ප්රතිගාමී මෝහනය
Template:අනෙකුත් භාවිත Template:අදාළ ලිපි ප්රතිගාමී මෝහනය (ඉංග්රීසි: Regression Hypnosis) යනු මෝහන තාක්ෂණය භාවිතයෙන් පුද්ගලයෙකුගේ මතකය, විශේෂයෙන්ම වයස් ප්රතිගමනය (Age Regression) හෝ පූර්ව ජන්ම ප්රතිගමනය (Past Life Regression - PLR) සඳහා මගපෙන්වීම සිදු කරන චිකිත්සක හෝ ගවේෂණාත්මක ක්රමවේදයකි. මෙහිදී මෝහනයට ලක්වූ පුද්ගලයාට ඔහුගේ හෝ ඇයගේ ළමා කාලයට, උපත් පූර්ව කාලයට හෝ වෙනත් පූර්ව ජීවිත යැයි සැලකෙන අත්දැකීම්වලට ප්රවේශ වීමට උපකාර කෙරේ. මෙම ක්රියාවලිය සාමාන්යයෙන් සහතික කළ මෝහන චිකිත්සකයෙකු (Hypnotherapist) හෝ මාර්ගගතකරුවෙකු (Facilitator) විසින් මඟ පෙන්වනු ලබයි.
නිර්වචනය
ප්රතිගාමී මෝහනය යනු මෝහනික තත්ත්වයක් යටතේ පුද්ගලයෙකුගේ මතකය කාලය අනුව පසුපසට ගෙන යාමේ (Regression) ක්රියාවලියයි. මෙය මෝහන චිකිත්සාවේ (Hypnotherapy) උපක්රමයක් ලෙස භාවිතා වන අතර, වර්තමාන ජීවිතයේ මානසික, චිත්තවේගීය හෝ ශාරීරික ගැටලු සමහරක් ඒවායේ මූලය පූර්ව ජීවිත යැයි සැලකෙන අත්දැකීම් හා සම්බන්ධ විය හැකි බවට විශ්වාසය මත පදනම් වේ. මෙම ක්රියාවලියේදී, පුද්ගලයා සාමාන්යයෙන් සන්සුන් තත්ත්වයකට පත් කර, මෝහනික මඟ පෙන්වීම් (Hypnotic Suggestions) මගින් නිශ්චිත සිදුවීම් හෝ කාල පරිච්ඡේද සිහිපත් කිරීමට උපකාර කෙරේ. පූර්ව ජන්ම ප්රතිගමනය මෙම ක්රියාවලියේ විශේෂිත අංගයක් වන අතර, එය බොහෝ විට පුනර්ජන්ම හා සම්බන්ධ ආගමික හා දාර්ශනික විශ්වාසයන් සමඟ බැඳී පවතී.
ඉතිහාසය
ප්රතිගාමී මෝහනයේ නූතන ඉතිහාසය 20වන සියවසේ මැද භාගයේ දී බිහිවිය. මොරි බර්න්ස්ටයින් (Morey Bernstein) නම් ඇමරිකානු ව්යාපාරිකයා විසින් 1956දී පළ කළ "ද සර්ච් ෆො බ්රයිඩි මර්ෆි" (The Search for Bridey Murphy) නම් පොත මෙම ක්ෂේත්රයට විශාල ජනප්රියතාවක් ගෙන දුන්නේය. මෙම පොතෙහි බර්න්ස්ටයින්, වර්චුවල් මෝහනයට ලක් කළ "රුත් සිමන්ස්" නම් තරුණියක් 19වන සියවසේ අයර්ලන්තයේ "බ්රයිඩි මර්ෆි" ලෙස ජීවත් වූ බවට විස්තර කරන අත්දැකීම් ලියා ඇත. මෙම අවස්ථාව පූර්ව ජන්ම ප්රතිගමනය පිළිබඳ ගෝලීය සංවාදයක් ඇති කළේය.
1980 ගණන්වලදී, බ්රයන් වයිස් (Brian Weiss) නම් ඇමරිකානු මනෝචිකිත්සක විශේෂඥවරයා විසින් "මැනී රයිවර්ස්" නම් රෝගියකට සිදු කළ ප්රතිගාමී චිකිත්සාවේදී, ඇය පූර්ව ජීවිත කිහිපයක් සිහිපත් කළ බව වාර්තා කළේය. ඔහුගේ "මැනී රෝගීන් බොහෝ දෙනෙක්" (Many Lives, Many Masters) (1988) යන පොත මෙම ක්ෂේත්රය ජනප්රිය කිරීමට වැදගත් වූ අතර, පූර්ව ජන්ම ප්රතිගමනය මනෝ චිකිත්සාවේ නිත්ය මෙවලමක් ලෙස සලකන චිකිත්සකයින් සංඛ්යාව වැඩි කිරීමට බලපෑවේය.
මයිකල් නිව්ටන් (Michael Newton) නම් මනෝචිකිත්සකවරයා විසින් "ජර්නි ඔෆ් සෝල්ස්" (Journey of Souls) (1994) සහ "ඩෙස්ටිනි ඔෆ් සෝල්ස්" (Destiny of Souls) (2000) වැනි පොත් මගින් ජීවිත අතර ජීවිත (Life Between Lives - LBL) ප්රතිගමනය නම් නව මාතෘකාවක් හඳුන්වා දුන්නේය. මෙහිදී මෝහනය භාවිතයෙන් පුද්ගලයාගේ ආත්මය මරණින් පසුව සහ නැවත උපත් ලබා ගැනීමට පෙර ඇතිවන අත්දැකීම් "සිහිපත් කිරීමට" මඟ පෙන්වනු ලැබේ.
