ৰিগ্ৰেছন হিপন'ছিছ

ৰিগ্ৰেছন হিপন'ছিছ (ইংৰাজী: Regression Hypnosis) হৈছে এক বিশেষ প্ৰকাৰৰ হিপন'টিক থেৰাপি বা অনুসন্ধানমূলক পদ্ধতি, য'ত ব্যক্তিক এক গভীৰ আৰু নিৰ্লিপ্ত মনৰ অৱস্থালৈ নি যোৱা হয় যাতে অতীতৰ স্মৃতিবোৰ, বিশেষকৈ শৈশৱ বা তাতকৈও আগৰ কালৰ অভিজ্ঞতা সমূহ পুনৰুদ্ধাৰ কৰিব পাৰি। ইয়াক সাধাৰণতে অতীত জীৱন ৰিগ্ৰেছন (Past Life Regression বা PLR) নামেৰে জনা যায়, কাৰণ ইয়াৰ মুখ্য উদ্দেশ্য হৈছে ব্যক্তিৰ বৰ্তমান জীৱনৰ পূৰ্বৰ কোনো জীৱনৰ অভিজ্ঞতাৰ সৈতে সংযোগ স্থাপন কৰা। এই পদ্ধতিত, হিপন'থেৰাপিস্ট এজনে ব্যক্তিক হিপন'ছিছৰ দ্বাৰা এক ট্ৰেন্স অৱস্থালৈ নি, তেওঁলোকক অতীতলৈ ঘূৰি যাবলৈ নিৰ্দেশনা দিয়ে, য'ত তেওঁলোকে নিজকে ভিন্ন সময়, স্থান আৰু ব্যক্তি হিচাপে চিনাক্ত কৰিব পাৰে। ভাৰতৰ দৰে দেশত, য'ত পুনৰ্জন্মৰ ধাৰণা ধৰ্ম আৰু দৰ্শনৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ, ৰিগ্ৰেছন হিপন'ছিছই এক বিশেষ আকৰ্ষণ আৰু বিতৰ্কৰ সৃষ্টি কৰিছে।

সংজ্ঞা

ৰিগ্ৰেছন হিপন'ছিছ হৈছে হিপন'ছিছৰ এক প্ৰয়োগ, যি ব্যক্তিৰ মনক অতীতৰ এটা নিৰ্দিষ্ট সময়লৈ "ৰিগ্ৰেছ" বা পিছলৈ ঘূৰি নিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ দুটা প্ৰধান প্ৰকাৰ দেখা পোৱা যায়: বয়স ৰিগ্ৰেছন (Age Regression) আৰু অতীত জীৱন ৰিগ্ৰেছন (Past Life Regression)। বয়স ৰিগ্ৰেছনত ব্যক্তিক বৰ্তমান জীৱনৰে আগৰ এটা সময়লৈ, যেনে শৈশৱলৈ, নিয়া হয়। আনহাতে, অতীত জীৱন ৰিগ্ৰেছনত ব্যক্তিয়ে বৰ্তমান শৰীৰ আৰু সত্তাৰ বাহিৰৰ অভিজ্ঞতাৰ বৰ্ণনা দিয়ে, যিবোৰ সাধাৰণতে পূৰ্বজন্মৰ সৈতে জড়িত বুলি ধৰা হয়। এই প্ৰক্ৰিয়াটো কেৱল কৌতূহলভিত্তিক নহয়, বৰঞ্চ এক চিকিৎসামূলক সঁজুলি হিচাপেও গণ্য কৰা হয়, কিয়নো বহুতো মানসিক ৰোগ, ভয়, ফ'বিয়া, শৰীৰৰ ৰোগ বা আচৰণগত সমস্যাৰ মূল অতীতৰ কোনো ট্ৰমাটিক অভিজ্ঞতাত নিহিত হৈ থকা বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।

