Hiponosia
Hiponosia (ʻŌlelo Pelekania: Hypnosis) he kūlana noʻonoʻo maʻalahi, kūlike me ka hiamoe, kahi i hiki ai ke hoʻolālā a hoʻololi i ka noʻonoʻo ʻana a me ka ʻike ʻana o ke kanaka. Ma lalo o ka hiponosia, ua mākaukau ka mea i hoʻopili ʻia (ka mea hoʻopili ʻia) e hoʻolohe a hahai i nā ʻōlelo aʻoaʻo a me nā kuhikuhi a ka mea hoʻoulu (ka mea hoʻoulu hiponosia). ʻAʻole ia he hiamoe maoli, akā, he kūlana hoʻokahi o ka noʻonoʻo kahi e hoʻopaʻa ana ka manaʻo a me ka nānā ʻana i loko.
Wehewehe
ʻO ka hiponosia kahi hana aʻoaʻo i hoʻohana ʻia e hoʻololi i nā manaʻo, nā ʻano, a i ʻole nā ʻano hana ma ke ʻano he lāʻau lapaʻau noʻonoʻo. Ma ke ʻano laha, ua hoʻokaʻawale ʻia ia i ʻekolu mau ʻāpana: ka hoʻomākaukau ʻana (induction), ka hoʻoulu ʻana (suggestion), a me ka hoʻi hou ʻana (emergence). ʻO ka manaʻo nui, ʻo ia ka hoʻonui ʻana i ka mākaukau o ka mea hoʻopili ʻia e noʻonoʻo a hana i nā mea i kuhikuhi ʻia me ka hoʻomaʻamaʻa ʻole. ʻAʻole hiki i ka mea hoʻoulu ke koi i ka mea hoʻopili ʻia e hana i kekahi mea kūʻē i kona mau kumu paʻa a i ʻole kona makemake.
Mōʻaukala
Ao holoʻokoʻa
Ua ʻike ʻia nā ʻano hana like me ka hiponosia ma nā moʻomeheu kahiko, e like me ko ʻAigupita a me ko Helene, ma nā ʻoihana lapaʻau a me nā ʻoihana hoʻomana. ʻO Franz Mesmer, he kauka no Kelemānia i ke kenekulia 18, ka mea i hoʻokumu i ka "mesmerism," kahi kumu o ka hiponosia hou. Ua hoʻomohala ʻo James Braid, he kauka no Scotland, i ka huaʻōlelo "hypnosis" ma 1842 mai ka huaʻōlelo Helene no ka hiamoe (hypnos). Ua hoʻomau ʻia kēia ʻepekema e nā poʻe like ʻo Jean-Martin Charcot a me Sigmund Freud ma mua o kona hoʻohana ʻana i ka psychoanalysis.
Ma Hawaiʻi nei
Ma Hawaiʻi, ua komo mai ka noʻonoʻo ʻana o ka hiponosia me ka hoʻokele ʻana o nā haole i ke kenekulia 19. Ua hoʻohana pū ʻia me nā lāʻau lapaʻau kahiko o ka ʻāina, ʻoiai ua ʻimi nā kauka haole i nā ala e hoʻēmi ai i ka ʻeha me ka ʻole o ka lāʻau ʻana. Ma hope o ka hoʻokumu ʻana o ka Mokuʻāina, ua ulu aʻe ka noʻonoʻo ʻana ma nā kula like ʻo ke Kulanui o Hawaiʻi ma Mānoa ma ke ʻano he ʻepekema noʻonoʻo. I kēia mau lā, ua hoʻokomo ʻia ka hiponosia i loko o nā keʻena lapaʻau a me nā keʻena kōkua naʻau ma nā kūlana like ʻole, mai ka hoʻōki pani paka a i ka mālama ʻana i ka ʻeha.
Nā ʻAno Hiponosia
Ua nui nā ʻano hiponosia i hoʻohana ʻia i kēia wā:
- Hiponosia Kūikawā: ʻO ia ka ʻano maʻamau loa, kahi e kūkākūkā pono ai ka mea hoʻoulu a me ka mea hoʻopili ʻia e hoʻonohonoho i nā pahuhopu.
- Hiponosia Ponoʻī: Kahi e aʻo ai ka mea maʻi i ka hoʻoulu ʻana iā ia iho me ke kōkua ʻole o kekahi.
- Hiponosia Hoʻihoʻi: Kahi ʻano kūikawā i hoʻohana ʻia e hoʻihoʻi i ka ʻike mai nā wā i hala, no ka hoʻomaʻemaʻe ʻana i nā pilikia naʻau i kumu mai ka wā ʻōpio a i ʻole (ma ka manaʻo o kekahi) mai nā ola ma mua.
- Hiponosia Ericksonian: Kahi ʻano maʻalahi a puni ke ʻano, i hoʻokumu ʻia e Milton H. Erickson, kahi e hoʻohana ana i nā moʻolelo a me nā ʻōlelo hoʻohālikelike.
- Hiponosia Hōʻikeʻike: Kahi e hoʻohana ana i nā kiʻi a me nā hōʻike noʻonoʻo e hoʻoulu i ka mālie a me ka mākaukau.
ʻEpekema a me nā noiʻi
Ua ʻae ʻia ka hiponosia e ka American Psychological Association ma ke ʻano he hana lapaʻau ʻepekema kūpono no ka lapaʻau ʻana i kekahi mau maʻi, e like me ka ʻeha kino, ka manaʻo hopohopo, a me ka hoʻoweliweli. Ua hōʻike nā noiʻi ʻepekema he ʻano hoʻololi koʻikoʻi o ka hana ʻana o ka lolo ma lalo o ka hiponosia. Ma ke Kulanui o Hawaiʻi, ua hana ʻia kekahi mau noiʻi e pili ana i ka pono o ka hiponosia no ka poʻe kānaka maoli o Hawaiʻi e like me nā ala e mālama ai i ka moʻomeheu a me ka ʻike kūpuna.
