کوں مین سٹریم سائنس وچ عام طور تے تسلیم نی کیتا ویندے۔ پاکستان سمیت جنوبی ایشیا وچ تناسخ دا عقیدہ ہک قدیم تے مقبول عقیدہ ہے، جیندا تعلق ہندو مت، بدھ مت تے کجھ صوفیانہ روایات نال ہے۔
پاکستان وچ مشق
پاکستان وچ رجریشن ہپنوسس دا رواج محدود ہے پر موجود ہے۔ کجھ ہپناٹراپسٹ تے الٹرنیٹو تھراپسٹ ایں تکنیک کوں استعمال کریندے ہن۔ کراچی، لاہور، تے اسلام آباد ورگے وݙے شہراں وچ ایں قسم دے ماہرین مل سڳدے ہن۔ پاکستانی معاشرے وچ تناسخ دے عقیدے دی ہک خاص گنجائش موجود ہے۔ خاص طور تے سندھ تے پنجاب دے کجھ علاقیں وچ ایں عقیدے دے لوک ہن۔ کجھ صوفی بزرگاں دی تعلیمات وچ وی روح دے سفر تے آمد و رفت دے خیالات ملدے ہن۔ پر، اسلام دا سرکاری تے عوامی عقیدہ ایہ ہے جو انسان کوں ہک زندگی ݙتی ویندی ہے تے قیامت دے روز اوندے اعمال دا حساب تھیسی۔ ایں واسطے پاسٹ لائف رجریشن کوں کجھ مذہبی حلقےآں وچ شک دی نظر نال ݙٹھا ویندے۔ پاکستان وچ مقامی طور تے تربیت یافتہ ہپناٹسٹ وی موجود ہن جنہاں نے بین الاقوامی اداریاں کنوں تربیت گھدی ہوئی ہے۔
قانونی تے اخلاقی پہلو
پاکستان وچ ہپنوسس تے رجریشن تھراپی کوں ریگولیٹ کرݨ والا کوئی واضح قومی قانون یا رجسٹریشن اتھارٹی موجود نی۔ ایہ کم عام طور تے الٹرنیٹو میڈیسن دے دائرے وچ تھیندے۔ اخلاقی طور تے، ہپناٹسٹ کیتے ضروری ہے جو اوں مریض کوں عمل دی مکمل وضاحت کرے، اوندی رضامندی حاصل کرے، تے ایں ڳالھ کوں یقینی بݨاوے جو مریض ذہنی طور تے مستحکم ہووے۔ کہیں وی قسم دی جبر یا غلط تجویز (سجیشن) ݙیوݨ توں گریز کرݨا چاہیدا ہے۔ ہپنوسس دی حالت وچ مریض انتہائی حساس تھی ویندے، ایں واسطے ہپناٹسٹ دی ذمہ داری وݙی ہے جو اوں دے ذہن کوں کہیں قسم دا نقصان نہ پہنچے۔ کجھ صورتاں وچ پچھلے جنم دے من گھڑت یا تکلیف دہ تجربے مریض کیتے پریشانی دا سبب وی بݨ سڳدے ہن۔