ইতিহাস

বিংশ শতিকাৰ মধ্যভাগত পাশ্চাত্য দেশসমূহত ৰিগ্ৰেছন হিপন'ছিছৰ পদ্ধতিবদ্ধ অধ্যয়ন আৰু প্ৰচলন আৰম্ভ হয়। ইয়াৰ বিকাশত কেইবাগৰাকী গুৰুত্বপূৰ্ণ ব্যক্তিৰ অৱদান আছে।

মৰি বাৰ্নষ্টাইন (Morey Bernstein): ১৯৫০ৰ দশকত আমেৰিকান ব্যৱসায়ী আৰু হিপন'টিস্ট মৰি বাৰ্নষ্টাইনেই অতীত জীৱন ৰিগ্ৰেছনক জনপ্ৰিয় কৰি তোলাৰ বাবে সৰ্বাধিক পৰিচিত। তেওঁ ১৯৫২ চনত ভাৰ্জিনিয়া টাই নামৰ এগৰাকী মহিলাৰ ওপৰত হিপন'ছিছ প্ৰয়োগ কৰি তেওঁক "ব্ৰাইডী মাৰ্ফী" নামৰ এগৰাকী আইৰিছ মহিলা হিচাপে চিনাক্ত কৰাত সহায় কৰে। এই কাহিনীটোৱে "দ্য চাৰ্চ ফৰ ব্ৰাইডী মাৰ্ফী" নামৰ কিতাপ আৰু পিছলৈ চলচ্চিত্ৰৰ ৰূপ লয়, যিয়ে সমগ্ৰ বিশ্বতে এই বিষয়টোলৈ আগ্ৰহ বৃদ্ধি কৰে।

ব্ৰায়ান ৱেইছ (Brian Weiss): এগৰাকী আমেৰিকান মনোচিকিৎসক ব্ৰায়ান ৱেইছে ৰিগ্ৰেছন থেৰাপিৰ ক্ষেত্ৰখনলৈ আধুনিকতা আৰু গভীৰতা আনে। তেওঁৰ ১৯৮৮ চনত প্ৰকাশিত কিতাপ "Many Lives, Many Masters" এ এক যুগান্তকাৰী প্ৰভাৱ পেলায়। তেওঁৰ ৰোগী "কেথৰিন"ৰ সৈতে কৰা থেৰাপিৰ অভিজ্ঞতাৰ আধাৰত ৰচিত এই গ্ৰন্থই দেখুৱায় যে কেৱল অতীত জীৱনৰ স্মৃতি উদ্ধাৰেই নহয়, বৰঞ্চ সেইবোৰৰ দ্বাৰা বৰ্তমানৰ মানসিক আৰু শাৰীৰিক সমস্যাৰ সমাধান সম্ভৱ।

মাইকেল নিউটন (Michael Newton): মাইকেল নিউটনে তেওঁৰ কিতাপ "Journey of Souls" আৰু "Destiny of Souls" ত এক নতুন দিশৰ সূচনা কৰে। তেওঁ লাইফ বিটৱিন লাইফছ (LBL) বা মৃত্যু আৰু পুনৰ্জন্মৰ মাজৰ সময়খিনিৰ ৰিগ্ৰেছনৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে। তেওঁৰ মতে, এই "আত্মাৰ যাত্ৰা"ৰ অভিজ্ঞতাই ব্যক্তিৰ জীৱনৰ অৰ্থ, উদ্দেশ্য আৰু আধ্যাত্মিক বিকাশৰ বিষয়ে গভীৰ জ্ঞান দিব পাৰে।

ড'লৰেছ কেনন (Dolores Cannon): ড'লৰেছ কেননে ৰিগ্ৰেছন হিপন'ছিছৰ ক্ষেত্ৰখনক আৰু বহলাই দিয়ে। তেওঁৰ "কিউআৰ" (QHHT - Quantum Healing Hypnosis Technique) পদ্ধতিয়ে শুধৰ্ণাই অতীত জীৱনৰ সৈতে সংযোগ স্থাপন কৰাত সহায় কৰে বুলি কোৱা হয়। তেওঁৰ বহুকেইখন কিতাপ, যেনে "The Convoluted Universe", ইয়াৰ জৰিয়তে পোৱা জ্ঞানৰ এক বিস্তৃত ভাণ্ডাৰ সৃষ্টি কৰিছে।

