রিগ্রেশন হাইপনোসিস
<nowiki> রিগ্রেসন হাইপনোসিস (ইংৰেজী: Regression Hypnosis) হেইক্কা এগো বিশেষ ধৰণৰ হাইপনোসিস থেৰাপি যেতাত হাইপনোটিক ট্ৰেন্স অৱস্থাত এজন ব্যক্তিক তান্নিৰ বৰ্তমান জীৱনৰ আগৰ স্মৃতি, বা তান্নিৰ পূৰ্বজন্মৰ অভিজ্ঞতা উদ্ধাৰ কৰিবলৈ সহায় কৰা হয়। হেইটো পাষ্ট লাইফ ৰিগ্ৰেছন থেৰাপি (PLRT) বা পূৰ্বজন্ম ৰিগ্ৰেছন নামেৰে ও বিলাকৰ মাজত জনা যায়। হেই থেৰাপিৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে বৰ্তমান জীৱনত থকা শাৰীৰিক, মানসিক, বা আধ্যাত্মিক সমস্যাৰ মূল কাৰণ পূৰ্বজন্মত খোজা আৰু হেই অভিজ্ঞতাৰ প্ৰক্ৰিয়াকৰণ কৰি সুস্থতা লাভ কৰা। হাইপনোসিসৰ সাধাৰণ প্ৰকাৰৰ পৰা হেইটো ভিন্ন, কিয়নো ইয়াৰ লক্ষ্য হৈছে অতীতলৈ যোৱা। হাইপনোসিসৰ এটা শাখা হিচাপে গণ্য কৰা হয়।
সংজ্ঞা
ৰিগ্ৰেছন হাইপনোসিস হৈছে এটা মনো-থেৰাপিউটিক কৌশল, যেতা এজন যোগ্য হাইপনোথেৰাপিষ্টৰ দ্বাৰা পৰিচালিত হয়। হাইপনোটিক ট্ৰেন্স এটা পৰিবৰ্তিত চেতনা অৱস্থা, যেতা মন অধিক গ্ৰহণশীল আৰু মনোযোগী হয়। হেই অৱস্থাত থেৰাপিষ্টে ব্যক্তিক অতীতলৈ যাবলৈ নিৰ্দেশনা দিয়ে – প্ৰথমে শৈশবলৈ, তাৰ পিছত জন্মৰ আগৰ মুহূৰ্তলৈ, আৰু শেষত পূৰ্বজন্মৰ অভিজ্ঞতালৈ। বিশ্বাস কৰা হয় যে মানুহৰ মনত শৰীৰৰ স্মৃতিৰ দৰে পূৰ্বজন্মৰ স্মৃতি ও সঞ্চিত থাকে, আৰু হাইপনোসিসৰ দ্বাৰা হেই স্মৃতিবোৰ আহৰণ কৰিব পাৰি। হেই প্ৰক্ৰিয়াত ব্যক্তিয়ে পূৰ্বজন্মৰ দৃশ্য, শব্দ, অনুভূতি, আৰু কথোপকথনবোৰ পুনৰ অনুভৱ কৰিব পাৰে বুলি দাবী কৰা হয়।
ইতিহাস
বিংশ শতিকাৰ মধ্যভাগত পাশ্চাত্য দেশবোৰত ৰিগ্ৰেছন হাইপনোসিস জনপ্ৰিয় হৈ পৰে। হাইপনোসিসৰ দ্বাৰা পূৰ্বজন্ম উদ্ধাৰৰ কেইবাগৰাকী গুৰুত্বপূৰ্ণ ব্যক্তিৰ নাম উল্লেখযোগ্য।
