Regressiv gipnoz

Regressiv gipnoz (inglizshe regression hypnosis) — bul adamnıń ótken ómirindegi yamasa balalıq shaqasındaǵı jaǵdaylarǵa qaytıw ushın gipnoz tekhnikasın qollanıw bolıp tabıladı. Bul usıl kóbinese psixoterapiya maqsetinde, aldınǵı travmalardı sheshiw yamasa óz-ózin tanıw ushın paydalanıladı. Regressiv gipnoz tómendegi túrlerge bólinedi: jas regressiyası (balalıqqa qaytıw), aldınǵı ómir regressiyası hám ólimnen keyingi ómir (LBL) regressiyası. Bul maqalede tiykarınan aldınǵı ómir regressiyası (Past Life Regression - PLR) haqqında tolıq maǵlıwmat beriledi.

Anıqlama

Regressiv gipnoz — bul gipnoterapevt jánede gipnozǵa berilgen pacienttiń onıń esinde saqlanǵan, biraq adette sáwlelengen (repressiyalangan) jaǵdaylarǵa "qaytarıw" procesi. Bul jaǵdaylar balalıqtaǵı hádiyseler, aldınǵı travmalar yamasa, aldınǵı ómir dep esaplanatuǵın tájetler bolıwı múmkin. Gipnoz altındaǵı adam óziniń "balası" retinde sóyley aladı yamasa óz-ózin "aldınǵı ómirinde" esaplaydı. Terapevt bul tájetlerdi terapiyalıq maqsette, pacienttıń házergi ómirindegi qıyınshılıqlar sebebin túsiniw ushın paydalanadı.

Tariyxı

Regressiv gipnoz táriypi XX ásirdiń ortalarınan baslap keni tarqaldı. Onıń rawajlanıwına bir qansha adamlar úlken úles qostı.

Morı Bernstayn

1956-jılı amerikalı biznesmen hám gipnozge qızıǵıwshı Morı Bernstayn (Morey Bernstein) "Aldınǵı Braydi Mörfi izlegen" (The Search for Bridey Murphy) kitabın jazdı. Kitapta ol Virjiniya Teygey (Ruth Simmons) atlı ayaldı gipnoz astında aldınǵı ómirine — XIX ásir Irlandiyasındaǵı Braydi Mörfi atlı qız retinde — "qaytarǵanın" súwrettedi. Bul kitap aldınǵı ómir regressiyası haqqındaǵı pikirlerdi kóplegen adamlarǵa jetkerdi hám kóp mútálıalardıń payda bolıwına sebep boldı.

Brayan Vayss

1980-jıllarda amerikalı psixiatr Brayan Vayss (Brian L. Weiss) óziniń "Kóp retli ómirler" (Many Lives, Many Masters) kitabın shıǵardı. Bul jerde ol óz pacientı "Ketrin" menen islegen waqıtın, onı gipnoz astında aldınǵı ómirlerge "qaytarǵanın" hám bul proces pacienttıń házergi psixologiyalıq máselelerin sheshiwge járdem bergenin jazdı. Vaysstıń jumısı regressiv gipnozdi medicina hám psixologiya dańqına shıǵardı.

Maykl Nýýton

Maykl Nýýton (Michael Newton) bolsa óziniń "Janlardıń saparı" (Journey of Souls) hám "Janlardıń táriypi" (Destiny of Souls) kitablarında aldınǵı ómir regressiyasınan asqan, "Ólimnen keyingi ómir" (Life Between Lives - LBL) regressiyası haqqında jazdı. Onıń usılı adamdı gipnoz astında ólimnen keyingi, janlar álemindegi tájetlerge "alıp barıwǵa" tiykar salǵan.

Dolores Kannon

Dolores Kannon (Dolores Cannon) aldınǵı ómir regressiyası boyınsha kóp kitaplar avtorı. Ol "Kvant terapiyası" (Quantum Healing Hypnosis Technique - QHHT) dep atalǵan óziniń usılın jarattı. Onıń usılı aldınǵı ómirlerdi izlew menen birge, "Jogarı Men" (Higher Self) menen baylanısıwǵa tiykar saladı.