পদ্ধতি

ৰিগ্ৰেছন হিপন'ছিছৰ পদ্ধতিটো সাধাৰণতে এজন প্ৰশিক্ষিত হিপন'থেৰাপিস্টৰ দ্বাৰা পৰিচালিত হয়। প্ৰথমতে, থেৰাপিস্ট আৰু ৰোগীৰ মাজত এক বিশ্বাসৰ সম্পৰ্ক গঢ়ি তোলা হয় আৰু ৰোগীৰ সমস্যা বা অনুসন্ধানৰ উদ্দেশ্য সম্পৰ্কে আলোচনা কৰা হয়। ইয়াৰ পিছত, ৰোগীক এখন আৰামদায়ক চোতালত বা চকীত বহুৱাই, তেওঁলোকক হিপন'টিক ট্ৰেন্সলৈ নিবলৈ বিভিন্ন কৌশল ব্যৱহাৰ কৰা হয়, যেনে শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ ব্যায়াম, শৰীৰৰ বিভিন্ন অংশত মনোনিৱেশ কৰা, বা নিৰ্দিষ্ট শব্দৰ পুনৰাবৃত্তি। যেতিয়া ৰোগী গভীৰ আৰু নিৰ্লিপ্ত অৱস্থাত উপনীত হয়, থেৰাপিস্টে তেওঁলোকক অতীতলৈ যাবলৈ নিৰ্দেশ দিয়ে। এই নিৰ্দেশনা সাধাৰণতে সংখ্যাৰ উল্টাক্ৰমে গণনা কৰা বা কোনো নিৰ্দিষ্ট ঘটনাৰ চিন্তা কৰাৰ দৰে হ'ব পাৰে। ৰোগীয়ে যি অভিজ্ঞতা বৰ্ণনা কৰে, থেৰাপিস্টে সেইবোৰ লিপিবদ্ধ কৰে আৰু প্ৰয়োজন অনুসৰি প্ৰশ্ন সোধে। শেষত, ৰোগীক সাৱধানেৰে ট্ৰেন্সৰ পৰা উলিয়াই অনা হয় আৰু অভিজ্ঞতাৰ ওপৰত আলোচনা কৰা হয়।

প্ৰকাৰ

ৰিগ্ৰেছন হিপন'ছিছৰ কেইবাটাও প্ৰকাৰ পৰিলক্ষিত হয়:

বয়স ৰিগ্ৰেছন (Age Regression): এই পদ্ধতিত ব্যক্তিক বৰ্তমান জীৱনৰে শৈশৱ, কিশোৰ অৱস্থা বা যিকোনো আগৰ সময়লৈ নিয়া হয়। ইয়াৰ উদ্দেশ্য হ'ল হয়তো পাহৰি যোৱা বা দমন কৰি ৰখা কোনো দুখদায়ক বা গুৰুত্বপূৰ্ণ স্মৃতি উদ্ধাৰ কৰা, যিয়ে বৰ্তমানৰ সমস্যাৰ সৃষ্টি কৰিছে।

অতীত জীৱন ৰিগ্ৰেছন (Past Life Regression - PLR): ইয়াত ব্যক্তিয়ে বৰ্তমানৰ শৰীৰ আৰু জীৱনৰ বাহিৰৰ অভিজ্ঞতাৰ বৰ্ণনা দিয়ে। তেওঁলোকে ভিন্ন ঐতিহাসিক যুগ, সংস্কৃতি, লিংগ বা অৱস্থানত নিজকে চিনাক্ত কৰিব পাৰে। ইয়াক বহুতে আধ্যাত্মিক অনুসন্ধান বা আত্ম-অন্বেষণৰ এক সঁজুলি হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰে।