মৰি বাৰ্নষ্টাইন (Morey Bernstein): আমেৰিকান লেখক আৰু হাইপনোথেৰাপিষ্ট। তান্নি ১৯৫৬ চনত লিখা "দ্য চাৰ্চ ফৰ ব্ৰাইডি মাৰফি" (The Search for Bridey Murphy) কিতাপখন এই ক্ষেত্ৰত এক যুগান্তকাৰী ঘটনা আছিল। কিতাপখনত তেওঁ এগৰাকী মহিলাক হাইপনোসিসৰ দ্বাৰা পূৰ্বজন্মলৈ নিয়াৰ বৰ্ণনা দিয়ে, যেতিয়া মহিলাগৰাকীয়ে নিজকে আয়াৰলেণ্ডৰ "ব্ৰাইডি মাৰফি" হিচাপে চিনাকি দিয়ে। হেই কিতাপখনে সাধাৰণ লোকৰ মাজত পূৰ্বজন্ম ৰিগ্ৰেছনৰ প্ৰতি আগ্ৰহ সৃষ্টি কৰে।
ব্ৰায়ান ৱেইচ (Brian Weiss): আমেৰিকান মনোচিকিৎসক যি পৰম্পৰাগত চিকিৎসা পদ্ধতিৰ পৰা পূৰ্বজন্ম ৰিগ্ৰেছন থেৰাপিলৈ আহিছিল। তান্নিৰ ১৯৮৮ চনৰ কিতাপ "মেনি লাইভছ, মেনি মাষ্টাৰ্ছ" (Many Lives, Many Masters) অতি জনপ্ৰিয় হয়। তাত তেওঁ তান্নিৰ ৰোগী "কেথৰিন"ৰ সৈতে কৰা থেৰাপিৰ বৰ্ণনা দিয়ে, যেতিয়া ৰিগ্ৰেছনৰ দ্বাৰা কেথৰিনে তান্নিৰ বহুতো পূৰ্বজন্ম আৰু "মাষ্টাৰ" আত্মাবোৰৰ সৈতে যোগাযোগ কৰাৰ কথা কয়। ৱেইছে কয় যে পূৰ্বজন্মৰ ট্ৰমাই বৰ্তমান জীৱনত ৰোগ সৃষ্টি কৰিব পাৰে আৰু হেই ট্ৰমা উদ্ধাৰ কৰিলে ৰোগ নিৰাময় হয়।
মাইকেল নিউটন (Michael Newton): আমেৰিকান হাইপনোথেৰাপিষ্ট যি লাইফ বিটৱিন লাইভছ (LBL) বা জীৱনৰ মাজৰ জীৱন ৰিগ্ৰেছনৰ ওপৰত গৱেষণা কৰিছিল। তান্নিৰ কিতাপ "জৰ্ণি অৱ দ্য ছৌল" (Journey of the Soul) ত আত্মাই মৰণৰ পিছত আৰু জন্মৰ আগত কেনেকুৱা অৱস্থাত থাকে, "ছৌল গ্ৰুপ" কি, আৰু জীৱনৰ উদ্দেশ্য কি হেইবোৰৰ বিষয়ে বৰ্ণনা কৰিছে। নিউটনৰ কৌশলে পূৰ্বজন্মৰ পৰা আত্মাৰ মাজৰ জীৱনলৈ গতি কৰে।
ডলৰেছ কেনন (Dolores Cannon): আমেৰিকান হাইপনোথেৰাপিষ্ট আৰু লেখিকা। তেওঁ কিউৱান্টাম হিলিং আৰু কনভাৰ্সেছন ৱিদ দ্য নৰ নামৰ কিতাপৰ শৃংখলা ৰচনা কৰিছিল। তান্নিৰ কৌশল "কিউৱান্টাম হাইপনোসিস" ত ব্যক্তিক ইমান গভীৰ ট্ৰেন্সলৈ নিয়া হয় যে তেওঁলোকে "নৰ" (সৰ্বোচ্চ জ্ঞান)ৰ সৈতে কথা পাতিব পাৰে বুলি দাবী কৰা হয়। কেননে বিশ্বাস কৰিছিল যে আমাৰ বহুতো পূৰ্বজন্ম পৃথিৱীৰ বাহিৰৰ অন্যান্য গ্ৰহ বা মাত্ৰাত ও হ'ব পাৰে।