Ua ʻike pū ʻia kona pono no:
- Ka mālama ʻana i ka ʻeha, ʻoi aku ka maikaʻi ma mua o nā lāʻau ʻeha maʻamau i kekahi mau hihia.
- Ka hoʻēmi ʻana i ka hopohopo ma mua o nā hana ʻoki a me nā hana lapaʻau.
- Ka kōkua ʻana i ka hoʻōki ʻana i ka paka a me ka inu ʻona.
- Ka mālama ʻana i nā maʻi like ʻole o ka naʻau, e like me ka PTSD.
Nā Noi
Ua laha ka hoʻohana ʻana i ka hiponosia ma nā ʻano like ʻole:
- Lāʻau Lapaʻau Noʻonoʻo: No ka mālama ʻana i nā maʻi naʻau, nā pilikia ʻano, a me nā maʻi psychosomatic.
- Lapaʻau Haʻihaʻi: No ka hoʻomālie ʻana i ka ʻeha, ʻoi aku ka māmā o ka hoʻōla ʻana, a me ka mālama ʻana i ka nausea ma hope o ka lāʻau lapaʻau ʻana.
- Hoʻonaʻauao a me ka Haʻawina: No ka hoʻonui ʻana i ka hoʻonaʻauao, ka hoʻomaʻamaʻa ʻana i nā haʻawina, a me ka hoʻokūkū ʻana i nā haʻuki.
- Ka Hoʻokele Waiwai: No ka hoʻololi ʻana i nā ʻano hana like ʻole, e like me ka ʻai nui ʻana a i ʻole ka hoʻomāʻau ʻole ʻana.
- Ka Hoʻokele ʻana i ka Hana: No ka hoʻonui ʻana i ka hana a me ka hoʻēmi ʻana i ka pilikia ma ke keʻena hana.
Kūlana Kānāwai ma Hawaiʻi
Ma Hawaiʻi, ʻaʻole i hoʻopaʻa ʻia ka ʻoihana hiponosia e ke aupuni Mokuʻāina. ʻAʻohe koi o ka laikini kūikawā no ka poʻe hoʻoulu hiponosia. Akā naʻe, inā hoʻohana ʻia ka hiponosia ma ke ʻano he lāʻau lapaʻau, pono e mālama ka mea hana i nā kānāwai o kāna ʻoihana i laikini ʻia. ʻO nā luna o ia mau ʻoihana, e like me ka Hui Kauka Lapaʻau o Hawaiʻi a me ka Hui Kūkākūkā Naʻauao o Hawaiʻi, ke kiaʻi i ka pono o ia mau hana. Pono nā kauka, nā kauka niho, a me nā mea kūkākūkā naʻau i ka ʻike kūpono ma mua o ka hoʻohana ʻana i ka hiponosia me kā lākou mau maʻi. No ka poʻe hoʻoulu hiponosia ma ke ʻano hoʻonaʻauao wale nō (ʻaʻole lapaʻau), ua koi ʻia e hahai i nā kānāwai kūʻai kūpono a hoʻolaha pololei.
Manaʻo Moʻomeheu
He mea koʻikoʻi ka noʻonoʻo ʻana i ka hiponosia ma o ka lens o ka moʻomeheu Hawaiʻi. ʻOiai ua like kekahi mau hiʻohiʻona me nā ʻano hana hoʻomālie a hoʻomaʻemaʻe kahiko (laʻa me ka hoʻoponopono a me nā ʻoli hoʻola), ua ʻokoʻa nā kumu a me nā manaʻo ma hope. Ua ʻimi kekahi poʻe hoʻoulu hiponosia maoli e hoʻohui i nā ʻike kūpuna, e like me ka hoʻohana ʻana i ka ʻōlelo Hawaiʻi, nā mele, a i ʻole nā manaʻo no ka mālie ʻana iā lākou iho, i loko o kā lākou hana. He mea nui ka mālama ʻana i ka ʻike kūpuna a me ka hoʻomaopopo ʻana i nā kūlana pilikino o kēlā me kēia kanaka. No ka nui o ka poʻe o Hawaiʻi, ʻo ka pilina ma waena o ke kino, ka naʻau, a me ka ʻuhane ke kumu o ke ola maikaʻi, a hiki i ka hiponosia ke kōkua i ka hoʻōla ʻana i kēlā pilina.
Ka poʻe hoʻoulu hiponosia kaulana mai Hawaiʻi
He mau kamaʻāina kaulana o ka ʻāina i hoʻohana i ka hiponosia ma kā lākou ʻoihana:
- Dr. William J. "Pila" Chings: He kauka lapaʻau a me ka mea hoʻoulu hiponosia i hoʻohana i nā ala hoʻohui moʻomeheu no ka mālama ʻana i ka poʻe kānaka maoli o Hawaiʻi.
- Leimomi K. Dierking: He mea kūkākūkā naʻau i laikini ʻia a me ka mea hoʻoulu hiponosia i kākau i nā puke e pili ana i ka hoʻohana ʻana i ka ʻōlelo a me nā manaʻo Hawaiʻi i loko o ka lāʻau lapaʻau naʻau.
- Hui ʻo Hypnosis Hawaiʻi: He hui a puni ka mokupuni e hāʻawi ana i nā haʻawina a me nā hōʻikeʻike i ka poʻe makemake e aʻo i kēia ʻepekema.
- Ka Hale Hoʻōla ʻo Mānoa: He keʻena lapaʻau i hoʻohana i nā ala hoʻohui ʻana, e like me ka hiponosia, no ka mālama ʻana i nā maʻi naʻau.