ඩොලරස් කැනන් (Dolores Cannon) නම් ඇමරිකානු මෝහන චිකිත්සකවරිය විසින් "ක්වොන්ටම් හීලින්" (Quantum Healing) හා "කනෙක්ෂන් ඔෆ් සෝල්ස්" (Conversations with Souls) වැනි සංකල්ප හඳුන්වා දෙමින්, ප්රතිගාමී මෝහනය අධිමානුෂික හා අභ්යවකාශීය මාතෘකා සමඟ සම්බන්ධ කිරීමට කටයුතු කළාය. ඇයගේ "ක්රයෝනිකල්ස්" (The Convoluted Universe) යන පොත් මාලාව මෙම ක්ෂේත්රයේ අතිරේක මානයක් එක් කළේය.
ක්රමවේදය
ප්රතිගාමී මෝහනය සාමාන්යයෙන් සන්සුන්, ආරක්ෂිත පරිසරයක සිදු කෙරේ. චිකිත්සකයා හෝ මාර්ගගතකරුවා ප්රතිගාමීයට (Client) මෝහනික ප්රේරණ (Hypnotic Induction) ක්රියාවලියක් මගින් සන්සුන්, ගැඹුරු විවේකී තත්ත්වයකට (Trance State) පත් කරයි. මෙම තත්ත්වය සාමාන්ය නිදි ගැනීමට වඩා වෙනස් වන අතර, එය උත්තේජිත අවධානයකින් යුත් සැහැල්ලු මෝහනික තත්ත්වයක් ලෙස විස්තර කළ හැකිය. පුද්ගලයා සම්පූර්ණයෙන්ම සංවේදීව පවතින අතර, ඔහුගේ හෝ ඇයගේ අභිමතය පවතී.
මෝහනික තත්ත්වයට පත් වූ පසු, මාර්ගගතකරුවා විසින් මඟ පෙන්වීම් (Suggestions) ලබා දෙනු ලබයි. උදාහරණයක් ලෙස, "දැන් ඔබේ ළමා කාලයට ආපසු යනවා" හෝ "ඔබේ වර්තමාන ගැටලුවට පෙර ඇති වූ සිදුවීමක් දකින්න" වැනි මඟ පෙන්වීම් භාවිතා කළ හැකිය. පූර්ව ජන්ම ප්රතිගමනය සඳහා, "දැන් ඔබේ මෙම ජීවිතයට පෙර ජීවත් වූ කාලයට ගමන් කරනවා" වැනි මඟ පෙන්වීම් භාවිතා වේ. පුද්ගලයා එම අත්දැකීම් වාචිකව විස්තර කරන අතර, චිකිත්සකයා විසින් එය වාර්තා කරයි හෝ විමසිලිමත් ප්රශ්න ඇසීමෙන් තවත් විස්තර ලබා ගනී. අවසානයේ, පුද්ගලයා මනාව මඟ පෙන්වීම් මගින් මෝහනික තත්ත්වයෙන් සුමටව ඉවත් කරනු ලබයි.
වර්ග
ප්රතිගාමී මෝහනය ප්රධාන වශයෙන් වර්ග කිහිපයකට බෙදිය හැකිය:
- වයස් ප්රතිගමනය (Age Regression): මෙය පුද්ගලයෙකුගේ වර්තමාන ජීවිතයේ මුල් කාලයට, සාමාන්යයෙන් ළමා කාලයට හෝ තරුණ වියට ප්රතිගමනය කිරීමයි. මෙය බොහෝ විට මනෝචිකිත්සාවේදී (Psychotherapy) භාවිතා වන අතර, මූලික ආබාධ (Trauma), බිය, හෝ වර්තමාන හැසිරීම් රටාවන්ට හේතු වූ ළමා කාලීන සිදුවීම් හඳුනා ගැනීමට සහ සමනය කිරීමට උපකාරී වේ.
- පූර්ව ජන්ම ප්රතිගමනය (Past Life Regression - PLR): මෙය වඩාත් විවාදාත්මක වර්ගය වන අතර, පුද්ගලයෙකු ඔහුගේ හෝ ඇයගේ වර්තමාන ජීවිතයට පෙර ජීවත් වූ බවට විශ්වාස කරන ජීවිතයකට ප්රතිගමනය කිරීමයි. මෙම අත්දැකීම්වලදී පුද්ගලයින් විසින් විවිධ ඓතිහාසික යුග, ස්ථාන, සහ සමාජ තත්ත්වයන් විස්තර කිරීම සිදු කරයි. PLR චිකිත්සාවේදී, වර්තමාන ගැටලු (බිය, රෝග, සම්බන්ධතා අපහසුතා) පූර්ව ජීවිතයක අසම්පූර්ණ හෝ ආබාධිත සිදුවීමකට සම්බන්ධ කර ඒවායේ බලපෑම "මුදා හැරීම" සිදු කෙරේ.
- ජීවිත අතර ජීවිත ප්රතිගමනය (Life Between Lives Regression - LBL): මයිකල් නිව්ටන් විසින් ජ