পদ্ধতি
ৰিগ্ৰেছন হাইপনোসিস সাধাৰণতে এটা শান্ত আৰু নিৰ্জন কোঠাত কৰা হয়। থেৰাপিষ্টে ব্যক্তিক এটা আৰামদায়ক চোফাত বা চকীত বহিবলৈ দিয়ে। প্ৰক্ৰিয়াটোত কেইবাটাও স্তৰ থাকে:
- প্ৰাৰম্ভিক আলোচনা: থেৰাপিষ্টে ব্যক্তিৰ সমস্যা আৰু লক্ষ্যবোৰ বুজিবলৈ চেষ্টা কৰে।
- ৰিলেক্সেছন আৰু ইণ্ডাকছন: ব্যক্তিক গভীৰভাৱে হেলাকটেৰা, শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ ব্যায়াম, বা মনোযোগ কেন্দ্ৰীভূত কৰাৰ নিৰ্দেশনা দি হাইপনোটিক ট্ৰেন্সলৈ নিয়া হয়।
- ৰিগ্ৰেছন: ব্যক্তিক নিৰ্দিষ্ট বয়সলৈ (যেনে, ১০ বছৰ বয়সলৈ) বা জন্মৰ আগৰ সময়লৈ নিয়া হয়। যদি পূৰ্বজন্মলৈ যোৱা হয়, তেতিয়া থেৰাপিষ্টে নিৰ্দেশনা দিয়ে, "আপুনি এতিয়া আপোনাৰ সমস্যাৰ সৈতে জড়িত পূৰ্বজন্মলৈ গৈ আছে... আপুনি কি দেখিছে?"
- অভিজ্ঞতা বৰ্ণনা: ব্যক্তিয়ে যি দেখে, শুনে, বা অনুভৱ কৰে হেইবোৰ বৰ্ণনা কৰে। থেৰাপিষ্টে প্ৰশ্ন সুধি অভিজ্ঞতা সম্পূৰ্ণ কৰাত সহায় কৰে।
- প্ৰক্ৰিয়াকৰণ আৰু হিলিং: পূৰ্বজন্মৰ ট্ৰমাটো উদ্ধাৰ হ'লেতাৰ পিছত, থেৰাপিষ্টে ব্যক্তিক হেই অভিজ্ঞতাৰ পৰা শিকিবলৈ আৰু হেইটো এৰাই দিবলৈ সহায় কৰে। কেতিয়াবা "ইনাৰ চাইল্ড হিলিং" বা পূৰ্বজন্মৰ আত্মাৰ সৈতে কথা পাতি শান্তি প্ৰদান কৰা হয়।
- পোষ্ট-হাইপনোটিক সুঁচনা: ট্ৰেন্সৰ পৰা উভতি আহি, থেৰাপিষ্টে ব্যক্তিক হেই অভিজ্ঞতাৰ পৰা লাভ কৰা জ্ঞান বৰ্তমান জীৱনত প্ৰয়োগ কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰে।
প্ৰকাৰ
ৰিগ্ৰেছন হাইপনোসিসৰ ভিতৰত কেইবাটাও প্ৰকাৰ আছে: বয়স ৰিগ্ৰেছন (Age Regression): হেইত ব্যক্তিক তান্নিৰ বৰ্তমান জীৱনৰ এটা আগৰ বয়সলৈ, সাধাৰণতে শৈশবলৈ, নিয়া হয়। হেইটো প্ৰায়ে পৰম্পৰাগত হাইপনোথেৰাপিত ব্যৱহাৰ কৰা হয় ভুলভাৱে সাঁচত বান্ধি ৰখা