লাইফ বিটৱিন লাইফছ ৰিগ্ৰেছন (Life Between Lives Regression - LBL): মাইকেল নিউটনৰ দ্বাৰা জনপ্ৰিয় কৰা এই পদ্ধতিত ব্যক্তিক মৃত্যুৰ পিছৰ আৰু পুনৰ্জন্মৰ আগৰ সময়খিনিলৈ নিয়া হয়। এই "আত্মাৰ অৱস্থা"ত ব্যক্তিয়ে অন্যান্য আত্মা, মাৰ্গদৰ্শক, বা জ্ঞানৰ উৎসৰ সৈতে সংযোগ স্থাপন কৰাৰ অভিজ্ঞতা লাভ কৰে বুলি কোৱা হয়। ইয়াক এক গভীৰ আধ্যাত্মিক অভিজ্ঞতা হিচাপে গণ্য কৰা হয়।

বৈজ্ঞানিক দৃষ্টিভংগী

প্ৰচলিত বিজ্ঞানৰ দৃষ্টিত ৰিগ্ৰেছন হিপন'ছিছ আৰু বিশেষকৈ অতীত জীৱন ৰিগ্ৰেছনক বিতৰ্কিত হিচাপে গণ্য কৰা হয়। বহুতো মনোবিজ্ঞানী আৰু বিজ্ঞানীয়ে ইয়াক ছিউড'ছায়েঞ্চ বা ছদ্মবিজ্ঞান বুলি অভিহিত কৰে। তেওঁলোকৰ যুক্তি হ'ল যে হিপন'ছিছৰ অৱস্থাত ব্যক্তিয়ে সৃষ্টি কৰা স্মৃতিবোৰ হয়তো কল্পনাপ্ৰসূত, অনুকৰণমূলক, বা প্ৰচ্ছন্ন স্মৃতি (Cryptomnesia)ৰ ফলত হ'ব পাৰে। প্ৰচ্ছন্ন স্মৃতি হৈছে এনে এক অৱস্থা য'ত ব্যক্তিয়ে পূৰ্বে শুনা, পঢ়া বা দেখা কোনো কাহিনী পাহৰি যায়, কিন্তু পিছত সেইবোৰ নিজৰ অভিজ্ঞতা হিচাপে স্মৰণ কৰে। আনহাতে, হিপন'ছিছৰ অৱস্থাত মন অধিক সংবেদনশীল আৰু পৰামৰ্শগ্ৰাহী হোৱা বাবে, থেৰাপিস্টৰ প্ৰশ্নবাৱৰ পৰোক্ষ প্ৰভাৱতো এই "স্মৃতি"বোৰ গঠিত হ'ব পাৰে। আনুষ্ঠানিক চিকিৎসা বিজ্ঞানে ইয়াক কোনো ৰোগ নিৰ্ণয় বা চিকিৎসাৰ বৈধ পদ্ধতি হিচাপে স্বীকৃতি প্ৰদান কৰা নাই। অৱশ্যে, কিছুমান থেৰাপিস্টে যুক্তি দিয়ে যে ইয়াৰ ফলাফল—অৰ্থাৎ ৰোগীৰ উপসংশোধন—হ'ল প্ৰকৃত, আৰু ইয়াৰ কাৰ্যকাৰীতা ইয়াৰ কাৰণতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ।