Metodologiya

Regressiv gipnoz seansı birneshe basqıshlardan ibarat. Birinshi basqısh — aldın alıw súhbetti, onda terapevt pacient penen isenim ornatadı hám onıń máselelerin túsinedi. Ekinshi basqısh — gipnozǵa kirisiw, bul jerde pacient terapevttıń kórsetiwleri arqalı tereń relaksatsiya hám gipnotik trans jaǵdayına ótedi. Úshinshi basqısh — regressiya, terapevt pacientti belgilengen dáwirge (mısalı, balalıqqa) yamasa "aldınǵı ómirge" "alıp baradı" hám ol jaǵdaydı súwretlep beredi. Tórtinshi basqısh — kórgenlerin talqılaw hám psixoterapiya, bul jaǵdaylar menen házergi ómir arasındaǵı baylanıstı anıqlaw. Besinshi basqısh — seanstı tamamlaw hám gipnozdan shıǵarıw.

Túrleri

Regressiv gipnoz úsh tiykarǵı túrge bólinedi:

Jas regressiyası (Age Regression)

Bul túrde pacient gipnoz astında óziniń balalıq dáwirine qaytadı. Bul usıl psixoterapiyada balalıqtaǵı psixologiyalıq travmalardı (kórgen zorlıqlar, qorqınıshlı hádiyseler) ashıw hám olardı sheshiw ushın keni qollanıladı.

Aldınǵı ómir regressiyası (Past Life Regression - PLR)

Eń keni tarqalǵan túri. Bunda adam óziniń "aldınǵı ómirlerinde" bolǵanday sezim etedi hám ol jaǵdaylardı súwretlep beredi. Kóbinese, bul tájetler házergi ómirdegi fobiyalar, baylanıslardıń qıyınshılıqları, fizikalıq ayırımshılıqlar (mısalı, sebepsiz awırıwlar) menen baylanıstı bolıwı múmkin.

Ólimnen keyingi ómir regressiyası (Life Between Lives - LBL)

Maykl Nýýton usılınan kelip shıqqan bul túrde, adam gipnoz astında aldınǵı ómirler arasındaǵı, "janlar álemindegi" tájetlerge "baradı". Bunda "jannıń reńi", "ustaz janlar", "ómirdi saylaw" hám basqa metafizikalıq túsinikler menen juwmaq etiledi.

Ilmiy kóz qarash

Resmiy medicina hám psixologiya aldınǵı ómir regressiyasına skeptik kóz qarash menen qaraydı. Kóp ilimpazlar onıń nátiyjelerin gipnotik fantaziya, jazba xatırlaw (cryptomnesia) yamasa gipnoz beriwshiniń tásiri (suggestion) menen izbeleydi. Yáni, adam gipnoz astında kórgen kino, oqıǵan kitap, estigen ápsanalardıń elementlerin óz aldınǵı ómiri dep esaplaydı. Psixologiyada bul usıl tek gipnoz astındaǵı xatırlawdıń ózgeriwi (hypnotic hypermnesia) retinde qaraladı, biraq bul aldınǵı ómirlerdiń bar ekenligine dálel emes. Dáram körsetiwshi terapiya retinde qániygelesken bolsa da, aldınǵı ómirlerdiń tariyxıy shınlıǵın tastıyıqlaw múmkin emes.

Reinkarnatsiyanı izlew

Aldınǵı ómir regressiyası reinkarnatsiya (qayta tuwılıw) ideyası menen tıǵız baylanıslı. Biraq, ilimiy jámiyet reinkarnatsiyanıń bar ekenligin tastıyıqlay alǵan joq. Hindistan, Tailand sıyaqlı mámleketlerde bolıp, reinkarnatsiyanı "eslew" jaǵdayları bar. Mısalı, bir bala óziniń "aldınǵı shańaraǵın" tanıp, ol jaǵdaylardı anıq súwretlep beredi. Ian Stivenson sıyaqlı ilimpazlar bul jaǵdaylardı jıynap, izertlep keledi. Biraq, bul daǵı reinkarnatsiyanıń anıq dáleli dep esaplanbaydı, sebebi basqa túsinikler (mısalı, telepatiya, genetik xatırlaw) menen de izbe-izleniwı múmkin.