স্মৃতি উদ্ধাৰ কৰিবলৈ। পাষ্ট লাইফ ৰিগ্ৰেছন (Past Life Regression): হেইটোৱেই পূৰ্বজন্ম ৰিগ্ৰেছন। ব্যক্তিক তান্নিৰ বৰ্তমান শৰীৰৰ আগৰ জীৱনসমূহলৈ নিয়া হয়। বিশ্বাস কৰা হয় যে বৰ্তমানৰ ফবিয়া, সম্বন্ধৰ সমস্যা, অনাবশ্যক ভয়, বা শৰীৰৰ ৰোগবোৰ পূৰ্বজন্মৰ ঘটনাৰ সৈতে জড়িত। লাইফ বিটৱিন লাইফছ ৰিগ্ৰেছন (Life Between Lives Regression): মাইকেল নিউটন প্ৰৱৰ্তন কৰা হেই পদ্ধতিত ব্যক্তিক মৰণৰ পিছৰ আৰু পুনৰ্জন্মৰ আগৰ অৱস্থালৈ নিয়া হয়। হেই "আত্মাৰ অৱস্থা"ত ব্যক্তিয়ে তান্নিৰ আত্মাৰ গোট, আধ্যাত্মিক গাইড, বা জীৱনৰ পাঠবোৰৰ সৈতে সাক্ষাৎ কৰে বুলি কোৱা হয়। হেইটো আধ্যাত্মিক অনুসন্ধানকাৰীসকলৰ মাজত বেছি জনপ্ৰিয়।
বৈজ্ঞানিক দৃষ্টিভংগী
প্ৰচলিত বিজ্ঞান আৰু মনোবিজ্ঞানে ৰিগ্ৰেছন হাইপনোসিসক সন্দেহৰ চকুৰে চায়। বহুতো বিজ্ঞানীয়ে কয় যে হাইপনোটিক ট্ৰেন্সত ব্যক্তিয়ে যি পূৰ্বজন্মৰ কথা কয়, হেইবোৰ কনফেবিউলেছন (confabulation) বা মনৰ দ্বাৰা সৃষ্ট কাহিনী, যিবোৰ চলচ্চিত্ৰ, কিতাপ, বা সামাজিক কাহিনীৰ পৰা অহা। মনোবিজ্ঞানত ইয়াক "ফলছ মেমৰি সিনড্ৰোম" বুলিও কোৱা হয়। বিজ্ঞানীসকলে কয় যে হাইপনোসিসত মন অধিক সৃজনশীল হয় আৰু ইতিহাসৰ জ্ঞানৰ সৈতে মিলাই কাহিনী সৃষ্টি কৰিব পাৰে। আনহাতে, ৰিগ্ৰেছন থেৰাপিষ্টসকলে যুক্তি দিয়ে যে বহুতো কেছত ব্যক্তিয়ে হেইবোৰৰ বিষয়ে আগতে একো নজনা historical তথ্য দিয়ে, বা আন ভাষা কথা পাতিব পাৰে (জেনোগ্লছি)। হেইবোৰৰ বৈজ্ঞানিক প্ৰমাণ সীমিত, আৰু অধিকাংশ চিকিৎসা সংস্থাই হেইক এক মনোৰঞ্জনমূলক বা বিকল্প থেৰাপি হিচাপেহে গণ্য কৰে।
পুনৰ্জন্ম গৱেষণা