পুনৰ্জন্ম গৱেষণা

ভাৰতীয় উপমহাদেশত পুনৰ্জন্মৰ ধাৰণা হিন্দু, বৌদ্ধ, জৈন, শিখ আদি ধৰ্ম আৰু দৰ্শনৰ এক কেন্দ্ৰীয় বিষয়। এই পৰম্পৰাই বিশ্বজুৰি পুনৰ্জন্ম সম্পৰ্কীয় গৱেষণালৈ অনুপ্ৰেৰণা যোগাইছে। ভাৰতত ড॰ হেমেন্দ্ৰ নাথ বানাৰ্জী আৰু আমেৰিকান মনোচিকিৎসক ড॰ ইয়ান ষ্টিভেনছনৰ দৰে গৱেষকসকলে শিশুসকলৰ স্বতঃস্ফূৰ্তভাৱে পূৰ্বজন্মৰ স্মৃতি ৰখাৰ বহু কেছ সংগ্ৰহ কৰি অধ্যয়ন কৰিছে। ষ্টিভেনছনৰ গৱেষণাই দেখুৱায় যে কিছুমান শিশুৱে তেওঁলোকৰ দাবী কৰা পূৰ্বজন্মৰ ব্যক্তিৰ শাৰীৰিক চিন (যেনে জন্মচিহ্ন) বা ব্যক্তিগত তথ্যৰ সৈতে আশ্চৰ্যজনক মিল পোৱা গৈছে। যদিও এই গৱেষণাবোৰে পুনৰ্জন্মৰ সম্ভাৱ্যতাৰ সপক্ষে যুক্তি আগবঢ়ায়, বিজ্ঞানী সমাজই ইয়াক সন্দেহৰ চকুৰে চাই আহিছে আৰু অধিক নিয়ন্ত্ৰিত পৰীক্ষাৰ আহ্বান জনাই আহিছে। ৰিগ্ৰেছন হিপন'ছিছে এই গৱেষণাৰ ক্ষেত্ৰখনত পোনপটীয়া ভূমিকা নাখেলিলেও, ইয়াৰ দ্বাৰা উদ্ধাৰ হোৱা "স্মৃতি"বোৰক এই বৃহত্তৰ প্ৰসংগত ৰাখি চাব পাৰি।

ভাৰতত প্ৰচলন

ভাৰতত ৰিগ্ৰেছন হিপন'ছিছৰ প্ৰতি আগ্ৰহ দিনক দিনে বাঢ়ি আহিছে। ইয়াক এটা আধ্যাত্মিক অনুশীলন আৰু বিকল্প চিকিৎসা পদ্ধতি হিচাপে গণ্য কৰা হয়। দিল্লী, মুম্বাই, বাংগালুৰু, চেন্নাই আদি মহানগৰসমূহত এই থেৰাপি প্ৰদান কৰা চিকিৎসক, মনোবিজ্ঞানী আৰু প্ৰশিক্ষিত অনুশীলনকাৰীসকল আছে। ভাৰতীয় পৰম্পৰাত যোগ, ধ্যান আৰু সমাধিৰ দ্বাৰা মনক নিয়ন্ত্ৰণ কৰাৰ এক দীৰ্ঘ ইতিহাস আছে, যাৰ বাবে হিপন'ছিছৰ ধাৰণাটো সম্পূৰ্ণৰূপে অচিনাকি নহয়। বহুতো ভাৰতীয়ৰ বাবে পুনৰ্জন্ম এক স্বীকৃত সত্য, গতিকে অতীত জীৱন ৰিগ্ৰেছনৰ ধাৰণাটোৱে সিহঁতৰ বিশ্বাস ব্যৱস্থাক চেলেঞ্জ নকৰে, বৰঞ্চ ইয়াক এক প্ৰায়োগিক সঁজুলি হিচাপহে দেখা হয়। অৱশ্যে, গ্ৰাম্য অঞ্চলত বা অধিক ৰক্ষণশীল সমাজত ইয়াক লৈ সন্দেহ বা অজ্ঞতা থাকিব পাৰে। ভাৰতত ড॰ ব্ৰায়ান ৱেইছ, ড'লৰেছ কেনন আদিৰ কিতাপবোৰ ইংৰাজী আৰু স্থানীয় ভাষাত জনপ্ৰিয় হৈছে, আৰু অনলাইন কোৰ্ছৰ জৰিয়তে ৰিগ্ৰেছন হিপন'ছিছৰ প্ৰশিক্ষণো উপলব্ধ