Qaraqalpaqstanda (Ózbekstanda) praktika

Qaraqalpaqstan hám Ózbekstanda regressiv gipnoz praktikantları sanı óte az. Respublikada gipnoterapiyanıń ózi de tiykarınan medicina hám psixologiya sheńberinde qollanıladı. Aldınǵı ómir regressiyası bolsa kóbinese jámiyettiń qızıǵıwshılıǵı menen qabıl etiledi hám dástúriy dinge tiykarlanǵan kóz qarastan qaraladı.

Jerli praktikantlar

Ózbekstanda gipnoz boyınsha islewshi bir qansha psixologlar hám psixoterapevtlar bar. Mısalı, Tashkenttegi kóp medicina oraylarında gipnoz terapiyası menen shuǵıllanatuǵın shıpakerler bar. Biraq, olardıń kópshiligi aldınǵı ómir regressiyasına emes, balalıq travmaların sheshiwge baǵdarlanǵan jas regressiyasına tiykar saladı. Qaraqalpaqstanda bul usıldı qollanıwshılar haqqındaǵı maǵlıwmatlar shekleli.

Mádeniyattıń kóz qarashı

Qaraqalpaq hám ózbek xalıqlarınıń dástúriy dini — islam. Islam dini reinkarnatsiya (qayta tuwılıw) ideyasın qabıl etpeydi. Islamda adam bir ret tuwıladı, óledi hám Qıyamet kúni qayta tiriledi. Sonlıqtan, aldınǵı ómirler haqqındaǵı súwretlemeler kóbinese dinge qarsı dep qaraladı yamasa xalıq ápsanaları, ertekleri menen baylanıstırıladı. Qaraqalpaq folklorında "köne jan", "aldınǵı ómir izi" sıyaqlı túsinikler bolsa da, olar ilimiy emes, folklorlıq qániygelik retinde qaladı. Sonlıqtan, aldınǵı ómir regressiyasına qaraytıǵan qızıǵıwshılıq bolsa da, onıń dástúriy jámiyette keni qabıl etiliwi shekleli.

Qánige hám etikalıq masleler

Qaraqalpaqstan hám Ózbekstanda gipnoz terapiyası medicina retinde málim dárejede tartıp etiledi. Biraq, aldınǵı ómir regressiyası ushın anıq nızamlar joq. Kóp etikalıq masleler payda boladı:

1. Patsienttıń psixikalıq abırayı: Gipnoz astındaǵı adam óte sezimtal boladı. Terapevttıń názeripsiz sózleri jańa psixikalıq travmalar payda etiwı múmkin. 2. Jalǵan xatırlawlar: Gipnoz beriwshiniń tásiri menen pacient óz aldınǵı ómirinde bolmaǵan jaǵdaylardı eslep qalıwı múmkin. Bul onıń házergi ómirine zıyan jetkeriwı múmkin. 3. Diniy kónilikler: Dinge qarsı dep qaralıwı múmkin bolǵan praktikalardı ótkeriw jámiyette qarsılıq tuwdırıwı múmkin. 4. Kvalifikatsiya: Regressiv gipnozdi ótkeriwshi terapevttıń medicina yamasa psixologiya boyınsha joqarı bilimge iye bolıwı, gipnoz kursların tamamlaǵanı hám etikalıq normalardı biliwi kerek.

Sonlıqtan, potentsial pacientlar usınday seanslarǵa barǵanda, terapevttıń diplomın, litsenziyasın tekseriwleri hám proces penen tanısıwları kerek.

Qosımsha qarań

• Gipnoz — gipnoz haqqında tiykarǵı maqala.
• Psixoterapiya
• Reinkarnatsiya
• Kriptomneziya
• Transpersonal psixologiya