পূৰ্বজন্ম ৰিগ্ৰেছনৰ সৈতে জড়িত হৈছে পুনৰ্জন্ম গৱেষণা (Reincarnation Research)। ড॰ ইয়ান ষ্টিভেনছন (Ian Stevenson) নামৰ এগৰাকী মনোচিকিৎসকে ভাৰত, বাংলাদেশ, লেবানন আদি দেশত শিশুসকলৰ ওপৰত গৱেষণা কৰিছিল যিসকলে স্বতঃস্ফূর্তভাৱে পূৰ্বজন্মৰ কথা কয়। তেওঁ হাজাৰো কেছ সংগ্ৰহ কৰিছিল য'ত শিশুয়ে তান্নিৰ আগৰ জীৱনৰ পৰিয়াল, ঘৰ, বা মৃত্যুৰ কাৰণবোৰ বিস্তাৰিতভাৱে বৰ্ণনা কৰিছিল, যিবোৰ পিছত সঁচা বুলি প্ৰমাণিত হৈছিল। বাংলাদেশ আৰু ভাৰতৰ অসম, পশ্চিমবঙ্গ অঞ্চলত ও এনে কেছ পোৱা গৈছে। ষ্টিভেনছনৰ কামে পুনৰ্জন্মৰ সম্ভাৱনাৰ ওপৰত আধাৰিত যুক্তি আগবঢ়ায়, যদিও ইয়াক চূড়ান্ত প্ৰমাণ বুলি স্বীকৃতি দিয়া নহয়।
বাংলাদেশ, ভাৰতত প্ৰচলন
বাংলাদেশ আৰু ভাৰতত, বিশেষকৈ সিলেট অঞ্চলত, পুনৰ্জন্মৰ ধাৰণা হিন্দু, বৌদ্ধ, আৰু কিছু সুফী মুছলমান সমাজত এক প্ৰাচীন আৰু গভীৰ বিশ্বাস। লোককথা আৰু সাধু-কথাত পূৰ্বজন্মৰ কাহিনী সঘনাই পোৱা যায়। সেয়েহে ৰিগ্ৰেছন হাইপনোসিসৰ ধাৰণাটো ইয়াত সম্পূৰ্ণ নতুন নহয়, কিন্তু ইয়াৰ আধুনিক থেৰাপিউটিক ৰূপটো নতুন। বাংলাদেশৰ ঢাকা, চিটাগাং, আৰু সিলেট চহৰত, আৰু ভাৰতৰ গুৱাহাটী, শিলচৰ, আৰু কলকাতাত কেইবাগৰাকীও হাইপনোথেৰাপিষ্ট আছেন যি ৰিগ্ৰেছন থেৰাপিৰ সৈতে জড়িত। তেওঁলোকৰ ভিতৰত ড॰ মোহাম্মদ ফাৰুক (ঢাকা), শ্ৰী অৰুণ দত্ত (কলকাতা), আৰু সিলেটৰ স্থানীয়ভাৱে প্ৰশিক্ষিত কিছু অনুশীলনকাৰীৰ নাম উল্লেখযোগ্য। তেওঁলোকে প্ৰায়ে ৰোগীসকলক উদ্বেগ, ডিপ্ৰেছন, বা ব্যক্তিত্বৰ সমস্যা সমাধানৰ বাবে হেই থেৰাপি দিয়ে। ইয়াত সাধাৰণ মানুহৰ মাজত হেই থেৰাপিৰ প্ৰতি আগ্ৰহ বাঢ়িছে, বিশেষকৈ যিসকলে পৰম্পৰাগত চিকিৎসাত সুস্থ নহয়। কিন্তু ধৰ্মীয় নেতাসকলৰ মাজত মতভেদ আছে। কোনোৱে কয় যে পূৰ্বজন্মৰ স্মৃতি উদ্ধাৰ কৰা ধৰ্মৰ বিৰুদ্ধে, আনহাতে কোনোৱে কয় যে ইয়াৰ দ্বাৰা কৰ্মৰ ন্যায়বিচাৰ বুজিব পাৰি।
আইনী আৰু নৈতিক বিবেচনা
বাংলাদেশ আৰু ভাৰতত ৰিগ্ৰেছন হাইপনোসিস প্ৰকৃত চিকিৎসা বিজ্ঞান হিচাপে স্বীকৃত নহয়। কোনো চিকিৎসক যদি হেই ব্যৱহাৰ কৰে, তেন্তে তেওঁৰ মূল চিকিৎসা শাখাৰ ল